Novo svemirsko odijelo NASA-e

 

Američka svemirska agencija NASA testirala je novo svemirsko odijelo, prvo od 1998. godine, prenio je portal “Space”.

Elastično odijelo, u bijeloj i zelenoj boji, nazvano Z-1, dizajnirano je ne samo da pomogne astronautima da opušteno manevrišu tokom izlazaka u otvoreni svemir, u uslovima mikrogravitacije, već i da se vješto kreću na površini neke planete ili drugog, manjeg tijela, poput asteroida.

Odijelo nevjerovatno podsjeća na skafander koji nosi animirani karakter Buzza Lightyeara u crtanom filmu “Priča o igračkama” (Toy Story).

Odijela kakva su danas u upotrebi za svemirske šetnje – EMU (Extravehicular Mobility Unit) - napravljena su da olakšaju izgradnju Međunarodne kosmičke stanice (MKS), a prethodna verzija korištena je tokom misija “Apolo”. Oba modela su poslužila za određenu svrhu, a sada su kreatori Z-1 željeli da stvore svestranije odijelo.

Kako navodi “Space”, novi prototip je značajno drugačiji, a jedna od najvećih razlika je u dizajnu “zadnjeg ulaza”.

"EMU se dijeli kod struka, pa vi oblačite pantalone i gornji dio odvojeno i oni se povezuju u sredini. Sa novim odijelom, međutim, astronaut ulazi u njega kroz zadnji dio, a potom samo zatvori 'vrata'", rekla je Amy Ross, jedna od inženjera na razvoju Z-1.

Zahvaljujući novom dizajnu, astronauti neće morati da prolaze kroz vazdušni otvor kako bi uklonili pritisak. Odijelo stoji okačeno u “svemirskom otvoru” i astronaut se prosto popne i prikači. Naučnici smatraju da su time smanjili mogućnost povreda, posebno u predjelu ramena, do kojih je dolazilo sa EMU modelima.

NASA pravi i novi sistem za održavanje života, nazvan PLSS 2.0, koji bi se takođe nalazio na odijelima. Model “ranca” koji je danas u upotrebi osjetljiv je na kontaminaciju i brzo troši kiseonik, što astronautima otežava duže izlaske u svemir. Novi “ranac” je efikasniji i manje podložan kontaminaciji.

Z-1 i PLSS 2.0 još nisu spremni da se sjedine u jedan model, odnosno prototip, ali se naučnici nadaju da će njihovom kombinacijom stvoriti još efikasnije svemirsko odijelo.

Novi skafander je veoma fleksibilan, ali malo teži, prenosi Blic. Trenutni model teži oko 45 kilograma, dok Z-1 ima 72 kg. Čak i na Marsu, čija je gravitacija jedna trećina Zemljine, tih dodatnih 27 kilograma čini značajnu razliku, ukazuju naučnici.