Stočni fond u BiH u nezaustavljivom padu!

Animalna proizvodnja čini okosnicu poljoprivredne proizvodnje u svakoj državi. Posebno se to odnosi na govedarsku koja u ukupnoj animalnoj proizvodnji zauzima najznačajnije mjesto. Prema dostupnim statističkim podacima, nekadašnja SR BiH je po popisu 1991. godine imala 703.624 goveda.

Prije oko pola vijeka, u Bosni i Hercegovini je bilo skoro milion grla goveda. Danas su te brojke daleko manje.

Sarajevo prednjačilo

Gledano po opštinama prednjačile su tadašnji Grad Sarajevo sa 25.138 goveda, te opštine Bijeljina sa 21.421, Prijedor 18.635, Doboj 16.273, Banja Luka 15.710, Bosanska Gradiška 15.008, Foča 12.492, Sanski Most 12475, Gračanica sa 12.098 goveda.

Već na tom popisu moglo se vidjeti da je ubrzan razvoj industrije 70-tih i 80-tih godina uticao na smanjenje stočnog fonda, a posebno broja goveda. Naime, SR BiH je prema popisu iz 1971. godine imala 949.418 goveda, a već 1981. godine taj broj pao je na 873.743 grla.

Ovakva smanjenja stočnog fonda iz tog perioda nekako možemo i shvatiti upravo zbog masovnijeg zapošljavanja i industrijskog rasta tih godina. Ono što zabrinjava je činjenica da u poslijeratnom periodu broj zaposlenih stanovnika uglavnom stagnira ili ima tek blagi rast dok stočni fond rapidno opada.

Ako posmatramo posljednjih 10 godina, samo u FBiH je broj goveda smanjen za 24.022 grla dok je broj ovaca smanjen za 25.131 grlo.

Brojno stanje goveda i ovaca u FBiH u periodu 2013.-2022.

Godina	Broj goveda	Ovce
2013.	217.728	523.779
2014.	215.478	532.021
2015.	216.205	524.608
2016.	215.559	514.544
2017.	211.875	520.406
2018.	207.194	518.590
2019.	199.414	507.134
2020.	195.356	508.291
2021.	190.719	497.590
2022.	193.256	498.648

^{Izvor: Federalni zavod za statistiku}

Šta je uzrok?

Vrlo sličan trend kada je u pitanju govedarstvo imamo i na području Republike Srpske. Ako uporedimo podatke koje imamo na stranicama entitetskih i državne agencije za statistiku možemo vidjeti da ima dosta neslaganja u zvaničnim podacima koje agencije objavljuju, ali je procjena da je broj goveda u BiH za prethodnih 10 godina smanjen za oko 100.000 grla.

Ono što je zvaničan podatak da smo 2022. godinu završili sa 339.000 goveda u BiH, a primjera radi 2013. godine taj broj iznosio je 447.000 grla. Uzroke ovakvog pada stočnog fonda, a posebno broja goveda možemo tražiti u sve većem odlasku ljudi iz naše države, napuštanju sela, ali zasigurno i u lošoj poljoprivrednoj politici, prije svega u loše organizovanom otkupu proizvoda, nedovoljnim podsticajima i slično.