Odluka o visini upisnine i troškova upisa u Imenik advokata Advokatske komore RS

ADVOKATSKA KOMORA REPUBLIKE SRPSKE

Broj: 10-17-10-16/2025

Banja Luka, 17.10.2025. godine

Ha osnovu člana 27. stav 2. tačka 7, 15. i 34. Statuta Advokatske komore Republike Srpske («Službeni glasnik Republike Srpske» broj: 34/16, 02/25 i 07/25), Izvršni odbor Advokatske komore Republike Srpske na sjednici održanoj 17.10.2025. godine, donio je

ODLUKU

o visini upisnine i troškova upisa u Imenik advokata Advokatske

komore Republike Srpske

I

Utvrđuje se visina upisnine u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske, u iznosu od 9.500,00 KM.

Kandidat za upis u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske je dužan da plati naknadu za upis u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske prije polaganja advokatske zakletve.

II

Utvrđuje se visina troškova upisa u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske, u iznosu od 50,00 KM.

Kandidat za upis u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske je dužan da plati troškove upisa u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske prije polaganja advokatske zakletve.

III

Stupanjem na snagu ove odluke prestaje da važi Odluka o visini troškova upisa u imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske, broj IO-13-11- 01/2021, od 13.11.2021. godine.

IV

Odluka stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja na oglasnoj tabli Advokatske komore Republike Srpske.

Obrazloženje

Odredbe člana 9. stav i. Zakona o advokaturi Republike Srpske («Sl. glasnik RS» broj 83/15) predviđaju da je Ddvokatska komora dužna da u roku od 30 dana od dana donošenja rješenja o upisu u imenik advokata omogući kandidatu polaganje advokatske zakletve, pod uslovom da je uplatio troškove upisa u imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske.

Takođe, odredbe člana 143. Statuta Advokatske komore Repubike Srpske predviđaju da je Advokatska komore Repubike Srpske dužna da u roku od 30 dana od dana donošenja rješenja o upisu u Imenik advokata Advokatske komore Repubike Srpske, omogući kandidatu polaganje advokatske zakletve, pod uslovom da je uplatio troškove upisa i upisninu.

Odredbe člana 85. stav i. tačka 15. Zakona o advokaturi Republike Srpske, predviđa da Advokatska komora Republike Srpske ima ovlašćenje da određuje visinu troškova upisa i promjene upisa u imenik Advokatske komore, dok odredba člana 85. stav i. tačka 16. Zakona o advokaturi Republike Srpske predviđa da Advokatska komora ima ovlašćenje da određuje i druge finansijske i druge obaveze prema Advokatskoj komori.

Odredbe člana 27. stav 2. tačka 7. Statuta Advokatske komore Republike Srpske predviđaju da Izvršni odbor Advokatske komore Republike Srpske donosi i druge opšte akte koji Statutom ili drugim opštim aktom nisu stavljeni u nadležnost Skupštine Advokatske komore Republike Srpske.

Odredbe člana 27. stav 2. tačka 15. Statuta Advokatske komore Republike Srpske predviđaju da Izvršni odbor Advokatske komore Republike Srpske utvrđuje visinu upisnine u imenike i upisnike Advokatske komore Republike Srpske.

Odredbe člana 27. stav 2. tačka 34. Statuta Advokatske komore Republike Srpske predviđaju da Izvršni odbor Advokatske komore Republike Srpske odlučuje o poslovima i pitanjima koji zakonom, Statutom i drugim opštim aktom nisu iz djelokruga rada Skupštine Advokatske komore Republike Srpske ili nekog drugog organa Advokatske komore Republike Srpske.

Odredbe člana 96. stav 2. i 3. Zakona o advokaturi predviđaju da su izvori finansiranja Advokatske komore prihodi od upisa, članarine i druga sredstva koja se ostvaruju u skladu sa zakonom, te da visinu članarine, troškova upisa i druge finansijske obaveze utvrđuje organ Advokatske komore određen Statutom Advokatske komore.

Takođe, odredbe člana 250. Statuga Advokatske komore Repubike Srpske predviđaju da su izvori finansiranja Advokatske komore Republike Srpske članarine, upisnine u imenike Advokatske komore Republike Srpske, naknade za polaganje advokatskog ispita i drugi prihodi, te da visinu članarine, upisnine i troškova postupka koji se vode pred Advokatskom komorom Republike Srpske, određuje Izvršni odbor Advokatske komore Republike Srpske.

