Tokom prošle godine u Republici Srpskoj zatvoreno je ukupno 506 preduzeća, što predstavlja povećanje od 58,3 posto u odnosu na 2024. godinu, kada je sa registra odjavljeno 295 firmi. Sagovornici ističu da svako gašenje preduzeća ima ozbiljne posljedice po privredu i ukupnu ekonomsku stabilnost Republike Srpske.
Istovremeno, zvanični podaci Agencije za posredničke, informatičke i finansijske usluge (APIF) ukazuju i na blago smanjenje broja novoosnovanih preduzeća. Naime, tokom prošle godine registrovano je 1.039 novih firmi, dok je godinu ranije taj broj iznosio 1.023.
Banjaluka bilježi rast i otvaranja i gašenja firmi
Kada je riječ o Banjaluci, podaci APIF-a pokazuju da je u ovom gradu zabilježen porast broja novoprijavljenih preduzeća. U prošloj godini osnovana je 501 firma, što je više u odnosu na 462 novoosnovana preduzeća u 2024. godini.
Međutim, paralelno s tim raste i broj ugašenih firmi. Tokom prošle godine u Banjaluci su zatvorena 163 preduzeća, dok ih je godinu ranije bilo 104.
Iz APIF-a navode da ovakvi podaci ukazuju na oscilacije u poslovnom ambijentu, naglašavajući da se dinamika otvaranja i zatvaranja firmi razlikuje u zavisnosti od regije i djelatnosti.
Uticaj globalne ekonomske krize
Predsjednik Unije poslodavaca Republike Srpske Zoran Škrebić istakao je da su negativni trendovi posljedica globalnih ekonomskih kretanja.
"Sve se to prenijelo i na naše prostore, odnosno na Republiku Srpsku, i imalo je uticaja na smanjenje broja zaposlenih u prerađivačkoj industriji, iako ukupan broj zaposlenih nije značajnije smanjen", rekao je Škrebić.
On je dodao da se u narednom periodu ne očekuju značajnije promjene, te da postoje realni izgledi da se negativni trend nastavi i tokom ove godine.
Kako je pojasnio, dodatni pritisak na poslovanje preduzeća predstavlja i snažan rast prosječnih plata, koje su u posljednjih pet godina povećane između 60 i 70 posto.
"Brz rast troškova ne prati odgovarajući rast produktivnosti."
Ekonomista Milenko Stanić ranije je upozorio da privredne aktivnosti u Republici Srpskoj već godinama bilježe pad.
"Generalno, privredna struktura imala je niže stope privrednog rasta prošle godine, a kao rezultat toga dolazi do zatvaranja i preduzeća, ali i do pada broja zaposlenih", kazao je Stanić.
Prema njegovim riječima, ovi procesi su međusobno povezani.
"I svako zatvaranje preduzeća je ozbiljan udarac za privredu i ekonomiju Republike Srpske", kazao je Stanić.
Komentarišući povećan broj novootvorenih firmi u Banjaluci, Stanić je naveo da se time potvrđuje trend koncentracije stanovništva i ekonomskih aktivnosti u većim urbanim sredinama.
"Banjaluka i Bijeljina zadržavaju određenu privrednu dinamiku, dok manji gradovi i opštine sve više zamiru. Nema novih privrednih aktivnosti, a dolazi i do intenzivnijeg iseljavanja stanovništva. Čak i pozitivan podatak o većem broju otvorenih firmi u Banjaluci ima svoju negativnu stranu, jer ukazuje na proces pražnjenja i ekonomske centralizacije Republike Srpske", rekao je tada Stanić, prenose Nezavisne novine.
