EU digitalizacija: BiH uvodi digitalni novčanik i e-potpis

EU je krenula u ozbiljne korake digitalizacije koji bi trebalo da imaju direktan uticaj na kvalitet života, a odnose se na sve ključne oblasti.

Građanima EU bi trebalo dodatno da se pojednostave administrativne procedure dobijanja dozvola i uvjerenja koji će biti priznati ne samo unutar njihovih lokalnih zajednica, već i na prostoru cijele EU.

Kroz jedinstveno platno područje EU (SEPA) mogu slati novac bez bankarskih provizija, što olakšava obline kupovinu i poslovanje brojnih preduzeća.

Objedinjavanje evidencije zdravstvenih usluga trebalo bi da olakša dobijanje zdravstvenih usluga, a sigurno pohranjivanje ličnih podataka i da olakša prelazak granica i izvan šengenskog područja.

U BiH digitalizacija je odavno počela, ali ona se odvija neujednačenim tokom, pišu "Nezavisne novine".

EU je partner koji je zahvaljujući donacijama, povoljnim zajmovima i stručnim savjetovanjem značajno pomogao da i građani BiH, barem djelimično, uživaju u ovim pogodnostima.

Na primjer, pojednostavljene su procedure evidencija robe pri prelasku granica kroz digitalizaciju u Upravi za indirektno oporezivanje BiH, a mnogo je urađeno i na digitalizaciji procesa dobijanja ličnih dokumenata.

U Agenciji za identifikacione dokumente, evidenciju i razmjenu podataka BiH za "Nezavisne" kažu da je EU kroz finansiranje više projekata, uključujući "Digi BiH" i "Twinning", pružila značajnu podršku Agenciji za identifikacione dokumente, evidenciju i razmjenu podataka BiH.

"Kroz ove inicijative unaprijeđeni su kapaciteti Agencije, modernizovana infrastruktura i razvijene nove digitalne usluge za građane. Poseban naglasak stavljen je na sigurnost, interoperabilnost i usklađivanje s evropskim standardima, a među uslugama se posebno izdvaja elektronski potpis. Zahvaljujući toj podršci, građanima BiH danas su dostupne kvalitetnije, brže i sigurnije usluge", kažu oni.

Kao jednu od najznačajnijih usluga koje su uveli ističu elektronski potpis, čija je tehnička oprema finansirana sredstvima EU.

"Također, EU je kroz IPA 1 i IPA 2 projekte podržala razvoj našeg Portala otvorenih podataka, uključujući specifikaciju i softversku realizaciju. Na ovom portalu građani mogu pristupiti statističkim podacima vezanim za lične dokumente, registraciju vozila, registar novčanih kazni i druge relevantne informacije", naglašavaju.

Što se tiče plana usluga koje planiraju uvesti uz pomoć EU, posebno izdvajaju nastavak razvoja i puštanje u upotrebu digitalnog novčanika.

"Iako je Agencija do sada razvila i pustila testnu fazu digitalnog novčanika, u narednom periodu će ovaj servis biti finalizovan i u punoj upotrebi. Ovaj poduhvat realizuje se kroz Program digitalne Evrope, tačnije kroz podršku projekta EU za digitalnu transformaciju. Napominjemo, naša agencija je postala dio konzorcijuma koji radi na izradi, razvoju i puštanju u upotrebu digitalnog novčanika, što predstavlja svojevrsnu obavezu zemalja članica EU u skladu sa regulativom eIDAS 2.0, čemu se BiH kroz našu agenciju pridružuje kao zemlja koja je opredijeljena i na putu prema EU", ističu oni i dodaju da će u okviru te usluge građani imati mogućnost da imaju digitalni potpis, elektronske identifikacione dokumente uz visok nivo zaštite i pouzdanosti.

U junu je EU počela novu fazu digitalizacije zvaničnim pokretanjem nove Međunarodne digitalne strategije EU i predstavlja dugo očekivani korak u ambiciji EU da postane jači i efikasniji igrač u globalnom digitalnom upravljanju.

Nova strategija se oslanja na nekoliko prethodnih inicijativa, potvrđujući smjer koji su postavili Zaključci Evropskog savjeta iz 2022. i 2023. godine.

Nova strategija je posebno relevantna zbog rastućeg naglaska na ekonomskoj sigurnosti i biće usko koordinirana s akcijama EU koje imaju za cilj jačanje suvereniteta i strateške autonomije EU u tehnološkoj domeni.