Pravilnik o kontrolnom pregledu mjerila u upotrebi

Službeni Glasnik RS, broj 63, 06.07.2026. godine

Na osnovu člana 24. stav 10. Zakona o metrologiji u Republici Srpskoj (“Službeni glasnik Republike Srpske”, br. 132/22 i 100/25) i člana 82. stav 3. Zakona o republičkoj upravi (“Službeni glasnik Republike Srpske”, br. 115/18, 111/21, 15/22, 56/22, 132/22 i 90/23), direktor Republičkog zavoda za standardizaciju i metrologiju, uz saglasnost ministra privrede i preduzetništva, d o n o s i

PRAVILNIK

O KONTROLNOM PREGLEDU MJERILA U UPOTREBI

Član 1.

Ovim pravilnikom propisuju se postupak i način provođenja kontrolnog pregleda mjerila zakonske metrologije u upotrebi, sadržaj zahtjeva i izvještaja o kontrolnom pregledu, rok čuvanja izvještaja, vođenje evidencije i druga pitanja koja se odnose na kontrolni pregled mjerila.

Član 2.

(1)‌ Pod kontrolnim pregledom mjerila, u smislu ovog pravilnika, podrazumijeva se pregled i ispitivanje verificiranog mjerila u upotrebi tokom važenja verifikacije u slučaju sumnje u njegovu ispravnost i ispravnost postavljenog verifikacionog žiga i zaštite.

(2)‌ Ispravnost mjerila iz stava 1. ovog člana podrazumijeva da mjerilo ispunjava propisane metrološke zahtjeve u smislu njegovog vizuelnog stanja, funkcionalnosti i tačnosti, odnosno mjerenja u granicama dozvoljene greške.

(3)‌ Ispravnost postavljenog verifikacionog žiga i zaštite iz stava 1. ovog člana podrazumijeva da su verifikacioni žig i zaštita koji se nalaze na mjerilu važeći i da nisu uništeni, uklonjeni, izbrisani, otkinuti ili na bilo koji drugi način oštećeni ili zamijenjeni drugim žigovima što dovodi do sumnje u ispravnost mjerila.

Član 3.

Kontrolni pregled mjerila obavlja Republički zavod za standardizaciju i metrologiju (u daljem testu: Zavod) u skladu sa metrološkim propisima Republike Srpske kojima je definiran postupak verifikacije mjerila, verifikacioni žigovi, metrološki zahtjevi, postupak utvrđivanja ispunjenosti tih zahtjeva i prateći standardi i međunarodne preporuke koji se odnose na konkretno mjerilo i na osnovu kojih je izvršena verifikacija mjerila.

Član 4.

(1)‌ Kontrolni pregled mjerila obavlja se na mjestu ugradnje mjerila, odnosno na mjestu njegovog korištenja, u laboratoriji Zavoda ili u laboratoriji koja posjeduje rješenje o pripremi mjerila za verifikaciju (u daljem tekstu: obrazovana laboratorija), odnosno rješenje o ovlašćivanju tijela za verifikaciju mjerila (u daljem tekstu: ovlašćeno tijelo).

(2)‌ Za mjerila za koja ne postoje uvjeti ispitivanja metroloških zahtjeva u Republici Srpskoj kontrolni pregled se obavlja u saradnji sa nekom od državnih metroloških institucija, međunarodno priznanim akreditiranim tijelom ili prijavljenim tijelom za ispitivanje, odnosno inspekciju mjerila u Evropskoj uniji, ukoliko se obezbjeđuje ispitivanje ispunjenosti zahtjeva i postupci ispitivanja koji su u Republici Srpskoj propisani za to mjerilo.

Član 5.

(1)‌ Kontrolni pregled mjerila obavlja se na osnovu zahtjeva, u pisanoj formi, koji se podnosi Zavodu.

(2)‌ Zahtjev za kontrolni pregled mjerila u upotrebi (u daljem tekstu: zahtjev) podnosi zainteresirano lice, odnosno vlasnik ili korisnik mjerila, davalac usluge (komunalna mjerila) ili inspekcijski i drugi nadležni organ u slučaju sumnje u ispravnost mjerila ili ispravnost postavljenog verifikacionog žiga i prateće zaštite mjerila.

(3)‌ Postupku kontrolnog pregleda prisustvuje podnosilac zahtjeva iz stava 2. ovog člana ukoliko je to naveo u zahtjevu.

Član 6.

