Evropski čelnici traže kompromisnog kandidata za vodeću poziciju u EU

Evropski čelnici u četvrtak će ponovo pokušati da se usaglase oko kompromisnog kandidata za vodeću poziciju u EU nakon što čelnici političkih grupa u Evropskom parlamentu nisu uspjeli postići dogovor oko kandidata.

Nijedno od vodećih imena s prošlomjesečnih evropskih izbora nije dobilo jednoglasnu podršku četiri vodeće političke grupacije za predsjednika Evropske komisije, izvršnog organa EU.

Time se umanjuje prijetnja da bi se današnji samit mogao pretvoriti u sporenje između rivalskih prijestonica, ali bi također mogao odgoditi napore da se imenuje kandidat za vodeću poziciju u bloku.

"Umjereno sam oprezan, jer su oni s kojima sam razgovarao izrazili odlučnost da djeluju brzo", izjavio je predsjednik Evropskog vijeća Donald Tusk o današnjem samitu. 

Tusk predsjedava samitima čelnika EU i zadužio je svoje kolege da postignu dogovor oko kandidata za nasljednika Jean-Claude Junckera na čelu komisije.

Ostale pozicije za koje se natječu kandidati političkih grupacija u EU su predsjednik Evropskog parlamenta, koji će prvi put predsjedavati sjednicom 2. jula, i šef evropske diplomatije.

Nacionalni čelnici žele da kontroliraju proces i da naprave izbalansirani izbor između muškaraca i žena, kandidata s istoka i zapada bloka, te manjih i većih zemalja.

Rezultati evropskih izbora prinudili su, međutim, vodeće parlamentarne blokove konzervativaca, socijalista, liberala i zelenih da formiraju koalicije.

Te stranačke grupacije koje rade na nacrtu zjedničkog političkog programa nisu se, međutim, usuglasile oko zajedničkog kandidata.

Jedan od mogućih kandidata je bavarski konzervativni poslanik Manfred Weber, koji predvodi grupaciju desnog centra EPP, najvećeg političkog bloka u Evropskom parlamentu. 

On, međutim, nije uspio pridobiti podršku holandskog socijaldemokrate Fransa Timmermansa, niti liberalne grupacije Obnovljena Evropa, koju podržava danska evropska povjerenica Margrethe Vestager.

Konačni kandidat mora imati podršku najmanje 21-og od 28 čelnika EU i većinu u parlamentu koji broji 751 poslanika.

"Osoba koja je u stanju prikupiti tu dvostruku većinu još se nije pojavila",  izjavio je evropski diplomatski izvor za AFP uoči samita.

Uprkos tom očiglednom nazatku, raspoloženje u Bruxellesu umjereno je optimistično jer je izvjestan napredak ostvaren u pregovorima oko sporazuma o diobi vlasti.

Sudeći po tri izvora bliska pregovorima, očekuje se da se čelnici EU usaglase da EPP dobije vodeću poziciju u Evropskoj komisiji.