Evropska komisija je u okviru Evropskog socijalnog fonda plus (ESF+), kroz komponentu Zapošljavanje i socijalne inovacije (EaSI), objavila poziv za projekte "Inclusive Incubation and Finance for More Entrepreneurs" (ESF-2026-SE-INCUBATION). Poziv je usmjeren na razvoj inkubacijskih modela i finansijskih rješenja koja pomažu poduzetnicima iz nedovoljno zastupljenih i ranjivih grupa da pokrenu, razviju i osnaže svoje poslovne ideje.
S obzirom na to da Bosna i Hercegovina učestvuje u ESF+ EaSI komponenti kao pridružena/participirajuća zemlja, organizacije iz BiH imaju mogućnost učešća pod istim pravilima kao i partneri iz drugih država članica.
Ovaj poziv ne služi tome da se daje novac pojedinačnim firmama za njihovo redovno poslovanje. Umjesto toga, podržavaju se organizacije koje pomažu pokretanje i razvijanje biznisa kroz programe obuke, mentorstva i inkubacije, kao i kroz lakše povezivanje sa izvorima finansiranja. Poseban fokus je na osobama koje se teže zapošljavaju ili pokreću posao, kao što su žene, mladi, osobe s invaliditetom, migranti, starije osobe i dugoročno nezaposleni. Projekti mogu biti opšti ili usmjereni na određene grupe ljudi, djelatnosti ili područja gdje su prepreke za poduzetništvo posebno velike.
Organizacije iz Bosne i Hercegovine (javna i privatna pravna lica) mogu učestvovati u ovom pozivu, ali ne mogu same aplicirati.
Prijava se mora podnijeti kroz međunarodni partnerski konzorcij, što znači da više organizacija iz različitih zemalja zajednički priprema i provodi projekat.
Na čelu tog partnerstva mora biti organizacija koja ima iskustvo i mrežu u oblasti podrške poduzetništvu ili finansiranja, kao što su:
• mreža poslovnih inkubatora ili akceleratora
• mreža mikrofinansijskih institucija
• mreža organizacija koje finansiraju društvena (socijalna) preduzeća
Konzorcij mora uključivati kombinaciju partnera koji pomažu poduzetnicima (inkubatori, razvojne agencije, NVO i sl.) i partnera koji osiguravaju ili povezuju sa finansiranjem (banke, mikrofinansijske organizacije, investicioni fondovi i slično).
Prihvatljive su organizacije iz država članica Evropske unije, zemalja Evropskog ekonomskog prostora (Island, Lihtenštajn i Norveška) te drugih država koje učestvuju u ESF+ EaSI komponenti, među kojima je i Bosna i Hercegovina. Konzorcij mora biti prisutan u najmanje 14 prihvatljivih zemalja programa. To ne znači nužno da konzorcijum mora imati partnere iz svih 14 država, već da rezultati i aktivnosti projekta treba da imaju doseg i potencijal primjene u najmanje 14 zemalja programa.
U partnerstvo se mogu uključiti i institucije kao što su službe za zapošljavanje, lokalne i regionalne razvojne organizacije, inovacijski centri i tehnološki akteri, univerziteti i istraživačke institucije.
Dakle, suština je da se ne radi o individualnim projektima, nego o širokoj evropskoj saradnji u kojoj različiti partneri zajedno razvijaju modele podrške poduzetnicima koji se teško zapošljavaju ili pokreću vlastiti biznis.
Poziv finansira praktične aktivnosti kao što su razvoj i prilagođavanje inkubacijskih programa, mentorstvo, coaching, vršnjačko učenje i obuke, testiranje mehanizama pristupa finansiranju, povezivanje sa mikrofinansijskim institucijama i socijalnim investitorima, razvoj digitalnih alata, razmjena dobrih praksi te praćenje i vrednovanje rezultata. Evropska komisija naglašava da aktivnosti treba da imaju jasan inovacijski karakter i potencijal za prenos i širu primjenu. Finansijska podrška trećim licima nije dozvoljena.
Za ovaj poziv je predviđen ukupan budžet od 1.500.000 EUR, a Komisija očekuje da će u okviru ovog poziva biti finansiran ograničen broj visokokvalitetnih projekata, najvjerovatnije dva projekta u ukupnoj vrijednosti dostupnog budžeta. Projekti bi trebalo da traju od 18 do 24 mjeseca, a rok za dostavu prijava je 2. septembar 2026. u 17:00 po briselskom vremenu, isključivo putem Funding & Tenders Portala koji predstavlja centralnu platformu za sve programe finansirane iz budžeta EU.
Na ovom portalu se objavljuje poziv, dostupna je kompletna dokumentacija, te se kroz njega podnosi i evaluira projektna prijava.
Individualne prijave nisu dozvoljene. Prijava mora biti pripremljena i podnesena kroz međunarodni partnerski konzorcij, što znači da više organizacija iz različitih prihvatljivih zemalja zajednički definiše, priprema i implementira projekat.
Konzorcij mora imati jasno definisanu strukturu:
Koordinator (glavni aplikant) – vodi projekat i odgovoran je za podnošenje prijave i upravljanje projektom;
Suaplikanti (partneri) – organizacije koje učestvuju u implementaciji aktivnosti;
Povezani entiteti (affiliated entities) – organizacije koje formalno doprinose projektu kroz mreže ili institucionalnu povezanost.
Svi partneri koji učestvuju u projektu moraju biti:
• registrovani u Participant Register-u Evropske komisije, i
• validirani od strane Central Validation Service (REA).
Za validaciju je potrebno dostaviti dokumente koji dokazuju:
• pravni status organizacije,
• registraciju u matičnoj zemlji,
• podatke o pravnom zastupniku.
Evropska komisija posebno ohrabruje da se partneri pronalaze unaprijed putem funkcije “Partner Search” na Funding & Tenders Portalu, jer je kvalitet i širina konzorcija jedan od ključnih kriterija evaluacije. Fokus nije samo na administrativnoj ispunjenosti uslova, nego na kapacitetu konzorcija da razvije i prenese inovativne modele inkluzivne podrške poduzetništvu na evropskom nivou.
Za organizacije iz BiH ovo je posebno dobra prilika ako već rade s poduzetnicima, start-upovima, društvenim preduzećima, mikrofinansiranjem ili lokalnim razvojem. Prvi korak koji je potrebno poduzeti jeste traženje partnera u inostranstvu kroz opciju Partner search na Funding & Tenders Portalu i provjera da li vaša organizacija može biti dio konzorcija koji razvija inkluzivne modele podrške i pristupa finansiranju za grupe koje su do sada imale najviše prepreka na tržištu, saopćeno je iz Ministarstva civilnih poslova BiH.