(1)‌ Mjerilo za koje je podnesen zahtjev vlasnik ili korisnik mjerila obavezno povlači iz upotrebe dok se ne završi kontrolni pregled i na vidnom mjestu ga označava oznakom: “MJERILO NIJE U UPOTREBI”.

(2)‌ Vlasnik ili korisnik mjerila koje se podnosi na kontrolni pregled odgovoran je for transport i predaju mjerila na mjesto kontrolnog pregleda i sa mjerilom postupa sa posebnom pažnjom kako ne bi došlo do mehaničkih i drugih oštećenja koji mogu uticati na njegovu funkcionalnost i metrološke karakteristike ili oštećenja postavljenog verifikacionog žiga i zaštite.

(3)‌ O predaji, odnosno prijemu mjerila na kontrolni pregled obavezno se sačinjava zapisnik koji, između ostalog, sadrži datum, vrijeme i mjesto predaje odnosno prijema mjerila, identifikacione podatke i potpise lica koja su predala i preuzela mjerilo i podatke o mjerilu u trenutku njegovog prijema utvrđene vizuelnom kontrolom.

Član 7.

(1)‌ Za mjerilo koje se koristi u svrhu prodaje električne energije, isporuke plina i pružanja usluga snabdijevanja vodom i toplotnom energijom u skladu sa propisima kojima se uređuju te oblasti (u daljem tekstu: komunalno mjerilo), zahtjev podnosi privredni subjekt koji je registriran za proizvodnju, distribuciju, isporuku ili snabdijevanje električnom energijom, vodom, plinom i toplotnom energijom (u daljem tekstu: davalac usluge).

(2)‌ Izuzetno od stava 1. ovog člana, krajnji kupac usluge kao korisnik komunalnog mjerila u slučaju sumnje u ispravnost komunalnog mjerila koje koristi ili na njemu postavljenog verifikacionog žiga i zaštite, može od davaoca usluge pisanim putem tražiti da se izvrši kontrolni pregled mjerila.

(3)‌ Ukoliko korisnik komunalnog mjerila zahtjev iz stava 2. ovog člana dostavi Zavodu, zahtjev se prosljeđuje nadležnom davaocu usluge, o čemu se obavještava korisnik komunalnog mjerila.

(4)‌ U slučaju iz st. 2. i 3. ovog člana, davalac usluge je obavezan da obezbijedi kontrolni pregled komunalnog mjerila i Zavodu podnese zahtjev iz člana 5. stav 2. ovog pravilnika.

Član 8.

(1)‌ Na osnovu zahtjeva korisnika komunalnog mjerila iz člana 7. stav 2. ovog pravilnika, davalac usluge je obavezan da izuzme komunalno mjerilo sa obračunskog mjesta, odnosno mjesta korištenja radi upućivanja na kontrolni pregled (u daljem tekstu: izuzimanje komunalnog mjerila).

(2)‌ Izuzimanje komunalnog mjerila davalac usluge obavlja i kada sam posumnja u ispravnost mjerila postavljenog na nekom od svojih obračunskih mjesta.

(3)‌ Davalac usluge odgovoran je za komunalno mjerilo tokom i nakon njegovog izuzimanja i za njegovu predaju na kontrolni pregled i sa mjerilom postupa u skladu sa članom 6. st. 2. i 3. ovog pravilnika.

Član 9.

(1)‌ O izuzimanju komunalnog mjerila sačinjava se zapisnik koji, između ostalog, sadrži datum, vrijeme i mjesto izuzimanja mjerila, podatke o mjerilu i očitanom mjernom stanju mjerila u trenutku izuzimanja iz mreže, podatke o postavljenom verifikacionom žigu i zaštiti i prisutnim licima.

(2)‌ Zapisnik iz stava 1. ovog člana ovjerava predstavnik davaoca usluge i korisnik mjerila, ukoliko je prisutan.

(3)‌ Izuzimanju komunalnog mjerila mogu prisustvovati predstavnici Zavoda ili druga službena lica, što se evidentira u zapisniku iz stava 1. ovog člana.

Član 10.

(1)‌ Kontrolni pregled mjerila po službenoj dužnosti Zavod obavlja nakon provedenog metrološkog nadzora, odnosno nakon dobivanja saznanja o sumnji u ispravnost verificiranog mjerila u upotrebi ili u ispravnost postavljenog verifikacionog žiga i prateće zaštite,amp;nbsp;bez obzira na to što nije istekao period verifikacije mjerila.

