Posljedice pandemije na privredu​ FBiH: U sektoru trgovine 3.784 manje radnika

Vlada Federacije BiH danas je razmatrala informacije pet federalnih ministarstva o posljedicama pandemije koronavirusa na privredu Federacije BiH, a koje će, objedinjene u jedan dokument, biti upućene Parlamentu FBiH.

Prema informaciji Federalnog ministarstva finansija, u skladu s članom 4. Zakona o ublažavanju negativnih ekonomskih posljedica, subvencije doprinosa za april, maj i juni iznose ukupno 89.915.203,44 KM. Tokom jula 2020. godine isplaćeno je 31,3 miliona subvencioniranih doprinosa za mjesec april, u augustu još 1,4 miliona za mjesec april, a u septembru je isplaćeno je 56,9 miliona subvencioniranih doprinosa, od toga 5,2 miliona KM za april, 32,2 miliona KM za maj, te 19,5 miliona KM za juni.

U periodu januar - juli 2020. godine evidentiran je promet od oko 25 mlijardi KM, odnosno 16,81 posto manji u odnosu na isti period prethodne godine. Rast prometa u prva dva mjeseca bio je 1,9 posto veći u odnosu na isti izvještajni period prethodne godine, ali je usljed uticaja pandemije i uvođenja restriktivnih mjera od marta 2020. godine, evidentirani promet počeo da pada. Najveći pad prometa zabilježen je u aprilu od 36,63 posto u odnosu na mart 2020. godine, dok je u junu i julu 2020. godine promet rastao u odnosu na prethodni mjesec.

Prema informaciji Federalnog ministarstva trgovine, u FBiH je od 16.3.2020. godine, odnosno od proglašenja stanja nesreće, zaključno sa 16.7.2020. godine. evidentiran prestanak rada 342 registriranih trgovaca. Od tog broja se najviše odnosi na Tuzlanski (91) i Sarajevski kanton (72). 

Na dan 16.7.2020. godine su u sektoru trgovine bila evidentirana 94.972 zaposlen radnika, što predstavlja smanjenje za 3.784 u ovom sektoru. Do ovoga je došlo zbog smanjenja broja radnih mjesta usljed pada prometa ili prestanka rada. Primjetan je pad broja zaposlenih u svih deset kantona, a najveće smanjenje od 980 je u Kantonu Sarajevo, a slijedi Srednjobosanski kanton sa 642 manje zaposlenih. 

Prema podacima Centralnog registra Porezne uprave Federacije BiH, u periodu od 16.3. do 16.7.2020. godine u Federaciji BiH je registrirano 617 novoosnovanih poslovnih subjekta iz oblasti trgovine, od kojih je 13 u istom periodu, prestalo s radom. Prema mjestu registracije, najveći broj novoregistriranih trgovaca je u Tuzlanskom (160), Sarajevskom (150) i Zeničko-dobojskom kantonu (100).

Kada je riječ o cestovnom prometu je, prema informaciji Federalnog ministarstva prometa i komunikacija, u toku trajanja stanja nepogode bilo potpuno zabranjeno obavljanje javnog linijskog prijevoza putnika kojim je bilo obuhvaćeno na federalnim linijama 58 prijevoznika, 151 voznih redova autobusnih linija, i ukupno 580 polazaka i povrataka.

Na kantonalnim linijama je riječ o 82 prijevoznika, 338 voznih redova autobusnih linija, te ukupno 3.066 polazaka i povrataka autobusa, 559 trolejbusa, 446 tramvaja i 673 minibusa. 

Na gradskim i općinskim linijama radi se o 119 prijevoznika, 949 voznih redova autobusnih linija i 5.352 polaska ili povrataka.

JP Željeznice Federacije BiH su Naredbom Federalnog štaba civilne zaštite obustavile prijevoz putnika od 16.3.2020. do 12.5.2020. godine ali u tom periodu im nije obustavljena subvencija za putnički promet na osnovu Zakona o financiranju održavanja željezničke infrastrukture i sufinanciranju željezničkog putničkog i kombiniranog prometa u visini od 366.666 KM.

U informaciji Federalnog ministarstva okoliša i turizma je, uz ostalo, navedeno da je od pojave koronavirusa od februara 2020. godine zabilježen pad dolazaka i noćenja turista.

U februaru ove je u odnosu na isti mjesec 2019. godinu broj dolazaka turista manji za 8 posto, a broj noćenja za 15,9 posto, a u marta je pad bio oko 75 posto. Broj dolazaka turista u aprilu 2020. godine je za 99,3 posto manji u odnosu na april 2019. godine, a u maju manji za 98 posto u odnosu na maj 2019. godine. U junu je broj dolazaka manji za 89,3 posto u odnosu na isti mjesec prošle godine, a broj noćenja manji za 89 posto. Broj dolazaka turista u julu manji je za 80,2 posto u odnosu na isti period prethodne godine, dok je broj noćenja manji za 73,2 posto.

Prema informaciji Federalnog ministarstva zdravstva, epidemiološka situacija u Federaciji BiH se usložnjava. U Federaciji BiH sa danom 07.09.2020.godine urađen je 127.281 test, potvrđeno je 13.566 zaraženih koronavirusom, od čega je 9.696 izliječenih, umrle su 382 osobe, a aktivnih slučajeva je 3.488.

U informaciji je navedeno da za adekvatan odgovor na pojavu koronavirusa u našoj zemlji potrebna su maksimalna odgovornost, saradnja i zajedništvo kako zdravstvenih institucija i ustanova, tako i drugih javnih institucija na svim nivoima vlasti, medija, kao i svakog građanina pojedinačno. Posebno je bitna uloga znanstvenih institucija, koje mogu dati doprinos u svim segmentima kontrole epidemije COVID-19.