Slovenija je za obnovu 24 planinarska doma osigurala pet miliona eura iz europskih kohezijskih fondova, čime je pokrenut širok ciklus energetskih unapređenja prilagođenih specifičnim planinskim uslovima. Zahvaljujući obimnim građevinskim i energetskim radovima, ovi objekti danas su efikasniji u potrošnji resursa, ekološki prihvatljiviji i znatno ugodniji za boravak, što ih čini spremnim za buduće generacije planinara.
Spoj prirode i savremenih rješenja
Kroz dodijeljena bespovratna sredstva brojni domovi transformisani su u primjere održivog upravljanja. Uvedene su solarne elektrane i savremene dizalice topline, čime je smanjena emisija stakleničkih plinova i ublažen utjecaj na osjetljivo planinsko okruženje.
Grmovškov dom na Kopama prošao je temeljitu rekonstrukciju i od nekadašnjeg klasičnog planinarskog doma prerastao u moderan planinski hotel. Obnovu je realizovala kompanija Vabo, potvrdivši da je moguće uskladiti tradiciju s višim standardima savremenog boravka. Ovaj objekat danas predstavlja važan segment jedne od istaknutih europskih outdoor destinacija.
Foto: Ribniška koča na Pohorju / Franc Ferk
Na Pohorju je Ribniška koča, poznata i kao Kraljica Pohorja, napravila značajan iskorak ka energetskoj samoodrživosti. Smještena na 1.507 metara nadmorske visine, zahtijevala je rješenja koja osiguravaju pouzdan rad u zahtjevnim klimatskim uslovima. Planinarsko društvo Paloma iz Sladkog Vrha unaprijedilo je izolaciju i krov, instaliralo solarnu elektranu i dizalicu topline te smanjilo potrošnju vode i električne energije. Paralelno je unaprijeđen sistem upravljanja otpadnim vodama, čime su dodatno zaštićena pohorska tresetišta i izvori pitke vode.
Iako se Dom na Resevni nalazi na nižoj nadmorskoj visini od 636 metara, njegova obnova imala je jednaku važnost. Planinarsko društvo Šentjur obnovilo je fasadu, modernizovalo instalacije i u potpunosti uredilo potkrovlje, čime je ovaj izletnički objekat dobio savremen izgled i funkcionalnost.
Na području Primorske obnovljena je i Vojkova koča na Nanosu. Tokom radova Planinarsko društvo Postojna utvrdilo je da je drvena konstrukcija u tolikoj mjeri dotrajala da je odlučeno o potpunoj izgradnji novog objekta. Uz podršku kohezijskih sredstava izgrađen je novi, energetski opremljen dom koji je prošle godine dobio upotrebnu dozvolu. Smješten na 1.240 metara nadmorske visine, danas predstavlja moderan i energetski efikasan objekat, prilagođen zahtjevnim vremenskim uslovima karakterističnim za ovu visoravan.
Pored navedenih, obnovljeni su i Dom na Smrekovcu, Koča na Dobrči, Dom pod Storžičem, Gustlnov dom u Vratima te Planinarski dom Sviščaki, čime je ukupan broj obnovljenih objekata dostigao 24.
Dugoročno ulaganje u održivost
Energetska sanacija, zamjena stolarije i modernizacija tehničkih sistema predstavljaju ključne korake za očuvanje planinskih domova. Uz smanjenje količine otpada, efikasnije upravljanje otpadnim vodama i upotrebu solarne energije, ovi objekti se pozicioniraju kao primjeri održivog turizma i odgovornog upravljanja prirodnim resursima.
