Pravilnim odlaganjem e-otpada zajedno sa kompanijom ZEOS čuvamo tlo, vodu i zrak

Društvo ZEOS eko-sistem d.o.o. prvi je operater sistema upravljanja otpadnom električnom i elektronskom opremom u Bosni i Hercegovini.

Statut društva operatera sistema i Odluka o osnivanju društva operatera sistema jasno definiše princip neprofitnog poslovanja, da se eventualna dobit operatera sistema ne može isplaćivati vlasnicima operatera sistema, već se isključivo koristi za obavljanje i razvoj osnovne djelatnosti operatera sistema. U sistemu prikupljanja, selektiranja i reciklaže otpadne opreme operater sistema ima ključnu ulogu za opće društveno odgovorno ponašanje u kojem će se sistem selektivnog prikupljanja otpada odvijati na održiv i harmoniziran način i u kome će svi akteri imati priliku za razvoj i jačanje materijalno tehničke osnove sistema.

Obzirom da elektronski uređaji brzo bivaju prevaziđeni i odbačeni e-otpad je jedna od oblasti u kojoj je zabilježena najveća porast.

E-otpad je teško reciklirati jer sadrži opasne supstance, kao i one koje zahtjevaju posebne postupke pri rukovanju. Previše elektronike koju više ne želimo završi na deponijama i u pećima za spaljivanje otpada zajedno sa komunalnim otpadom. Prema procjeni Programa Ujedinjenih Nacija svake godine se stvori oko 50 miliona tona e-otpada, od čega se reciklira nekih 13%, što je šokantno saznanje. To predstavlja veliko rasipanje vrijednih resursa, posebno kada se uzmu u obzir negativne posljedice vezane za ekstrakciju sirovina i slične postupke u procesu proizvodnje elektičnih aparata.

Da bi se napravili elektronski uređaji i njihove komponente koristi se preko 1000 različitih vrsta materijala. Mnogi od njih su otrovni, uključujući rastvarače na bazi broma, PVC, teške metale (kao npr. olovo, živa, arsen, kadmijum i heksavalentni hrom), plastiku i gasove. Navedne supstance su štetne po ljudsko zdravlje i životnu okolinu ukoliko se sa njima ne postupa po propisima.

Procjenjuje se da od ukupne godišnje potrošnje žive na svjetskom nivou oko 22% se iskoristi u proizvodnji električnih i elektronskih uređaja.

Stari televizori sa katodnim cijevima (CRT) sadrže između 2-4 kg olova koje može iscuriti u zemlju, ako pri odlaganju na deponiju dođe do oštećenja i razlaganja, i na taj način zagaditi izvore podzemnih voda.

Novi displeji od tečnog kristala (LCD) sadrže lampe žive za osvjetljenje ekrana. Svaki LCD sadrži mikrogram žive. Metal je ipak tako toksičan da samo jedan gram žive godišnje ispušten u jezero površine od 1,5 ha može da zagadi vodu u toj količini da se riba ne može jesti. Bilo kakav ozbiljan pokušaj da se minimalizuje štetan efekat elektronike mora da se uzme u obzir čitav životni ciklus, uključujući i period nakon prestanka rada, te proizvođači moraju da preuzmu odgovornost za svoje proizvode tokom čitavog životnog ciklusa, tj. proizvođači moraju da proizvode čistije proizvode, dugotrajnije, te da upravljaju svojim proizvodima nakon upotrebe radi ponovnog iskorišćavanja i pravilnog tretmana.

Operativni aspekt ZEOS eko-sistem d.o.o. također omogućava svim pravnim licima besplatno preuzimanje e-otpada, potrebno je samo da se popuni Nalog za preuzimanje OEEO, koji se nalazi na njihovoj stranici pod odjeljkom dokumenti i dostavi na njihovu e-mail adresu info@zeos.ba.