Firme u Srbiji zaradile milione zaobilaženjem sankcija Rusiji

Više desetaka kompanija, koje su registrovane u Srbiji, od početka ruske agresije na Ukrajinu, krajem februara 2022. godine, izvozile su proizvode u Rusiju, čime se zaobilaze zapadne sankcije prema toj zemlji, objavio je Radio Slobodna Evropa (RSE).

Na osnovu podataka iz baza o međunarodnoj trgovini, RSE je analizirao više od 14.000 pošiljki koje su u Rusiju stigle u tom periodu. Ti podaci pokazuju da su proizvodi u vrijednosti od najmanje 71,1 milion dolara isporučeni preko srpskih kompanija, iako se radi o robi koja je stavljena na listu visokorizičnih proizvoda i nalaze se pod sankcijama koje su EU i SAD uvele Rusiji, prenosi Beta.

Srbija se od početka rata u Ukrajini do danas nije usaglasila ni sa jednom odlukom o sankcijama Rusiji.

"Višemesečno istraživanje RSE otkriva kako su u ovakvom vakuumu, bez zakonskih ograničenja, pojedine srpske firme zaradile milione", navodi se u članku objavljenom na portalu RSE.

Tehnološki proizvodi, ali i dijelovi za avione

Do kupaca u Rusiji preko srpskih papira stizali su najsavremeniji tehnološki proizvodi, a u nekim slučajevima riječ je o robi najvećih američkih proizvođača mikroelektronskih kompjuterskih dijelova kao što su Intel ili AMD, dok se pojedine srpske firme pojavljuju i kao izvoznici dijelova za avioindustriju Rusiji, iako je riječ o robi koja je od početka agresije na Ukrajinu pod sankcijama.

Istraživanje RSE je pokazalo da je dio robe proizvedene na Zapadu, preko papira srpskih firmi reeksportovan u Rusiju iz država istočne Azije.

"Sa druge strane, u Rusiji, primaoci robe bile su firme koje je su i na sankcijama, čak i na listi američke Kancelarije za kontrolu strane imovine (OFAC) zbog učešća u lancu snabdevanja ruske vojne industrije", navodi RSE.

Srbija ipak ne krši svoja pravila

Ističe se da Srbija time ne krši svoja pravila jer se nije usaglasila sa odlukama o sankcijama EU Ruskoj Federaciji, ali se navodi da država koja ne poštuje odluke o sankcijama može biti kažnjena čak i zabranom uvoza savremene tehnologije koja se proizvodi na Zapadu.

Podsjetili su i na riječi predsjednika Srbije Aleksandra Vučića, koji je evropskom komesaru za proširenje Oliveru Varhelyiju, krajem 2022. godine, rekao da „preko teritorije Srbije niko ne može da zaobilazi sankcije koje je EU uvela Ruskoj Federaciji, jer Srbija reaguje i sankcioniše takve pokušaje“.

Baš u tom periodu, posljednjih mjeseci prošle godine, biznis se, ne samo uvećao, već su ustaljene i rute i mehanizmi preko kojih je u Rusiju stizala različita roba, saznao je RSE.

Bez odgovora prozvanih

Iz Vlade Srbije i Ministarstva unutrašnje i spoljne trgovine nisu odgovorili na pitanja RSE o načinu na koji se to kontroliše, niti da li je neko zbog eventualnog zaobilaženja sankcija kažnjen.

Carina Srbije, koja ima podatke o izvezenoj ili uvezenoj robi, ne dostavlja javnosti dokumentaciju o izvozu pojedinačnih firmi, uz obrazloženje da se tako čuvaju poslovne tajne kompanija.

Niti jedna od ruskih firmi nije odgovorila na pitanja RSE o tome kako su ušle u posao sa firmama iz Srbije.