Eurozona pred vratima stagflacije: Oštar pad povjerenja i skok inflacije

Strah od scenarija koji ekonomisti nazivaju stagflacijom ponovo jača u eurozoni.

Najnoviji podaci ukazuju na ozbiljno pogoršanje ekonomskog ambijenta – tokom aprila zabilježen je snažan pad ekonomskog povjerenja, dok rast cijena energenata i geopolitička neizvjesnost nakon sukoba u Iranu dodatno opterećuju građane i kompanije.

Pad ekonomskog raspoloženja na rekordno niske grane

Indeks ekonomskog raspoloženja pao je na 93 boda, sa 96,2 u martu, što je najniži nivo još od novembra 2020. godine.

Pad povjerenja prisutan je među potrošačima, preduzećima i investitorima, što ukazuje na sve izraženiji rizik usporavanja evropske ekonomije.

Evropska komisija upozorava na nekoliko ključnih indikatora:

Pali su i indeks ekonomskog sentimenta i indeks očekivanja zapošljavanja.

Oba pokazatelja su znatno ispod dugoročnog prosjeka od 100 bodova.

Kompanije postaju sve opreznije kada je riječ o novim investicijama i planovima rasta.

Novi energetski šok mijenja planove

ECB-a Iako se očekivalo smirivanje inflacije i postepeno popuštanje monetarne politike Evropske centralne banke (ECB), novi rast cijena nafte i gasa potpuno mijenja očekivanja.

Rast cijena energije direktno povećava troškove proizvodnje i transporta širom ekonomije.

Posebno zabrinjava nagli skok inflacionih očekivanja potrošača:

U aprilu su dostigla 49,1 bod (u odnosu na 43,5 u martu), što je najviši nivo od proljeća 2022. godine.

Anketa ECB-a pokazuje da su očekivanja inflacije za narednih 12 mjeseci skočila sa 2,5% na 4%.

Dvostruka zamka za centralnu banku

Rizik stagflacije – kombinacije slabog rasta i uporne inflacije – stavlja ECB u nepovoljan položaj.

S jedne strane, ekonomija očigledno usporava, što zahtijeva niže kamatne stope. S druge strane, visoka inflaciona očekivanja ograničavaju prostor za takve poteze, jer bi preuranjeno popuštanje moglo izazvati novi talas poskupljenja.

U praksi, to znači da monetarna politika gubi dio svoje efikasnosti, dok gubitak povjerenja potrošača i kompanija često prethodi dubljim ekonomskim usporavanjima, prenosi Bankar.me.