Poljska ima najviše izvora gasa iz škriljaca u EU

Poljska ima 65 izvora i bušotina gasa iz škriljaca dok ih Velika Britanija, druga članica EU koja planira razvoj tog resursa, ima samo nekoliko. Iako je trenutno usmjerena na istraživanje a ne na eksploataciju gasa iz škriljaca, Poljska planira da u narednih nekoliko godina gradi 50 novih bušotina godišnje. Istovremeno Poljska mora da vodi računa o ekološkim aspektima eksploatacije gasa iz škriljaca, kao i o regulativi EU. Što se građana Poljske tiče, oni su u velikoj većini za gas iz škriljaca. U cilju unapređenja sigurnosti snabdevanja gasom, Poljska gradi i terminal za LNG, piše EurActiv.

Za istraživanje nekonvencionalnih ugljovodonika Poljska je dala 82 koncesije od čega 72 za gas iz škriljaca.  Uprkos tome, zvaničnici tvrde da je Varšava opredeljena da poštuje pravne i ekološke pozicije EU o gasu iz škriljaca. Evropska komisija je početkom januara 2014. godine objavila preporuke za gas iz škriljaca.

"Posvećeni smo primjeni tih preporuka, radimo koliko možemo da ih poštujemo do maksimalno mogućeg nivoa", rekao je za EurActiv.com jedan poljski stručnjak koji je želeo da ostane anoniman. On je dodao da se svih 65 istražnih izvora kontroliše i da nema dokaza o zagađenju.

Stav Poljske je da nema evropskog rješenja koje će svima odgovarati jer se karakteristike izvora veoma razlikuju i to treba uzeti u obzir.

Poljska je izmjenila geološke i zakone o rudarstvu kako bi poštovala preporuke EU. Novi zakoni o davanju koncesija i svemu što se tiče koncesija, kao i nadzoru, usvojeni su za samo nekoliko mjeseci, iako obično prođu godine dok se neki zakon ne izmjeni.

Varšava je takođe tražila od Evropske komisije da pripremi izvještaj o ekološkim aspektima izvora gasa iz škriljaca. Takav izvještaj treba da bude gotov do kraja godine ili početkom 2015.

Istovremeno se u Poljskoj javnosti vode informativne kampanje o gasu iz škriljaca. Istraživanja javnog mnjenja iz 2013. godine pokazala su da 73% građana Poljske podržava eksploataciju gasa iz škriljaca, što je veoma visok procenat u međunarodnim okvirima.

Poljska smatra i da zakoni EU ne treba da prebacuju na energetske kompanije nepotrebno breme.

Na pitanje o proceduri koju je Evropska komisija povela protiv Poljske jer je dozvolila bušenje na dubinama do 5.000 metara bez prethodnih ocjena ekoloških uticaja, neimenovani ekspert je rekao da taj proces još traje.

Dosadašnji poljski premijer a budući predsjednik Evropskog savjeta Donald Tusk založio se proljetos za energetsku uniju EU rekavši da Unija treba da plati do 75% cijene gasne infrastrukture.

Na pitanje EurActiva da li je Poljska od Brisela tražila sredstva za projekte gasa iz škriljaca, eksperti odgovaraju da su projekti o kojima je Tusk govorio dio regulative o fondu za povezivanje Evrope i da se ne odnose na gas iz škriljaca.

Eksperti ističu i da postoji više različitih izvještaja o tome koliki bi dio potreba za gasom Poljska mogla da pokrije gasom iz škriljaca. Zato se radi na novom izvještaju o potencijalima tog resursa.

"Ne mozemo sa sigurnošću reći koliku bi ulogu imao gas iz škriljaca u poljskom energetskom miksu koji je danas 16 milijardi kubnih metara gasa godišnje", kažu eksperti.

Stanje tog energetskog miksa Poljske moglo bi da se poboljša kada Poljska završi terminal za tečni prirodni gas (LNG) u Svinoujšći koji treba da počne da radi u drugoj polovini 2014. U prvoj fazi će kapacitet LNG terminala biti pet milijardi kubnih metara gasa godišnje.

Na pitanje da li će novi projekti biti ekonomski održivi, eksperti su odgovorili da sva istraživanja pokazuju da će cena gasa iz planiranih novih izvora biti konkurentna u odnosu na cijenu iz gasovoda i da će tržište zahvaljujući njima ojačati.

Poljska i Britanija će do kraja godine predstaviti zajednički izvještaj o makroekonomskim uticajima gasa iz škriljaca u EU.