EU i Turska postigli istorijski sporazum o bavljenju migrantskom krizom

Evropska unija i Turska postigle su istorijski sporazum o ublažavanju migrantske krize i davanju ustupaka Ankari u boljim vezama s EU, objavio je u petak češki premijer.

- Sporazum s Turskom je usvojen. Svi ilegalni migranti koji se domognu Grčke iz Turske počevši od 20. marta bit će vraćeni - objavio je Bohuslav Sobotka na svom Twitter nalogu, uoči okončanja samita.

Dokument još treba zvanično potpisati turski premijer Ahmet Davutoglu, koji je pregovarao o konačnom tekstu sporazuma sa čelnicima EU-a od ranih jutarnjih sati u petak.

Davutoglu je izjavio da je najveći predmet brige Ankare sudbina skoro tri miliona sirijskih izbjeglica na njenoj teritoriji. Istovremeno, on je tražio ustupke bez presedana u približivanju istočnog susjeda EU bloku.

Za EU, sporazum bi mogao okončati višemjesečna ogorčena sporenja oko toga kako se baviti migrantskom krizom. Njime bi Evropa praktično prebacila vanrednu situaciju s izbjeglicama u Tursku.

- Za Tursku, izbjegličko pitanje nije stvar cjenkanja nego vrijednosti - izjavio je Davutoglu novinarima, postavljajući isti moralni temelj na koji se EU pozivala tokom krize.

Davutoglu je izjavio kako se nada da će, osim pomoći izbjeglicama, plan "produbiti veze između EU i Turske" odobrenjem pristupa Evropi velikog broja turskih državljana i ubrzanjem dugo zakočenih pristupnih pregovora dvije strane.

Uz više od milion izbjeglica koje dođu u Evropu godišnje, čelnici EU očajnički su nestrpljivi da postignu sporazum s Turskom i zacijele duboke podjele unutar 28-članog bloka, istovremeno popuštajući pritisak na Grčku, koja snosi najveći teret novih dolazaka.

Sporazum bi osigurao jasna obavezivanja da prava izbjeglica budu poštovana i da se prema njima odnosi u skladu s međunarodnim i zakonima EU. U roku od sedmice, turski i EU zvaničnici procijenit će zajedničke projekte pomoći sirijskim izbjeglicama u Turskoj, nakon pritužbi da obećana pomoć od tri milijarde eura sporo pristiže.

Plan EU i Turske bio bi operativan uprkos brigama oko turskog ispodstandardnog sistema pružanja azila i kršenja ljudskih prava. Na osnovu plana, EU bi platila da pošalje nazad u Tursku nove migrante koji stižu u Grčku i ne zadovoljvaju uslove za azilom. Za svakog vraćenog Sirijca, EU bi prihvatila po jednog sirijskog izbjeglicu, u okviru ciljne brojke od 72.000 ljudi raspoređenih među evropskim državama.

Osim ublažavanja viznih ograničenja, EU će također ponuditi Turskoj - koja je dom za 2,7 miliona sirijskih izbjeglica - do šest milijardi eura pomoći i ubrzanje pristupnih pregovora s EU, prenosi AP .