Zeleni zaokret u Sloveniji: Planinarski domovi postaju energetski efikasni

Slovenija je za obnovu 24 planinarska doma osigurala pet miliona eura iz europskih kohezijskih fondova, čime je pokrenut širok ciklus energetskih unapređenja prilagođenih specifičnim planinskim uslovima. Zahvaljujući obimnim građevinskim i energetskim radovima, ovi objekti danas su efikasniji u potrošnji resursa, ekološki prihvatljiviji i znatno ugodniji za boravak, što ih čini spremnim za buduće generacije planinara.

Spoj prirode i savremenih rješenja

Kroz dodijeljena bespovratna sredstva brojni domovi transformisani su u primjere održivog upravljanja. Uvedene su solarne elektrane i savremene dizalice topline, čime je smanjena emisija stakleničkih plinova i ublažen utjecaj na osjetljivo planinsko okruženje.

Grmovškov dom na Kopama prošao je temeljitu rekonstrukciju i od nekadašnjeg klasičnog planinarskog doma prerastao u moderan planinski hotel. Obnovu je realizovala kompanija Vabo, potvrdivši da je moguće uskladiti tradiciju s višim standardima savremenog boravka. Ovaj objekat danas predstavlja važan segment jedne od istaknutih europskih outdoor destinacija.

Foto: Ribniška koča na Pohorju / Franc Ferk

Na Pohorju je Ribniška koča, poznata i kao Kraljica Pohorja, napravila značajan iskorak ka energetskoj samoodrživosti. Smještena na 1.507 metara nadmorske visine, zahtijevala je rješenja koja osiguravaju pouzdan rad u zahtjevnim klimatskim uslovima. Planinarsko društvo Paloma iz Sladkog Vrha unaprijedilo je izolaciju i krov, instaliralo solarnu elektranu i dizalicu topline te smanjilo potrošnju vode i električne energije. Paralelno je unaprijeđen sistem upravljanja otpadnim vodama, čime su dodatno zaštićena pohorska tresetišta i izvori pitke vode.

Iako se Dom na Resevni nalazi na nižoj nadmorskoj visini od 636 metara, njegova obnova imala je jednaku važnost. Planinarsko društvo Šentjur obnovilo je fasadu, modernizovalo instalacije i u potpunosti uredilo potkrovlje, čime je ovaj izletnički objekat dobio savremen izgled i funkcionalnost.

Na području Primorske obnovljena je i Vojkova koča na Nanosu. Tokom radova Planinarsko društvo Postojna utvrdilo je da je drvena konstrukcija u tolikoj mjeri dotrajala da je odlučeno o potpunoj izgradnji novog objekta. Uz podršku kohezijskih sredstava izgrađen je novi, energetski opremljen dom koji je prošle godine dobio upotrebnu dozvolu. Smješten na 1.240 metara nadmorske visine, danas predstavlja moderan i energetski efikasan objekat, prilagođen zahtjevnim vremenskim uslovima karakterističnim za ovu visoravan.

Pored navedenih, obnovljeni su i Dom na Smrekovcu, Koča na Dobrči, Dom pod Storžičem, Gustlnov dom u Vratima te Planinarski dom Sviščaki, čime je ukupan broj obnovljenih objekata dostigao 24.

Dugoročno ulaganje u održivost

Energetska sanacija, zamjena stolarije i modernizacija tehničkih sistema predstavljaju ključne korake za očuvanje planinskih domova. Uz smanjenje količine otpada, efikasnije upravljanje otpadnim vodama i upotrebu solarne energije, ovi objekti se pozicioniraju kao primjeri održivog turizma i odgovornog upravljanja prirodnim resursima.