Penzijski sistem RS pred promjenama: Hoće li se podizati starosna granica?

Fond za penzijsko i invalidsko osiguranje (PIO) Republike Srpske nastavio je trend poboljšanja strukture korisnika prava i od 16.225 ostvarenih u prošloj godini, 72,63 odsto su starosne, 18,71 porodične i 8,64 invalidske penzije.

"Ovakva struktura korisnika prava ostvarena na godišnjem nivou naš Fond svrstava u sam vrh penzijskih fondova država nastalih na prostoru bivše Jugoslavije, pa i među razvijenim državama EU", saopšteno je iz Fonda.

Kada se sagleda akumulirana struktura prava od nastanka Republike Srpske i osnivanja Fonda do kraja 2024. godine, od 288.448 korisnika 63,31 odsto su starosne penzije, 24,53 porodične, 12,11 invalidske i 0,06 odsto korisnika ostalih prava koje obuhvata novčanu naknadu za tjelesno oštećenje i novčanu naknadu za pomoć i njegu trećeg lica.

Od 2001. do 2024. godine procenat korisnika prava na starosnu penziju porastao je za 38,5 odsto, dok su porodične smanjene za 28,3, a invalidske za 39,8 odsto.

Iz Fonda su naveli da se pozitivan trend kretanja strukture korisnika prava bilježi iz mjeseca u mjesec, što je, kako su istakli, veoma poželjno za svaki penzijski sistem.

"Najveći uticaj na pozitivan trend leži u činjenici da sve veći broj osiguranika ostvaruje pravo na starosnu penziju dolazeći iz radnog odnosa sa punim penzijskim stažom od 40 godina i više", istakli su iz Fonda.

Osim toga, sve je veći broj žena koje nakon statusa osiguranika ostvaruju pravo na samostalnu starosnu penziju koja je u pravilu povoljnija u odnosu na porodičnu penziju iza preminulog supružnika.

Za razliku od strukture ostvarenih prava gdje penzijski fond Republike Srpske ima u kontinuitetu pozitivan trend, kada je riječ o broju korisnika prava taj je trend negativan i u prošloj godine zabilježeno je 5.777 ili 2,03 odsto više korisnika prava u odnosu na 2023. godinu.

"To je procentualno najveće povećanje u poslednjih pet godina, s tim da već duži niz godina Republika Srpska ima trend rasta broja korisnika prava iz godine u godinu", navedeno je u saopštenju.

Iz Fonda su napomenuli da je za penzijske sisteme poželjno da ovaj procenat rasta bude što niži.

"Kada je riječ o penzijskim fondovima država nastalih na području bivše Jugoslavije, nažalost, najveći procentualni rast korisnika prava zabilježen je kod nas, dok u poslednjih pet godina Srbija i Hrvatska bilježe negativan rast, odnosno trend smanjenja broja korisnika prava", navedeno je u saopštenju.

Iz Fonda su dodali da visok procenat rasta broja korisnika prava nameće obavezu ozbiljnih analiza urađenih u modulu PROST i projekciju kretanja parametara penzijskog sistema Republike Srpske sa zadržavanjem postojećih uslova o ostvarivanju prava u skladu sa zakonom, ali i sa njihovim preispitivanjem i eventualnim izmjenama. Naveli su da će tako dobijene analize pokazati u kom smjeru se kreće penzijski sistem Republike Srpske i koje preventivne mjere je neophodno preduzimati kako bi on bio stabilizovan u narednih 20-30 godina.

"U ovakvim slučajevima najčešće dolazi do pooštravanja uslova za ostvarivanje prava na starosnu penziju, a jedna od prvih mjera je podizanje starosne granice sa prelaznim periodom koja se pokazala efikasnom u stabilizaciji penzijskih sistema koji počivaju na principima međugeneracijske solidarnosti i njihove samoodrživosti kakav je i naš penzijski sistem", saopšteno je iz Fonda PIO,