Koliko je realna ideja o formiranju Banke Republike Srpske

Premijer Republike Srpske izjavio je da se razmatra ideja formiranja Banke Republike Srpske na način da se integrišu Banka Srpske koja je u stečaju i Investiciono-razvojna banka RS. Šta je namjera vlasti i koliko je realna ova ideja s obzirom na to da je spor između UKIO banke i Banke Srpske vraćen na početak?

Osnivanjem banke koja bi bila u vlasništvu Republike Srpske na finansijskom tržištu izbjeglo bi se, prema riječima predsjednika Vlade, ucjenjivanje pojedinih banaka koje navodno ne žele da ulažu u RS. Smatra se i da bi se postojanjem takve banke uticalo na visinu kamatnih stopa koje su sada kod istih banaka više u RS nego u Federaciji BiH.

Radovan Višković, premijer RS - "Naša želja je u narednom periodu da kroz stečaj riješimo pitanje i Srpske banke i mi smo i na Vladi razmatrali tu situaciju da na neki način zamolimo Sud da odradi svoje procedure isključivo po zakonu ali samo da ubrza vezano za stečaj Srpske banke. Mi u tom slučaju bi išli na varijantu da formiramo Banku RS."

Banka Republike Srpske nastala bi integrisanjem Banke Srpske u stečaju i Investiciono razvojne banke. No Stečaj u Banci Srpske ne može biti okončan dok se ne završi spor koji ima sa litvanskom UKIO bankom, koja je, takođe, u stečaju u Litvaniji. UKIO banka tužbom od Banke Srpske potražuje oko 38 miliona KM, a Banka Srpske kontratužbom od UKIO banke 114,5 miliona KM. Viši privredni sud je poništio presudu koju je 2022. godine Privredni sud donio u korist Banke Srpske i vratio proces na početak. Stečajni upravnik Banke Srpske nije želio govoriti o ovoj temi. Osim što se postavlja pitanje kako bi izvršna vlast uticala na sudsku, upitno je i kako bi upravljala bankom poznajući prethodna iskustva.

Siniša Vukelić, glavni urednik portala Capital.ba - "I da se završi kako će država sa njom upravljati. Vidjeli smo primjere Kristal banke i Razvojne banke koja je vršila službeni platni promet u RS i niz drugih banaka. S razlogom smo ih morali prodati jer je loše poslovano i kršio se zakon. S razlogom je MMF natjerao Vladu RS da se njeni ministri povuku iz velikog kreditnog odbora IRB-a, Zato što se vidjelo da su krediti davani podobnima da ti krediti nikada nisu vraćeni jer su imali loše obezbjeđenje."

Potez kojim se pokazuje da je vlast u panici, mišljenja su naši sagovornici. Izjava je plasirana u vrijeme kada vlast novim emisijama obveznica pokušava prikupiti sredstva za dug sa Bečke berze i to po visokim kamatnim stopama.

Svetlana Cenić, ekonomska analitičarka - "Nema para, nema kreditora izvana jer je suviše veliki rizik. Pokušali su kod Kineza, Kinezi traže državne garancije neće budžet u deficitu i prije svega javna preduzeća koja su takođe u minusu. Prema tome nemaju para i onda hajmo ponovo da stvaramo novu klijentelističku liniju."

Jelena Trivić, predsjednica Narodnog fronta - "Znamo da je Banka Srpske propala, da li to znači da se pravi nova banka koja je predodređena za propast . Iako znamo da je vlast zapravo ta koja je upropastila tri banke u RS držeći i u njima je izgubljeno preko 400 miliona KM javnog novca , dakle depozita javnih vladinih institucija."

Banka Srpske ranije je bila u vlasništvu entiteta. Vlada ju je dokapitalizovala sa 30 miliona KM nakon što ju je 2013. preuzela od litvanske UKIO grupacije. Nakon samo 4 godine od preuzimanja, Banka Srpske je otišla u stečaj.