Shodno navedenim odredbama Zakona o advokaturi i Statuga Advokatske komore Republike Srpske, Advokatska komora je dužna da kandidatu omogući polaganje advokatske zakletve u roku od 30 dana od dana donošenja rješenja o upisu u imenik advokata, pod uslovom da je uplatio troškove upisa i upisninu u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske.

Shodno navedenim odredbama Zakona o advokaturi i Statuta Advokatske komore Republike Srpske, jedan od izvora finansiranja Advokatske komore Republike Srpske su i prihodi od upisa u imenike Advokatske komore Republike Srpske, čiju visinu određuje Izvršni odbor Advokatske komore Republike Srpske, kao organ nadležan za donošenje svih opštih akata i odlučivanje o svim poslovima i pitanjima koji zakonom, Statutom ili drugim opštim aktom Advokatske komore Republike Srpske nisu stavljeni u nadležnost Skupštine ili nekog drugog organa Advokatske komore Republike Srpske.

Imajući u vidu da se rad Advokatske komore Republike Srpske finansira, između ostalog i iz prihoda od upisa, odnosno upisnina, Izvršni odbor je cijenio da se naplatom utvrđenog iznosa upisnine od 9.500,00 KM od svakog kandidata za upis u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske, kao i troškova postupka upisa u iznosu od 50,00 KM, djelimično obezbjeđuju sredstva potrebna za rad Advokatske komore Republike Srpske, njenih organa i omogućavanje organizovanja obavljanja funkcije Advokatske komore Republike Srpske, u skladu sa Zakonom o advokaturi i Satutom Advokatske komore Republike Srpske, ali je isto tako utvrđen iznos upisnine i ekonomski utemenjen i neophodan radi očuvanja načela jednakosti i pravičnosti u regulaciji pristupa advokatskoj profesiji.

Iznos upisnine određen je na osnovu analize svih faktora koji utiču na njenu visinu, prije svega s obzirom na stopu inflacije koja je nastupila u periodu od 2018. do 2025. godine, a na osnovu podataka o inflaciji i kretanju prosječnih neto plata u Republici Srpskoj i Bosni i Hercegovini. Naknada za upis u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske 2018. godine, određena je u iznosu od 7.000,00 KM, a zatim u iznosu od 5.500,00 KM.

Zbog inflacije koja je nastupila u narednim godinama realna vrijednost novca je znatno opala. Inflacija se mjeri indeksom potrošačkih vrijednosti cijena (CPI), čije godišnje stope objavljuje Agencija za statistiku BiH i dostupne su i u izvještajima Centralne banke BiH, a koji podaci su korišteni prilikom analaze predmetnog pitanja.

Takođe, i ekonomskim vještačenjem utvrđeno je, kada se vrijednosti konvertibilne marke no godinama od 2018. do 2025. godine, koje su dobijene odbijanjem godišnje inflacije, zbroje, dolazi se do zaključka da vrijednost 100,00 KM, iz 2018. godine bilježi pad vrijednosti na 78,10 KM, što znači da je vrijednost novca umanjena za 21,90 %. Stoga, upisnina od 7.000,00 KM je realno izgubila vrijednost i njena stvarna vrijednost iznosila bi 5.467,00 KM.

Podaci Republičkog zavoda za statistiku pokazuju značajan rast prosječne neto plate u Republici Srpskoj u periodu od 2018. do 2025. godine. Prosječna plata u 2018. godini iznosila je 857,00 KM, dok je prosječna neto aprilska plata u 2025. godini iznosila 1.473,00 KM, što je u odnosu na 2018. godinu, više za 71,00 %. S tim u vezi, udio 100,00 KM u prosječnoj plati u 2018. godini (857,00 KM), iznosi 11,67 Dok u 2025. godini (1.473,00 KM) iznosi 6,79 %. Dakle, ista količina novca u iznosu od 100,00 KM u 2025. godini ima skoro duplo manju vrijednost u odnosu na 2018. godinu, kada se mjeri udjelom u prosječnoj plati. U odnosu na rast plata naknada za upis koja je iznosila 7.000,00 KM, trebala bi biti 12.031,60 KM (7.000 *i.7i88), da bi ostala proporcionalana.

Međutim, kako je posljednjom važećom Odlukom Izvršnog odbora AK PC broj: IO-13-11-01/2021, od 13.11.2021. godine, upisnina iznosila 5-500,oo KM, u odnosu na rast plata, sada bi trebala iznositi minimalno 9.453,40 KM (5.500 * 17188 (71,88 %)), kako bi ostala proporcionalna.

