Crna Gora pod pritiskom EU: Obavezno smanjenje javnog duga i deficita

Vlada Crne Gore pripremila je novi Zakon o budžetu i fiskalnoj odgovornosti kojim se prvi put uvodi obaveza postepenog smanjenja javnog duga i budžetskog deficita.

Cilj zakona je jačanje fiskalne discipline i stroža kontrola javne potrošnje u institucijama poput škola, bolnica i sudova, uz usklađivanje sa mastrihtskim kriterijumima Evropske unije.

Novi model dolazi u trenutku kada je javni dug Crne Gore iznad evropske granice od 60% BDP-a, dok deficit premašuje dozvoljenih 3%. Državu ove godine očekuje i otplata oko milijardu eura dospjelih obaveza po osnovu kredita i obveznica.

Prema podacima Ministarstva finansija, javni dug na kraju 2025. godine iznosio je 5,18 milijardi eura, odnosno 63,5% BDP-a, dok je deficit dostigao 3,96% BDP-a.

Zbog toga se uvodi obaveza izrade plana fiskalne konvergencije kada dug pređe prag od 60% BDP-a, s ciljem njegovog postepenog smanjenja.

Zakon donosi i novi sistem kontrole javne potrošnje kroz "spending review" analize, kao i detaljnije praćenje budžetskih troškova u svim javnim institucijama.

Uvodi se i četvrti nivo budžetske klasifikacije, koji omogućava precizniji nadzor potrošnje u školama, bolnicama i drugim ustanovama.

Novina je i obavezno rodno odgovorno budžetiranje, kao i mogućnost prenosa neutrošenih sredstava u narednu godinu, čime se ukida praksa ubrzanog trošenja krajem godine, pišu Nezavisne novine.