Najrazvijeniji regioni najbolje koriste fondove

Najnovije istraživanje koje je provela Evropska komisija pokazuje da najveću apsorpcijsku moć za korišćenje okvirnih i strukturnih fondova Evropske unije imaju najrazvijeniji regioni, uglavnom zapadne Europe. U upravo objavljenom izvještaju pod nazivom "Pokazatelj regionalnih inovacija za 2012. godinu" predstavljena je analiza 199 evropskih regiona, uzimajući u obzir njihovu sposobnost apsorpcije evropskih fondova.

Eksperte Ekonomske komisije interesovalo je koliko i koji evropski regioni najbolje koriste fondove iz okvirnih programa za inovacije i razvoj (FP) da bi se vidjelo koje regije i koje zemlje su najinovativnije u EU. Inovativnost i razvoj nauke i tehnologije ključni su za rast konkurentnosti i osvajanje novih tržišta, a samim tim i ekonomski oporavak Unije.

Osnova za procjenu inovativnosti EU određivala se prema regionima, jer su oni, a ne države, nosioci evropskih programa. Pokazalo se da regioni koji su vodeći u naučnom i tehnološkom razvoju ujedno imaju najveću moć apsorpcije evropskih strukturnih fondova.

Najbolji evropski regioni su grad Brisel, Pariz, Beč, Stokholm, Etela Suomi u Finskoj, te unutrašnji London i grad Prag. Iz analize podataka koji su uzeti u obzir za period od 2006. do 2012. godine proizlazi da su najviše sredstava iz strukturnih fondova povlačile upravo najrazvijenije i najbogatije evropske regije.

Riječ je, prema pravilu, o glavnim gradovima najrazvijenijih država EU, koji su i sami okruženi najrazvijenijim regionima svojih zemalja. Čak i u slučaju kada svi ili većina regiona neke zemlje nisu "inovacijski lideri", što predstavlja slučaj u skandinavskim zemljama, onda ti regioni postaju "inovacijski sljedbenici".

To pravilo, koje važi u skoro svim zemljama zapadne Evrope, kaže da podjednak razvoj većine regija omogućava da se stvore jedna ili dvije liderske regije u inovacijama, što za sobom povlači cijelu zemlju. Svi regioni koji prednjače u inovacijama i razvoju nauke imaju najveći procenat visokoobrazovanog stanovništva i doktora nauka, oni izdvajaju najviše sredstava iz BDP-a u razvoj i istraživanje, najveći broj malih i srednjih preduzeća koja se bave visokotehnološkom proizvodnjom, najveći broj patenata i slično.

Često je, međutim, slučaj da neki od najrazvijenijih regiona, koji imaju visoku moć apsorpcije, u isto vrijeme koriste relativno malo novca iz strukturnih fondova, jer se finansiraju primarno iz privatnih izvora. Neki regioni, koji su dobri korisnici strukturnih fondova, povlače i relativno dobra sredstva iz okvirnih FP programa, koji su u narednom periodu preimenovani u "Program horizont 2020".

U EU najviši je procenat slabih ili nezainteresovanih korisnika fondova (64 odsto). Tek 17 odsto regiona u potpunosti koriste i apsorbiraju fondove. Vodećih u apsorpciji FP programa je 15 odsto, a onih koji sasvim iskorištavaju strukturne fondove ima 6 odsto.