Uspješno isplaćena prva emisija obveznica stare devizne štednje

Vlasnicima stare devizne štednje u Republici Srpskoj koji su u prvom ciklusu verifikovali staru deviznu štednju, uplaćen je i posljednji kupon u iznosu od 21 milion KM, čime je isplaćen cjelokupan dug prve emisije u visini 209 miliona KM. Zaključno sa ovom isplatom, do sada je u Republici Srpskoj, putem obveznica i gotovinskih isplata doznačeno na račune građana po osnovu duga po osnovu stare devizne štednje 333 miliona KM.

Uspješno okončanom prvom emisijom obveznica stare devizne štednje Republika Srpska je pokazala stabilnost finansijskog sistema, jer se ispostavilo da su njene obveznice sigurne i predvidive. Takođe, ovim su stavljena van snage sva osporavanja koja su pratila proces verifikacije. Riječ je o postupku kojim se identifikuju lica koja potražuju sredstva na računima stare devizne štednje, vrši provjera iznosa računa stare devizne štednje svakog potražioca i registruju sva potraživanja po osnovu računa stare devizne štednje, čime se potvrđuju, a ne redefinišu i ne raskidaju postojeća prava.

Presudom u predmetu Suljagić protiv Bosne i Hercegovine, Evropski sud za ljudska prava u Strazburu potvrdio je da je relevantno zakonodavstvo u Bosni i Hercegovini u vezi sa starom deviznom štednjom, kao i proces verifikacije, u skladu sa Konvencijom o ljudskim pravima, čime je stavljena tačka na razne spekulacije koje su prolongirale izmirenje ove obaveze.

Prvu emisiju obveznica po osnovu duga za staru devizne štednju Republika Srpska je emitovala 28. februara 2008. godine, sa rokom dospijeća od pet godina od dana emisije, uz fiksnu kamatnu stopu od 2,5% godišnje. Otplata je predviđala deset polugodišnjih rata, od kojih je posljednja iplaćena danas. Obveznice stare devizne štednje kotiraju na Banjalučkoj berzi imaju izuzetno visoku tržišnu vrijednosti, koja gotovo nikad nije bila ispod 90% vrijednosti obveznice, što znači da je, svako ko nije želio čekati polugodišnja dospijeća, mogao prodati svoje obveznice i namiriti svoje potraživanje odmah.

Podsjećamo da je prethodnim donošenjem Zakona o uslovima i načinu izmirenja obaveza po osnovu računa stare devizne štednje emisijom obveznica u Republici Srpskoj znatno skraćen rok dospijeća obveznica sa predviđenih 13 i 9 na 5 godina, bez grejs perioda, kroz polugodišnje isplate i da su do sada emitovane četiri emisije obveznica.

Brojne okolnosti, koje nisu uvijek išle u prilog Republici Srpskoj pratile su proces izmirenja i emisija stare devizne štednje, pa tako i ocjena ustavnosti pomentutog zakona, kao i proces koji je vođen u Strazburu, ali u konačnici je potvrđeno da je Republika Srpska svojim Zakonom poštovala, principijelno rješenje iz okvirnog zakona na niou BiH, a istovremeno je omogućila povoljnije uslove za vlasnike stare devizne štednje, kraći rok u odnosu na federacijua BiH i isplatu gotovinskog dijela štednje u iznosu do 2000 KM, umjesto predviđenih 1000 KM, čime je 44% od ukupno verifikovanih štediša isplaćeno u cjelosti.

Pod starom deviznom štednjom u smislu podrazumijevaju se devizna sredstva kod banaka na teritoriji Republike Srpske sa stanjem na dan 31. decembra 1991. godine, uključujući kamatu obračunatu do tog datuma, a umanjena za direktne isplate banke nakon tog datuma, za prenesena i iskorišćena sredstva sa jedinstvenog privatizacionog računa u Republici Srpskoj i za eventualne isplate poslije 31. decembra 1991. godine po bilo kojem drugom osnovu.

Ministarstvo finansija je danas na račune 18 banaka doznačilo i iznos od 695.249,43 KM, za isplatu sedmog anuiteta druge emisije obveznica stare devizne štednje, od kojih se 662.141,60 odnosi na glavnicu. Uplata se odnosi na 308 lica, vlasnika obveznice lokalne oznake RSDS-O-B.

Vlada Republike Srpske je Uredbom o izmjeni i dopunama Uredbe o postupku verifikovanja potraživanja i gotovinskih isplata po osnovu računa stare devizne štednje u Republici Srpskoj, omogućila novi rok za verifikaciju stare devizne štednje, u trajanju od devet mjeseci i to od 10. decembra 2012. do 30. septembra 2013. godine.

U skladu sa gore navedenim, ističemo da je Zakon Republike Srpske optimalno uskladio javni interes Republike i privatni interes građana. Dalje, napominjemo i činjenicu da je obveznica sa kraćim rokom dospijeća atraktivniji tržišni materijal.