(2)‌ Zavod o saznanjima iz stava 1. ovog člana obavještava vlasnika ili korisnika mjerila, nalaže postupanje u skladu sa članom 6. ovog pravilnika i organizira kontrolni pregled mjerila u sopstvenoj laboratoriji ili korištenjem kapaciteta obrazovane laboratorije ili ovlašćenog tijela.

(3)‌ Obrazovana laboratorija ili ovlašćeno tijelo iz stava 2. ovog člana obavezno svoje kapacitete stavlja Zavodu na raspolaganje za obavljanje kontrolnog pregleda mjerila.

(4)‌ Postupku kontrolnog pregleda iz stava 1. ovog člana prisustvuje vlasnik ili korisnik mjerila ukoliko to zahtijeva.

(5)‌ Ako Zavod ima saznanja iz stava 1. ovog člana za komunalno mjerilo, o tome obavještava nadležnog davaoca usluge, nalaže izuzimanje konkretnog komunalnog mjerila sa obračunskog mjesta i dopremu na kontrolni pregled i sa davaocem usluge usaglašava mjesto i vrijeme kontrolnog pregleda mjerila.

(6)‌ Davalac usluge obavezan je da postupi po nalogu Zavoda iz stava 5. ovog člana i izvrši izuzimanje komunalnog mjerila u skladu sa čl. 8. i 9. ovog pravilnika i da prisustvuje kontrolnom pregledu mjerila.

Član 11.

Kontrolni pregled mjerila obavezno se obavlja najkasnije u roku od mjesec dana od dana podnošenja zahtjeva iz člana 5. stav 2. ovog pravilnika.

Član 12.

(1)‌ Zahtjev sadrži sljedeće:

1)‌ podatke o podnosiocu zahtjeva: ime i prezime, odnosno naziv i sjedište pravnog lica, adresa, broj telefona ili adresu elektronske pošte,

2)‌ ime i prezime, odnosno naziv i sjedište pravnog lica koje je vlasnik, odnosno korisnik mjerila, adresa, broj telefona ili adresu elektronske pošte,

3)‌ podatke o kontakt osobi podnosioca zahtjeva,

4)‌ naziv mjerila, proizvođača, tip, serijski broj, službenu oznaku mjerila i osnovne metrološke karakteristike, ukoliko su poznate,

5)‌ podatke o postavljenom verifikacionom žigu na mjerilu (vrsta žiga, oznaka, godina isteka žiga, serijski broj žiga), broj i datum certifikata o verifikaciji, ukoliko je izdat ili dostupan,

6)‌ mjesto korištenja, odnosno ugradnje i upotrebe mjerila (ukoliko se radi o mjerilu koje je po svojoj konstrukciji i namjeni vezano za mjesto na kojem je postavljeno i gdje se koristi ili koje bi se prijenosom moglo oštetiti),

7)‌ razlog podnošenja zahtjeva,

8)‌ podatke o licima koja prisustvuju kontrolnom pregledu,

9)‌ ostale relevantne podatke za konkretno mjerilo,

10)‌ broj i datum zahtjeva.

(2)‌ Ako se radi o kontrolnom pregledu komunalnog mjerila, uz zahtjev se obavezno prilaže kopija zapisnika o izuzimanju mjerila iz člana 9. ovog pravilnika i kopija zahtjeva korisnika komunalnog mjerila iz člana 7. stav 2. ovog pravilnika, ukoliko je korisnik komunalnog mjerila tražio da se izvrši kontrolni pregled.

(3)‌ Ukoliko se zahtjev odnosi na kontrolni pregled većeg broja mjerila, podaci iz stava 1. t. 4), 5), 6) i 9) ovog člana navode se zbirno i u prilogu zahtjeva.

(4)‌ Obrazac zahtjeva iz stava 1. ovog člana nalazi se na internet stranici Zavoda.

Član 13.

(1)‌ Nakon razmatranja prihvatljivosti zahtjeva, Zavod usaglašava i utvrđuje mjesto i vrijeme kontrolnog pregleda mjerila u skladu sa članom 4. ovog pravilnika i o tome obavještava podnosioca zahtjeva, ukoliko je podnosilac u zahtjevu naveo da želi da prisustvuje kontrolnom pregledu.

(2)‌ Za mjerilo za koje se kontrolni pregled obavlja u obrazovanoj laboratoriji ili ovlašćenom tijelu termin kontrolnog pregleda utvrđuje se nakon predaje mjerila na mjesto kontrolnog pregleda i sačinjavanja zapisnika iz člana 6. stav 3. ovog pravilnika.

