Smanjeni prihodi od indirektnih poreza u BiH

Ukupna neto naplata prihoda od indirektnih poreza u Bosni i Hercegovini u 2012. godini iznosila je 4,989 milijardi KM i manja je za 0,16 posto u odnosu na 2011.

Negativan rast prihoda od indirektnih poreza u prošloj godini predstavlja iznenađenje s obzirom da je kumulativ neto naplate od juna konstantno bio iznad naplate u 2011.

Štaviše, u oktobru je dosegao jedan posto rasta, a u novembru je bio za 0,1 procentnih poena iznad revidiranih godišnjih projekcija prihoda iz oktobra 2102. Neočekivano s obzirom na tradicionalno visoku naplatu indirektnih poreza, mjesec decembar je donio preokret, koji ne samo da je anulirao do tada ostvarene pozitivne efekte nego je prihode doveo u negativnu zonu, ukazuje se u najnovijem izvještaju Odjeljenja za makroekonomsku analizu Uprave za indirektno oprezivanje BiH (UIO).

Po izvještaju UIO u decembru je prikupljeno, po odbitku povrata, 411,4 miliona KM prihoda ili 5,8 posto manje nego u decembru 2011.

Analiza kvartalnih promjena pokazuje da je u protekle četiri godine naplata prihoda od indirektnih poreza imala svoje padove u pet kvartala (četvrti kvartal 2008. - četvrti kvartal 2009.), uspone, za koje se mislilo na nagovještavaju izlazak iz krize (prvi kvartal 2010. - četvrti kvartal 2011.), te stagnaciju u prvoj polovini 2012.

Rast prihoda u trećem kvartalu 2012. je očigledno bio privremenog karaktera, da bi se ta godina okončana negativnim saldom.

U 2012. naplaćeno je oko osam miliona KM manje nego u 2011. Posmatrano po vrstama prihoda rast je zabilježen kod neto prihoda od akciza od cca 36 miliona KM, te kod prihoda od PDV cca 16,5 mil KM.

Očekivano, prihodi od carina su manji za 50,6 miliona, dok je putarine naplaćeno 3,8 milioa manje nego u 2011.

Kretanje mjesečne naplate prihoda od indirektnih poreza u 2012. pokazuje oštre oscilacije u drugom dijelu godine. Raspon oscilacija naplate se kretao od  11 u junu do 9,2 posto u augustu.

Ekonomisti Odjeljenja za makroekonomsku analizu UIOBiH naglašavaju da, koliko je negativan trend naplate u decembru neuobičajen, pokazuje činjenica da je u proteklih šest godina samo u decembru 2008. i 2012. neto naplata bila niža nego u prethodnom mjesecu.

Negativan trend u decembru 2008. je bio rezultat enormnih isplata povrata PDV-a obveznicima i prvi signal utjecaja globalne ekonomske krize u BiH na privredne subjekte.

Značajan pad prihoda u decembru 2012. posljedica je, smatraju, snažnog pada uvoza u decembru 2012. od 17,9 posto u odnosu na isti mjesec 2011., te smanjenja povlačenja akciznih markica za cigarete, kao rezultat poslovnih politika kompanija uoči novog povećanja akciza od 1.januara 2013.