Tehnološki suverenitet: Brisel sprema udar na američke cloud sisteme i kineske čipove

Oprezna zbog hirova stranih vlada, Evropska unija priprema dalekosežne nove poteze kako bi se riješila američkih digitalnih kompanija i kineskih čipova u korist evropskih alternativa.

Paket tehnološkog suvereniteta EU je među mnogim mjerama koje je Brisel preduzeo kako bi smanjio zavisnost od stranih firmi i podstakao lokalnu proizvodnju - ali rizikuje otvaranje novog fronta u transatlantskim napetostima.

Dugo očekivani paket novih pravila o čipovima, računarstvu u oblaku i vještačkoj inteligenciji biće predstavljen u srijedu kao dio napora EU da "povrati svoje mjesto u globalnoj trci za geoekonomsku moć", navodi se u nacrtu strateškog dokumenta koji je AFP vidio.

Posebno je zabrinjavajuće koliko se Evropska unija oslanja na američke provajdere usluga u oblaku, koji čine oko 70 posto evropskog tržišta.

Otkako se predsjednik Donald Trump vratio u Bijelu kuću prošle godine, Evropljani se brinu da bi kritična digitalna infrastruktura mogla biti zaustavljena američkim "prekidačem" ako napetosti ikada dostignu vrhunac.

Visoki zvaničnici EU ne imenuju direktno Sjedinjene Države kao svoju metu, ali američka tehnologija dominira, od računarstva u oblaku do društvenih medija i e-trgovine.

"Moramo razviti vlastite kapacitete. Ne možemo dozvoliti da neko pokušava uticati na naše odluke, naše vrijednosti, našu dobro funkcionalnu ekonomiju i usluge" - rekla je ovog mjeseca Teresa Ribera, šefica EU za konkurenciju.

Zvaničnici EU često ukazuju na sankcije Washingtona protiv sudija Međunarodnog krivičnog suda – koje je Trump nametnuo u februaru 2025. – kako bi ilustrovali uticaj američkih firmi. Sudija Nicolas Guillou opisao je kako je izgubio pristup svojoj Visa kartici jer se radi o američkom sistemu.

Ali američki izaslanik pri EU Andrew Puzder upozorio je na bilo kakve protekcionističke poteze, dok su američke kompanije pozvale Evropu da ih ne drži podalje.

"Evropa se neće moći uvući u ekonomiju umjetne inteligencije tako što će druge ljude spuštati na zemlju" - rekao je Puzder prošlog mjeseca za AFP kada su ga pitali o ovim planovima.