AAFS pod lupom američkih demokrata: Traže istragu projekta Južne interkonekcije BiH

Američka kompanija AAFS Infrastructure and Energy, kojoj je u Federaciji BiH povjerena ključna uloga u realizaciji Južne plinske interkonekcije, našla se u središtu novog izvještaja demokratskih članova Pododbora za Evropu Odbora za vanjske poslove Predstavničkog doma SAD-a.

U dokumentu "Pay for Play in the Balkans", objavljenom 15. septembra, traži se da američki Kongres istraži AAFS, njegove veze s administracijom predsjednika Donalda Trumpa i izvore iz kojih kompanija namjerava finansirati projekat Južne interkonekcije.

Izvještaj je pripremio demokratski kongresmen Bill Keating, vodeći demokratski član Pododbora za Evropu. Dokument ne predstavlja zajednički stav američkog Kongresa niti dvostranački zaključak Odbora, već nalaze i preporuke demokratskih članova, javlja Akta.ba.

Kompanija osnovana četiri dana nakon sastanka

Keating ne osporava potrebu za izgradnjom Južne interkonekcije niti američko učešće u projektu. Problematičnim smatra način na koji je AAFS postao njegov ključni investitor.

U izvještaju se posebno izdvaja hronologija iz novembra 2025. godine.

Prema dokumentu, predstavnici Ambasade SAD-a u Sarajevu 20. novembra razgovarali su s visokim zvaničnicima Federacije BiH o mogućnosti da američka kompanija razvija, izgradi i upravlja Južnom interkonekcijom.

Samo četiri dana kasnije, 24. novembra, Joseph Flynn i Jesse Binnall osnovali su AAFS Infrastructure and Energy LLC u Wyomingu.

Do aprila 2026. AAFS je kroz izmjene zakona u Federaciji BiH dobio poziciju investitora Južne interkonekcije. Keating upravo taj slijed događaja smatra jednim od razloga za dodatnu provjeru procesa izbora kompanije.

Prema njegovoj procjeni, potencijalna vrijednost koncesije koju bi mogao dobiti AAFS iznosi oko 1,3 milijarde dolara.

Pod lupom iskustvo i finansijska sposobnost AAFS-a

Američki demokrata problematizira i činjenicu da AAFS, prema podacima kojima raspolaže, nije imao prethodno iskustvo u energetskom sektoru niti u Bosni i Hercegovini i široj regiji.

"Vjerujem da se to dogodilo isključivo zahvaljujući ličnim vezama Binnella i Flynna s predsjednikom, jer oni nemaju apsolutno nikakvo iskustvo u upravljanju LNG gasovodima niti bilo kakvo iskustvo na zapadnom Balkanu", kazao je Keating.

Još u pismu američkom državnom sekretaru Marcu Rubiju od 13. aprila naveo je da kompanija nema dokazano iskustvo saradnje s američkom vladom, u naftnom i plinskom sektoru niti regionalnu ekspertizu.

Keating je doveo u pitanje i finansijsku sposobnost kompanije da realizira projekat ove veličine, navodeći da nije pokazala finansijsku snagu koja bi dokazala da projekat može završiti u predviđenom budžetu i rokovima.

Zbog toga se među preporukama novog izvještaja nalazi zahtjev da Kongres istraži AAFS Infrastructure and Energy, uključujući njegove veze s Trumpovom administracijom, ali i izvore finansiranja koje kompanija namjerava koristiti za realizaciju projekta.

Američka diplomatska podrška pod povećalom

Keating problematizira i ulogu američkih diplomata. Prema izvještaju, Ambasada SAD-a u Sarajevu tokom januara i februara 2026. učestvovala je u tehničkim radnim grupama i razgovorima o izmjenama zakona o Južnoj interkonekciji, dok su američki zvaničnici u Hrvatskoj, prema njegovim navodima, također zagovarali AAFS.

Kombinaciju političkih veza ljudi iza kompanije, nedostatka prethodnog iskustva i diplomatske podrške Keating smatra potencijalnim sukobom interesa.

