Razvoj vojnih kapaciteta: Članice EU će u 2024. potrošiti 326 milijardi eura za odbranu

Troškovi za odbranu članica EU u 2024. će dostići 326 milijardi eura ili 1,9% BDP, saopštila je Evropska agencija za odbranu (EDA) navodeći da je u odnosu na 2021, godinu prije ruske agresije na Ukrajinu, potrošnja porasla za više od 30%.

U novom izvještaju EDA se identifikuju prilike za saradnju na razvoju ključnih vojnih kapaciteta među članicama.

Prvi put je usvajanje izvještaja pratilo zajedničko potpisivanje pisma o namjerama članica u oblastima integrisane protivvazdušne i protivraketne odbrane, elektronskog ratovanja, dronova samoubica i borbenih brodova.

CARD 2024

Izvještaj Koordinisani godišnji pregled odbrane (CARD 2024), koji pokazuje stanje u tom sektoru u EU, usvojili su ministri odbrane u Briselu 19. novembra. Na tom izvještaju radila je EDA u koordinaciju sa Spoljnopolitičkom službom EU (EEAS) i Vojnim osobljem EU (EUMS).

U izvještaju se navodi da su, uprkos povećanju potrošnje za odbranu, samo nacionalni napori nedovoljni da omoguće članicama da se adekvatno pripreme za rat visokog inteziteta. Ističe se da je potrebna veća saradnja.

"Saradnja EU mora da se ubrza kako bi se nacionalni ciljevi uskladili sa dogovorenim ciljevima, konvergirali sa NATO i smanjili fragmentaciju, kao i ojačali evropsku bezbijednost", navodi se u izvještaju.

Od članica se traži da istovremeno odgovore na kratkoročne operativne potrebe i dugoročne prioritete. Dodaje se da agresija Rusije na Ukrajinu ukazuje na potrebu i za naprednim tehnologijama, i za isplativim kapacitetima u adekvatnim količinama.

Članice se u izvještaju pozivaju da investiraju u kopnenu, vazdušnu i pomorsku imovinu u skladu sa 2023. dogovorenim prioritetima razvoja kapaciteta, uključujući dopunu zaliha, modernizaciju kopnene i protivvazdušne odbrane i povećanje interoperatibilnosti.

NACIONALNI NAPORI NISU DOVOLJNI

Dodaje se da su isto tako važne investicije u cyber odbranu, sisteme komandovanja i kontrole, satelitske komunikacije.

U saopštenju EDA ističe se i da članice EU moraju manje da se oslanjaju na dobavljače spolja i da bliže sarađuju i razvijaju bezbjedne lance snabdijevanja EU kako bi ojačali Tehnološku i industrijsku bazu evropske odbrane (EDTIB).

Predsjedavajući EDA, Visoki predstavnik EU za spoljnu i bezbjednosnu politiku i potpredsjednik Evropske komisije Josep Borrell rekao je da izvještaj CARD 2024 jasno ukazuje da nacionalni napori, iako neophodni, nisu dovoljni.

Istakao je da je saradnja na nivou EU, uz povećanje potrošnje, ključna za rat visokog intenziteta.

U izvještaju se navodi i da je deset članica projektovalo da više od 30% ukupne potrošnje za odbranu alocira za investicije.

Očekuje se da ulaganja u istraživanja, razvoj i nabavku novih odbrambenih kapaciteta poraste sa oko 59 milijardi eura u 2021. na 102 milijarde u 2024.