Atraktivni spoj mode i arhitekture na ulicama Sarajeva

Koncept editorijala Archifashion posvećen je arhitektima koji su gradili jedne od najpoznatijih građevina u Sarajevu od 50-ih pa do kraja 80-ih godina 20. Stoljeća.

Najveći predstavnici (post)modernizma, brutalizma bili su inspiracija za bosanskohercegovačke dizajnere Marka Fehera, Ljiljanu Majkić i Thara Koncept. Vanja Lisac je najpoznatija je modna fotografkinja u Bosni i Hercegovini, a upravo ona potpisuje editorijal „Archifashion“.

O pravcu

Brutalistička arhitektura ili Brutalizam je arhitektonski stil koji je proizašao iz moderne arhitekture a koji je napredovao od 1950-ih do 1970-ih godina. Izraz potiče od francuske riječi béton brut ili sirovi beton. Brutalistički objekti su obično formirani u obliku blokova, geometrijskih i repetativnih oblika te su često odražavale teksturu drvenih formi korištenih za uklopljivanje materijala a koji je obično bio hrapavi i neobrađen izliveni beton.

Brutalizam se kao arhitektonski stil također ponekad udružuje sa socijalističkim utopijskim ideologijama kojima su sami dizajneri bili skloni. U stilu toga izgrađen je i Sportski Centar Skenderija (Saša Janković) i RTV dom tzv. Sivi dom Javnog televizijskog servisa Bosne i Hercegovine (arhitekti Milan Kušan i Branko Bulić). Na Skenderiji, svoju futurističku haljinu je predstavio Marko Feher, dok nova kolekcija Ljiljane Majkić, crvena haljina, ukrašava ambijent RTV Doma (otvorna fotografija).

Zgrada Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine, neboder institucija Bosne i Hercegovine i u njihovom okrilju Trg Bosne i Hercegovine osebujnim likovnim govorom i kreativnim potencijalom manifestiraju koherentni prostorni ansambl u jedinstvenoj arhitektonskoj kompoziciji.

Zgrada parlamenta “sa strukom” (Marilyn Monroe), kako je autor Juraj Neidhardt govorio i naglašavao, prezentira jedan od najvažnijih ostvarenja autorove stvaralačke dimenzije, koja omogućava arhitekti da senzibilitetom prostorne organizacije artikulira i oblikuje umjetnički i dinamični arhitektonski korpus. Sarah ispred Trga Bosne i Hercegovine nosi jaknu Marko Feher, suknja Ljiljana Majkić i cipele Thara Koncept.

Zgrada Elektroprivrede Bosne i Hercegovine i čuveni Hotel Holiday Inn u Sarajevu su izgrađeni 1978., odnosno 1984. Projektirao ju je jedan od najpoznatijih bh. arhitekata Ivan Štraus. Obje građevine su tipičan primjer modernizma u arhitekturi. Moderna arhitektura se uglavnom odlikuje jednostavnim formama, izostankom ukrasa i stvaranjem lijepih oblika samim konstrukcijskim elementima.

Pojam podrazumijeva više arhitektonskih pokreta i stilova, od kojih su neki povezani dok se drugi jasno razlikuju. Svoje jednostavne forme ispred hotela Holiday Inn predstavio je Marko Feher sa svojom jaknom, žuti ruksak i hlače Thara koncept. Ispred Elektroprivrede zelena haljina Thara koncept, drugi styling: plava suknja Ljiljana Majkić i jakna Thara koncept.

Zgrada tzv. „Papagajke“ jedno od najpoznatijih dijela arhitetke Mladena Gvozdena, koja je urađena stilski u teroji (post)modernizma. Postmoderna arhitektura je suvremeni arhitektonski stil koji se javlja koncem 1950-ih. Utjecaj postmoderne arhitekture se osjeća i dan-danas, iako se zlatnim dobom njezinog razvoja smatraju 1970-e i 80-e godine 20. stoljeća.

Postmodernizam u arhitekturi se odlikuje nepravilnim kutevima, ponovnom uporabom ornamenta na pročelju, oslanjanje na dekorativne oblike povijesne arhitekture i pozornošću na uklapanje građevine u arhitekturu okoline.

U arhitekturu se vraća simetrija, stup, lučni prozor, ornament i dr., čime nastaje „postmoderna retrospektiva”. Sarah nosi novu kolekciju, tirkizno-zeleni kaput je dizajnirala Ljiljana Majkić.

(elle.hr)