Budžet Vlade FBiH u minusu 131 milion KM

Budžet Vlade FBiH u deficitu 131 milion KM zbog nerealnog planiranja i loše kontrole prihoda i rashoda.

Najnoviji izvještaj Ureda za reviziju institucija u Federaciji Bosne i Hercegovine otkriva da planiranje Budžeta FBiH za 2024. godinu nije bilo zasnovano na realnim pokazateljima. Federalni revizori upozoravaju da je zbog toga ostvaren deficit u iznosu od 131.117.278 KM, čime nije poštovano načelo uravnoteženosti propisano članom 4. Zakona o budžetima u FBiH.

Prema izvještaju revizije, prihodi i primici ostvareni su za 648.124.916 KM manji od planiranih, dok su rashodi i izdaci bili manji za 517.007.638 KM. Najveće razlike uočene su u segmentu neporeznih prihoda i zaduživanja.

"Na negativan finansijski rezultat u najvećem dijelu uticali su manje realizovani planirani prihodi i primici u odnosu na planirana sredstva Budžetom FBiH za 648.124.916 KM. Najznačajnije odstupanje konstatovano je kod planiranja neporeznih prihoda u iznosu od 208.294.634 KM, što se odnosi na manje realizovane prihode od poduzetničkih aktivnosti i imovine i prihode od pozitivnih kursnih razlika u iznosu od 225.383.627 KM", navodi se u izvještaju.

Veliki minus zabilježen je i kod zaduživanja, gdje su planirani primici ostali nerealizovani u visini od gotovo pola milijarde KM. "Primici od zaduživanja manje su realizovani za 480.919.547 KM, što se odnosi na manje realizovane zajmove primljene kroz državu u iznosu od 86.957.052 KM, nerealizovane primitke od inostranog zaduživanja u iznosu od 200.000.000 KM, primitke od domaćeg zaduživanja (dugoročne obveznice) u iznosu od 7.933.001 KM i primitke od domaćeg zaduživanja (trezorski zapisi) u iznosu od 186.029.494 KM. Također, primici od finansijske imovine manje su realizovani za 31.701.271 KM u odnosu na planirana sredstva Budžetom FBiH", naveli su federalni revizori.

BUDŽET FBiH 2024

Revizijski izvještaj Ureda za reviziju institucija

⚠️

131.117.278 KM

OSTVAREN DEFICIT

Planiranje budžeta nije bilo zasnovano na realnim pokazateljima, što je dovelo do kršenja načela uravnoteženosti

648M KM

Prihodi i primici manji od planiranih

517M KM

Rashodi i izdaci manji od planiranih

📊 Najveća odstupanja u prihodima

Neporezni prihodi

208M KM

Manje realizovani prihodi od poduzetničkih aktivnosti i pozitivnih kursnih razlika

Primici od zaduživanja

481M KM

Nerealizovani zajmovi, inostrano zaduživanje i trezorski zapisi

Kapitalni izdaci

173M KM

Razlika u kapitalnim transferima i nabavci stalnih sredstava

Finansijska imovina

32M KM

Manje realizovani primici od finansijske imovine

🚨 Dodatne nepravilnosti

• Nedovoljna popunjenost radnih mjesta i slaba komunikacija između budžetskih korisnika
• Pojedini korisnici nisu imenovali koordinatora za finansijsko upravljanje i kontrolu
• Brojni budžetski korisnici nemaju funkcionalne jedinice interne revizije
• Neracionalno trošenje transfera korisnicima s dugovima preko 50.000 KM
• SKB Mostar nastavlja dobijati sredstva unatoč dugu od 122 miliona KM
• Nepostojanje jedinstvenih propisa o naknadama i korištenju resursa
• Nedostatak limita za službene telefone ministara i savjetnika

Vlada FBiH tokom godine nije poduzela mjere izmjena i dopuna budžeta u cilju njegovog uravnoteženja, iako je to zakonska obaveza

Na rashodovnoj strani, odstupanje od plana iznosilo je više od 517 miliona KM, pri čemu su posebno istaknuti kapitalni izdaci. Samo u ovoj stavci razlika je bila 172.667.931 KM, od čega se 135.959.208 KM odnosi na kapitalne transfere, a 36.708.723 KM na nabavku stalnih sredstava.

U izvještaju je naglašeno i da Vlada FBiH tokom godine nije poduzela mjere izmjena i dopuna budžeta u cilju njegovog uravnoteženja, iako je to predviđeno članom 37. Zakona o budžetima. "Navedeno je imalo za posljedicu ostvareni deficit u iznosu od 131.117.278 KM", zaključuje se u izvještaju.

Druge nepravilnosti: Slabe kontrole, transferi i službeni telefoni

Pored deficita, izvještaj ukazuje na niz dodatnih nepravilnosti u radu Vlade i institucija FBiH.

Jedan od ključnih problema odnosi se na interne kontrole. "Nedovoljna popunjenost radnih mjesta i nedostatak komunikacije i koordinacije mogu imati za posljedicu neadekvatno obavljanje poslova iz nadležnosti budžetskih korisnika. Također, pojedini budžetski korisnici, nisu imenovali koordinatora za finansijsko upravljanje i kontrolu, niti sačinili mapu poslovnih procesa (Predsjednik i dva potpredsjednika FBiH)", navodi se u izvještaju.

Slični nedostaci utvrđeni su i u pogledu interne revizije. Brojni budžetski korisnici nemaju funkcionalne jedinice interne revizije niti donose planove razvoja finansijskog upravljanja i kontrole, iako je to zakonska obaveza.

Revizija je zabilježila i neracionalno trošenje transfera. "Iako je Komisija u svom izvještaju navela problem da je kod pojedinih korisnika sredstava došlo do povećanja dugova za poreze i doprinose, Vlada FBiH je ipak naložila nastavak realizacije transfera", stoji u izvještaju. Među korisnicima koji su nastavili dobijati sredstva, iako imaju dugove veće od 50.000 KM, nalazi se i Sveučilišna klinička bolnica Mostar s dugom od 122 miliona KM.

Posebno je kritikovano i nepostojanje jedinstvenih propisa o naknadama i upotrebi resursa. Revizori navode da Vlada FBiH treba propisati dokumentaciju na osnovu koje članovi Vlade i savjetnici ostvaruju pravo na naknade za prijevoz, kao i urediti pitanje radnog vremena na nivou FBiH.

Kada je riječ o službenim telefonima, izvještaj upozorava da su za premijera i sekretara Vlade uvedena ograničenja potrošnje, ali ne i za ministre i njihove savjetnike. "Revizori preporučuju da se i za njih propišu limiti kako bi se spriječilo neracionalno trošenje", navodi se u izvještaju.

S.S.