Evropa sve ranjivija na poremećaje u isporuci gasa, zabrinutost zbog zavisnosti još traje

Evropsko energetsko tržište postaje sve ranjivije na svaki poremećaj isporuka prirodnog gasa, a Grčka je zabrinuta zbog zavisnosti od ruskog gasa i sve veće uloge Turske u snabdijevanju Evrope, piše 15. januara dnevnik Katimerini.

Uloga Turske kao tranzitne zemlje za gas je posebno porasla nakon što je Ukrajina obustavila tranzit ruskog gasa preko svoje teritorije, piše dnevnik dodajući da "nije slučajnost da se Bugarska zato obratila tuskom snabdjevaču Botašu kako bi nadomjestio gas koji inače dobija iz Azerbejdžana".

Evropsko tržište je u posljednje vrijeme fokusirano na obnovu nesmetanog snabdijevanja azerbejdžanskim gasom, koji u Evropu stiže preko Turske, piše dnevnik.

Međutim, isporuke azerbejdžanskog gasa obustavljene su početkom januara zbog kvara na infrastrukturi na najvećem azerbejdžanskom gasnom polju Shah Deniz u Kaspijskom jezeru.

Britanska kompanija British petroleum, koja upravlja platformom na polju Shah Deniz, saopštila je da se ubrzano radi na otklanjanju tehničkog kvara i da će gas ponovo početi da teče 15. januara.

Gas sa tog polja stiže preko Turske u Grčku a zatim se preko Trans-jadranskog naftovoda TAP trasportuje dalje u Italiju i druge evropske zemlje.

Istovremeno gas iz TAP preko Interkonektora Grčka-Bugarska (IGB) stiže u Bugarsku, a preko nje i u Srbiju.

Izvori iz DESFA, grčkog operatera transporta gasa, rekli su za Katimerini da na grčkom tržištu nema problema pošto je potražnja pokrivena prirodnim tečnim gasom iz LNG terminala Revitusa, i novog plutajućeg terminala u Aleksandropolisu.

Grčka je, prema pisanju Katimerinija, ipak zabrinuta jer je veoma zavisna od ruskog gasa, koji je 2024. godine činio 57% njenog ukupnog uvoza. Još veća zabrinutost u Atini vlada zbog zavisnosti od Turske.

Mogući prekid operacija gasovoda Turski tok imao bi direktne posljedice, i to ne samo na cijene, nego i na snabdijevanje grčkog tržišta

Gotovo potpuni prekid snabdijevanja zapadne Evrope ruskim gasom uslijedio je 2022. godine kada je većina članica EU odbila zahtjev ruskog Gazproma da gas plaćaju u rubljama.

Do 2024. godine udio ruskog gasa u evropskoj poptrošnji pao je na svega 8% jer su najveći uvozinci, poput Nemačke, uspjeli da nađu nova tržišta, podsjetio je početkom godine američki spoljnopolitički magazin Forin polisi (FP).

Ruski gas je ipak, preko Ukrajine nastavio da teče u EU, a najveći korisnici bili su Slovačka, Mađarska, Austrija, Grčka i Italija.

Azerbejdžan je Bugarsku snabdijevao sa tri milijarde kubnih metara godišnje, ali su isporuke obustavljene 7. januara. Srbija je preko Bugarske dnevno dobijala 1,7 miliona kubnih metara gasa iz Azerbejdžana.

Prema zvaničnim podacima koje je 15. januara objavila azerbejdžanska novinska agencija apa.az, Azerbejdžan je 2024. godine proizveo nešto više od 50 milijardi kubnih metara gasa.

Od toga su 25,2 milijarde kubnih metara izvezene, prenio je Dnevni evropski servis.