(3)‌ Korisnik komunalnog mjerila koji je zatražio da se izvrši kontrolni pregled mjerila u skladu sa članom 7. stav 2. ovog pravilnika prisustvuje kontrolnom pregledu mjerila ukoliko je to naveo u zahtjevu i davalac usluge dužan je da ga obavijesti o mjestu i terminu kontrolnog pregleda mjerila.

Član 14.

Kontrolni pregled mjerila obuhvaća:

1)‌ vizuelni pregled mjerila radi identificiranja vrste i tipa mjerila i oznaka na njemu, utvrđivanja da li mjerilo ima oštećenja i da li su postavljena zaštita i verifikacioni žig važeći i u ispravnom stanju,

2)‌ provjeru funkcionalnosti mjerila,

3)‌ ispitivanje mjerila radi utvrđivanja usaglašenosti sa propisanim metrološkim zahtjevima,

4)‌ izradu zapisnika o pregledu, odnosno ispitivanju mjerila sa rezultatima ispitivanja,

5)‌ izradu i izdavanje izvještaja o kontrolnom pregledu mjerila.

Član 15.

(1)‌ Kontrolni pregled mjerila obavlja se etalonima i opremom koji ispunjavaju uvjete definirane propisom o načinu i uvjetima verifikacije konkretnog mjerila i koji su kalibrirani (etalonirani) sa međunarodno priznatom sljedivošću.

(2)‌ Ako se za kontrolni pregled mjerila koristi referentni materijal, obavezno se koristi certificirani referentni materijal.

Član 16.

(1)‌ Nakon kontrolnog pregleda mjerila izdaje se izvještaj o kontrolnom pregledu (u daljem tekstu: izvještaj).

(2)‌ Za mjerilo za koje se kontrolnim pregledom utvrdi da je verifikacioni žig ispravan i nije prestao važiti, odnosno da mjerilo posjeduje ispravan certifikat o verifikaciji, da je zaštita u ispravnom stanju i da je mjerilo funkcionalno i ispunjava propisane metrološke zahtjeve, izvještaj sadrži sljedeće:

1)‌ naziv i adresu podnosioca zahtjeva,

2)‌ broj i datum zahtjeva,

3)‌ podatke o mjerilu: naziv mjerila, proizvođač, tip, serijski broj, godina proizvodnje, službena oznaka, vlasnik, odnosno korisnik mjerila i drugi podaci o mjerilu,

4)‌ podatke o postavljenom verifikacionom žigu i zaštiti: vrsta žiga, oznake žiga, godina isteka, serijski broj, vrsta zaštite, broj zaštitnih naljepnica i njihovi serijski brojevi i slično,

5)‌ broj i datum certifikata o verifikaciji mjerila, ukoliko je izdat ili dostupan,

6)‌ mjesto i datum kontrolnog pregleda mjerila,

7)‌ podatke o etalonima i opremi koji su korišteni tokom kontrolnog pregleda,

8)‌ zaključak o ispravnosti verifikacionog žiga i zaštite, odnosno certifikata o verifikaciji,

9)‌ podatke o vizuelnom stanju mjerila i njegovoj funkcionalnosti,

10)‌ rezultate ispitivanja mjerila ili broj i datum zapisnika o obavljenom pregledu, odnosno ispitivanju koji se daje u prilogu,

11)‌ zaključak o ispravnosti mjerila,

12)‌ podatke o izjavi vlasnika, odnosno korisnika mjerila (ukoliko je bio prisutan pregledu),

13)‌ metrološki propis koji definira metrološke zahtjeve za mjerilo i druge dokumente,

14)‌ ime i prezime lica koje je izvršilo kontrolni pregled mjerila,

15)‌ broj i datum zapisnika iz člana 6. stav 3. i člana 9. ovog pravilnika, ukoliko su sačinjeni,

16)‌ broj i datum izvještaja.

(3)‌ Zavod izdate izvještaje čuva deset godina.

Član 17.

(1)‌ Za mjerilo za koje se vizuelnim pregledom iz člana 14. tačka 1) ovog pravilnika utvrdi da postavljeni verifikacioni žig i zaštita nisu u ispravnom stanju, odnosno da verifikacioni žig ili certifikat o verifikaciji nisu važeći ne vrši se dalji pregled mjerila.

(2)‌ Za kontrolni pregled mjerila iz stava 1. ovog člana u izvještaj se ne unosi podatak o vizuelnom stanju mjerila i njegovoj funkcionalnosti, te o rezultatima ispitivanja mjerila, a u zaključku o ispravnosti mjerila se konstatira da mjerilo nema važeći verifikacioni žig i da nije izvršena provjera ispravnosti mjerila zbog utvrđenog stanja verifikacionog žiga, zaštite ili certifikata o verifikaciji iz stava 1. ovog člana.

