Hoće li Vlasenica umjesto vazdušne banje postati spalionica plastike?

Stanovnici Vlasenice i dalje strahuju zbog mogućnosti uspostave postrojenja u okviru firme Ecoplast, koje bi služilo hemijsko-termičkom tretmanu plastičnog otpada. Više od 1.600 građana potpisalo je peticiju o zabrani realizacije projekta, ali su u Opštini, čiji je načelnik Miroslav Kraljević, inače optužen za ratne zločine i vlasnik firme Ecoplast - peticiju odbili zaprimiti. Potpisi su poslani poštom, a lokalni aktivisti, koji navode da su u posljednje vrijeme izloženi prijetnjama i pritiscima, oglašavaju se pisanim putem i najavljuju proteste.

Vlasenica, mala opština na sjevernim obroncima planine Javor, nema samo potencijal da bude vazdušna banja, nego i spalionica plastike. Za prvi je potencijal zaslužna priroda, za drugi, prema riječima eko aktivista – čovjek koji za prirodu ne mari. 1.676 je onih koji mare i slovom i glasom poručuju: protiv smo postrojenja za hemijsko-termički tretman plastike.

"Imamo dobru prirodu, ovo je vazdušna banja i ovakvu prirodu uništavati to je suludo. Ali narod se ne pita, političari što su naumili to će uraditi, ali šteta bi bilo da ovakvu okolinu i priroidu unište… ako ima solucija na nekom mjestu gdje ne ugrožava ljudske živote”, “Ja sam napisala i transparent ako bude protesta, ako se ne borimo nismo žrtve već saučesnici. Potpisali smo peticiju, borićemo se pa vidjećemo", "Evropska zajednica je to izbacila sa svog prostora, protiv sam, zbog ekologije”, "Protiv sam, zbog zagađenja…”, "Nije niko za to da se trujemo i davimo ovdje. Kao čovjek, kao nastavnik, kao vaspitač, ne mogu to da ptrogutam, da mi je neko od rodbine u takvom prljavom poslu, rekao bih – to je trovanje vazduha. Valjda i građani nešto odlučuju a ne neki kancelarijski otuđenici", kazali su nam mještani.

Domaći u Vlasenici, prema riječima aktivista nije ni sam načelnik opštine, pa možda samim tim i ne dijeli brige koje su naveli naši sagovornici. U pisanoj izjavi, između ostalog, eko aktivisti navode: "Direktor Ekoplasta je ujedno i načelnik Opštine, Miroslav Kraljevic, pa se postavlja pitanje sukoba interesa, jer načelnik ne moze biti i direktor. Načelnik i ne živi u Vlasenici, njegova kuća se nalazi u selu Brda, koja pripadaju opštini Šekovici.”

Na upit da razgovaramo sa načelnikom opštine Vlasenica Miroslavom Kraljevićem o uspostavi postrojenja, iz njegovog kabineta odgovaraju:

"Krajem tekućeg mjeseca će biti organizovano javno predavanje na temu hemijsko-termičkog tretmana otpadne neopasne plastike a na koje će biti pozvani predstavnici medija, građani opštine Vlasenica i drugi zainteresovani subjekti”.

Projekat od 2020. godine dovodi u pitanje, oštro mu se protiveći, Centar za životnu sredinu iz Banjaluke. Centar je tužio ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske jer je odobrilo Studiju uticaja na životnu sredinu vezanu za postrojenje, dokument koji je zakonski obavezan za takav projekat. U novembru 2022. godine njihovu tužbu odbio je Okružni sud u Banjaluci. Podnijeli su zahtjev za vanredno preispitivanje na Vrhovnom sudu RS.

"Idući proces pravno je da ministarstvo izda ekološku dozvolu koju je ministarstvo stopiralo, zbog slučaja na vrhovnom sudu… Kada se spaljuje plastika, nastaju kancerogene materije, koje su naravno nerazgradive u prirodi, talože se u zemlji, vodi, masnom tkivu živih stvorenja", kazala je Milica Končar iz Centra za životnu sredinu iz Banjaluke.

U centru Vlasenice se nalazi firma Ecoplast, kraj koje građani prolaze sa strahom da bi im mogli biti oduzeto i ono jedino vrijedno što im je preostalo – čist vazduh. Kažu da ne žele da njihovo centar bude evropski zapećak, kontejner u kom ce Evropa spaljivati svoj plastični otpad i u kom ce profit ostvarivati oni koji ovdje vladaju ali ne žive. Za pravo da dišu bez straha od kancerogenih materija, boriće se.