Podaci Agencije za statistiku BiH pokazuju sličan trend rasta prosječnih plata na nivou države. Prosječna neto plata u BiH u 2025. godini, a u odnosu na 2018. godinu, veća je za 74,52%. U 2018. godini kada je plata iznosila 879,00 KM, udio 100,00 KM je iznosio 11,38%, dok je u 2025. godini kada je prosječna neto plata iznosila 1.534,00 KM, udio 100,00 KM iznosio je 6,52%. S tim u vezi, na nivou BiH, 100,00 KM ima manju relativnu vrijednost nego 2018. godine, na bi za očuvanje proporcije s rastom plata naknada trebala iznositi 9.598,60 KM (5.500,00 * 1,7452, odnosno 74,52%).

Ha osnovu sveobuhvatne analize, pada realne vrijednosti novca za preko 20%, rasta prosječne plate preko 70%, narušenu ekonomsku proporciju između naknade i dohotka, Izvršni odbor je opravdano razmotrio povećanje naknade za upis, odnosno upisnine u Imenik advokata AK PC. Ha sjednici održanoj dana 17.10.2025. godine, Izvršni odbor AK PC odlučio je kao u dispozitivu odluke, vodeći se pristupom indeksacije no inflaciji (samo očuvanje kupovne moći - novi iznos 4.511,90 KM), indeksacije no raegu plata u Republici Srpskoj (očuvanje proporcije prema dohotku - novi iznos 9-453)40 KM) i indeksacije no rastu plata u Bosni i Hercegovini (prosječni republički i državni iznos - novi iznos 9.598,60 KM).

Pristupom indeksacije no osnovu rasta plata, Izvršni odbor se vodio zbog principa pravičnosti i nediskriminacije. Naime, načelo pravičnosti zahtjeva da se sva lica koja se nalaze u istoj ili sličnoj pravnoj situaciji tretiraju jednako. U konkretnom slučaju, lica koja su se upisala u Imenik advokata AK PC 2018. godine, platila su naknadu za upis u iznosu od 7.000,00 KM i 5.500,00 KM, što je tada predstavljalo značajan iznos u odnosu na prosječne prihode stanovništva.

Ukoliko se danas, 2025. godine, novi kandidati upisuju uz naknadu od 5.500,00 KM, koja realno ima daleko manju ekonomsku vrijednost (oko 4.511,90 KM kada se prilagodi inflaciji), faktički dolazi do diskriminacije ranije upisanih članova, čija je stvarna upisnina bila znatno veća. Pored toga, ovakvo smanjenje ekonomske težine upisnine utiče i na sistem konkurentnosti, jer značajno olakšava ulazak novih advokata u profesiju, čime se naruša postojeći balans, kako sa stanovišta regulacije profesije, tako i sa stanovišta tržišta usluga.

Svrha naknade za upis nije prihod Komore sam no sebi, već osiguranje standardizovane i pravično određene barijere ulaska u profesiju, koja se mora vremenom prilagođavati realnim ekonomskim prilikama, baš kao što se i minimalne plate, porezi, takse i druge naknade prilagođavaju inflaciji i rastu plata. Budući da upisnina direktno utiče na novčani teret koji kandidat mora podnijeti, realno mjerilo pravičnosti jeste udio naknade u prosječnoj neto plati u datom vremenskom periodu.

Prema zvaničnim podacima, kao što je naprijed navedeno, prosječna plata u Republici Srpskoj porasla je za 71,88% od 2018. do 2025. godine. Ukoliko se naknada ne bi prilagodila tome, došlo bi do objektivne nejednakosti u uslovima pristupa advokaturi. Upravo zbog toga je indeksacija no osnovu rasta plata opravdana, jer obezbjeđuje jednak tretman svih kandidata kroz vrijeme, očuvanje statusa već upisanih članova i zaštitu integriteta profesije i njene regulacije.

Slijedom svega navedenog, povećanje upisnine u Imenik advokata AK PC, je ekonomski utemenjeno i neophodno radi očuvanja načela jednakosti i pravičnosti u regulaciji pristupa advokatskoj profesiji. Stoga, Advokatska komora Republike Srpske ima ne samo pravo, nego i dužnost da uredi ovo pitanje u skladu sa realnim ekonomskim kretanjima i zaštiti legitimne interese svojih članova i ugled advokature.

Pouka o pravnom lijeku:

Protiv ove odluke može se izjaviti žalba Odboru za žalbe Advokatske komore Republike Srpske u roku od 15 dana od dana prijema odluke.