Joseph Flynn brat je Michaela Flynna, nekadašnjeg Trumpovog savjetnika za nacionalnu sigurnost, dok je Jesse Binnall ranije bio član Trumpovog pravnog tima.

Prema podacima Federalne izborne komisije SAD-a koje Keating navodi, Binnall Law Group je od Trumpovog Save America PAC-a 2023. godine dobio 191.075,24 dolara za pravne konsultacije.

State Department: Izbor investitora bio je odluka FBiH

State Department odbacuje ključni dio Keatingove interpretacije. Američka administracija navodi da Washington gotovo deset godina podržava Južnu interkonekciju radi energetske sigurnosti Bosne i Hercegovine i diverzifikacije izvora snabdijevanja.

"Administracija će uvijek energično zagovarati američke komercijalne interese, ali odluke o davanju koncesije za Južnu interkonekciju i izboru američke kompanije za glavnog investitora bile su suverene odluke zvaničnika Federacije BiH", naveli su.

State Department ukazuje i da je Parlament FBiH izmjene zakona usvojio velikom većinom – u Predstavničkom domu sa 79 glasova za, dva protiv i jednim suzdržanim, a u Domu naroda sa 61 glasom za, tri protiv i jednim suzdržanim.

Keating odgovara da takvo obrazloženje ne daje odgovor na pitanje političkih veza čelnika AAFS-a niti razjašnjava jesu li i koje druge američke kompanije razmatrane za ovaj posao.

RS od 2025. potrošila 8,9 miliona dolara na lobiranje

Širi kontekst izvještaja uključuje i finansijske odnose vlasti Republike Srpske s lobistima u Washingtonu. Prema podacima koje Keating navodi, Republika Srpska je od januara 2025. godine na lobiranje u Washingtonu potrošila oko 8,9 miliona dolara.

Među angažovanim kompanijama nalazi se RRB Strategies, povezana s bivšim guvernerom Illinoisa Rodom Blagojevichem, koja je prema izvještaju dobila više od 700.000 dolara. U dokumentu se navodi i da je Michael Flynn od Vlade Republike Srpske primao 100.000 dolara mjesečno za lobiranje.

Ove podatke Keating stavlja u kontekst odnosa ljudi povezanih s Trumpovom administracijom, vlasti Republike Srpske i AAFS-a, čiji je suosnivač Michaelov brat Joseph Flynn.

Traži obustavu diplomatskog zagovaranja AAFS-a

Keatingove preporuke idu dalje od zahtjeva za dodatnim informacijama.

Od State Departmenta traži da razmotri obustavu diplomatskog zagovaranja AAFS-a i da s institucijama na državnom i entitetskom nivou u BiH radi na pronalasku američke kompanije koja ima iskustvo i kapacitete za izgradnju, upravljanje i održavanje Južne interkonekcije.

Od Kongresa traži korištenje istražnih ovlasti radi pribavljanja komunikacije zvaničnika Trumpove administracije o Južnoj interkonekciji i ukidanju sankcija Miloradu Dodiku. Također traži istragu poslovanja AAFS-a, njegovih izvora finansiranja i veza s Trumpovom administracijom.

Keating posebno povezuje Južnu interkonekciju s neriješenim pitanjem državne imovine u Bosni i Hercegovini.

On iznosi bojazan da bi kombinacija američke podrške Južnoj interkonekciji, ukidanja sankcija Miloradu Dodiku i slabljenja uloge OHR-a mogla biti iskorištena za pritisak da se pitanje državne imovine riješi na način koji bi, prema njegovoj procjeni, odgovarao vlastima Republike Srpske.

Šta izvještaj znači za projekat?

AAFS se sada suočava s pozivom dijela američkih kongresmena da se istraže njegovi izvori finansiranja, političke veze i način na koji je kompanija dobila ulogu u projektu, dok se od State Departmenta traži da razmotri obustavu diplomatskog zagovaranja kompanije.

To je posebno značajno jer AAFS u Bosni i Hercegovini ne planira samo Južnu interkonekciju. Kompanija je najavila i tri plinske elektrane, ulaganja u aerodrome te data centar snage 100 MW u Mostaru s pratećom infrastrukturom procijenjene vrijednosti oko 530 miliona eura.