(3)‌ Za mjerilo iz stava 1. ovog člana smatra se da nije verificirano.

Član 18.

(1)‌ Za mjerilo za koje se vizuelnim pregledom i provjerom funkcionalnosti iz člana 14. t. 1) i 2) ovog pravilnika utvrdi da su postavljena zaštita i verifikacioni žig ili certifikat o verifikaciji u ispravnom stanju, odnosno da su verifikacioni žig ili certifikat o verifikaciji važeći, ali da mjerilo ima oštećenja koja utiču na metrološke karakteristike ili da nije funkcionalno, ne vrši se dalje ispitivanje iz člana 14. tačka 3) ovog pravilnika.

(2)‌ Za kontrolni pregled mjerila iz stava 1. ovog člana u izvještaj se ne unose rezultati ispitivanja mjerila, odnosno broj i datum zapisnika o obavljenom pregledu ili ispitivanju, a u zaključku o ispravnosti mjerila se konstatira da mjerilo nije ispravno i da dalje ispitivanje mjerila nije izvršeno zbog utvrđenog stanja oštećenja i funkcionalnosti iz stava 1. ovog člana.

Član 19.

Visina naknade za poslove kontrolnog pregleda mjerila definirana je propisom kojim se uređuju visina i način plaćanja naknada za verifikaciju mjerila i druge poslove u oblasti metrologije.

Član 20.

(1)‌ Troškove kontrolnog pregleda mjerila snosi podnosilac zahtjeva ukoliko se utvrdi da mjerilo ispunjava propisane metrološke zahtjeve i ima ispravan i važeći verifikacioni žig, odnosno certifikat o verifikaciji.

(2)‌ Ukoliko mjerilo nema ispravan ili važeći verifikacioni žig, odnosno certifikat o verifikaciji, mjerilo nije funkcionalno ili ne ispunjava propisane metrološke zahtjeve, troškove kontrolnog pregleda snosi vlasnik, odnosno korisnik mjerila i za komunalno mjerilo davalac usluge koji je odgovoran za verifikaciju mjerila.

(3)‌ Ukoliko se kontrolnim pregledom komunalnog mjerila utvrdi da mjerilo ima ispravan ili važeći verifikacioni žig, odnosno certifikat o verifikaciji i da ispunjava propisane metrološke zahtjeve, davalac usluge koji je Zavodu podnio zahtjev ima pravo nadoknade troškova kontrolnog pregleda od korisnika mjerila ukoliko je obezbjeđenje kontrolnog pregleda zatražio korisnik komunalnog mjerila.

(4)‌ Ako davalac usluge u dogovoru sa Zavodom komunalno mjerilo upućuje na kontrolni pregled u obrazovanu laboratoriju ili laboratoriju ovlašćenog tijela izvan svog sjedišta, troškove angažiranja kapaciteta laboratorije u kojoj se obavlja kontrolni pregled i odgovornost za predato mjerilo davalac usluge ugovara sa angažiranom laboratorijom.

Član 21.

Troškove kontrolnog pregleda mjerila koji provodi Zavod po službenoj dužnosti u skladu sa članom 10. ovog pravilnika snosi vlasnik, odnosno korisnik mjerila ili davalac usluge za komunalno mjerilo ukoliko se utvrdi da mjerilo nema ispravan ili važeći verifikacioni žig, odnosno certifikat o verifikaciji ili da ima oštećenja i nije funkcionalno, odnosno da ne ispunjava propisane metrološke zahtjeve.

Član 22.

(1)‌ Zavod vodi evidenciju o obavljenim kontrolnim pregledima mjerila, koja sadrži podatke o zahtjevu, zapisniku i rezultatima ispitivanja mjerila, izdatom izvještaju i druge podatke od značaja za obavljeni kontrolni pregled mjerila i njihovu sljedivost.

(2)‌ Evidencija iz stava 1. ovog člana vodi se u elektronskom obliku, a prateći dokumenti u papirnom i elektronskom obliku.

(3)‌ Opće informacije o mjerilu čiji kontrolni pregled je u toku Zavod čini javno dostupnim na svom veb-sajtu.

Član 23.

Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objave u “Službenom glasniku Republike Srpske”.

Broj: 18/1.00/393.01-230-7/26

24. juna 2026. godine

Banja Luka

Direktor,

Nataša Žugić, s.r.