Do kraja ovog mjeseca biće objavljenja finalna lista korisnika bespovratnih sredstava EU za podršku investicijama u poljoprivredno-prehambrenoj industriji, a u okviru projekta “EU4Business”. Ovo je jedan u nizu projekata kroz koje Evropska unija pruža značajnu podršku razvoju malih i srednjih preduzeća (MSP) i razvojnih partnerstava u Bosni i Hercegovini.
Kroz “EU4Business” EU dodjeljuje bespovratna sredstva u iznosu od oko 10 miliona eura za MSP, a u cilju povećanja konkurentnosti sektora orijentisanih ka izvozu, poljoprivrede, turizma i zapošljavanja. Program zajedniči provode Međunarodna organizacija za rad (ILO), Razvojni program UN-a (UNDP) i njemačka razvojna agencija, GIZ.
Evropska unija uložila je i dodatna 4 miliona eura u razvoj MSP kroz EBRD-ov projekat “Program za podršku konkurentnosti MSP-a” koji je omogućio kreditnu liniju od 20 miliona eura za firme koje ispunjavaju uslove. EBRD je nedavno potpisala i novu kreditnu liniju od 20 miliona EUR sa 4 partnerske banke u Bosni i Hercegovini, a EU sredstva iz ovog programa će obezbijediti podsticaje firmama do 15% od vrijednosti kredita i besplatnu savjetodavnu pomoć.
MSP okosnica su ekonomije u Evropi. U Evropskoj uniji, 99% svih kompanija su mala i srednja preduzeća, a slična je situacija i u Bosni i Hercegovini. Prema podacima Agencije za statistiku BiH iz 2019, od 38500 kompanija registrovanih u zemlji, oko 75% su mikro-preduzeća sa godišnjim prihodom ispod 4 miliona KM koja su osigurala oko 40% BDP i 50% svih zaposlenih.
Evropska unija je do sada osigurala oko 70 miliona EUR iz IPA II programa za razvoj MSP, a dodatnih 14 miliona eura trenutno je u planu za podršku digitalnoj transformaciji malih i srednjih preduzeća iz IPA budžeta za 2020. godinu. Većina malih i srednjih preduzeća u BiH koja koriste podršku EU evidentirala su oko 15% povećanje prodaje i prihoda, a uspjeli su održati postojeća i otvoriti nova radna mjesta.
Podrška Evropske unije malim i srednjim preduzećima BiH usmjerena je na povećanje njihove konkurentnosti i modernizaciju uvođenjem novih standarda, tehnologija i vještina. Pomoć koja će se dodjeljivati iz IPA –e III dodatno će se fokusirati na inovativne start-upe, digitalni sektor i nove tehnologije.
Poslovni sektor u BiH dominantan je tip poduzetništva u Bosni i Hercegovini, a njegov daljnji razvoj ovisi o reformama koje je potrebno provesti bez daljnjeg ulaganja kako bi se stvorilo bolje poslovno okruženje za poduzetnike i investitore. Mišljenje Evropske komisije o zahtjevu BiH za članstvo i prateći Analitički izvještaj utvrdili su prioritetne potrebe u ovom sektoru.
