Legalizacija u Republici Srpskoj na mrtvoj tački: Zakone ignorišu i opštine i građani

Pravila za legalizovanje bespravno izgrađenih objekata u RS mogla bi uskoro ponovo da se mijenjaju nakon što se pokazalo da ni novi zakon o uređenju prostora, star tek godinu dana, nije pomjerio legalizaciju s mrtve tačke. Većina opština je kasnila sa donošenjem odluka o legalizaciji, a građani imaju samo još tri meseca da podnesu zahtjev za dobijanje građevinske dozvole prije nego što izgube pravo na naknadnu legalizaciju, piše Blic.

Podaci s terena govore da graditelji, međutim, ne mare za naizgled stroge rokove, a nisu pohrlili da se prijave ni tamo gdje su opštinskim odlukama dobili određene povlastice. Resorno ministarstvo sada je prinuđeno da propiše nova pravila za legalizaciju koja će biti ista za sve dijelove RS. Opštine su, po ovom zakonu, imale rok za donošenje novih odluka o legalizaciji do kraja 2010. godine. Mnoge su taj rok probile i za više od pola godine, a Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju to im je tolerisalo.

Po podacima ovog ministarstva, do sada su ukupno 53 opštine donijele odluku o lagalizaciji. Od preostalih 10, neke nemaju namjeru da to urade, jer čekaju da se Vlada opredijeli za konačno rješenje, a svakako im ne slijedi bilo kakva sankcija.

"Od preostalih opština, Lopare su donijele odluku, ali ona još nije objavljena u službenom glasilu opštine. Prema informacijama iz opštine Šekovići, u postupku je donošenje odluke, u Ribniku je odluka u fazi izrade. Odluku nisu donijele opštine Foča, Bratunac, Bileća i Istočni Mostar, Istočni Kupres i Ljubinje. Ne postoje propisane sankcije za opštine koje nisu donijele ovu odluku na vrijeme", kažu u Ministarstvu za prostorno uređenje.

Načelnik opštine Foča Zdravko Krsmanović kaže da je opština prekršila zakon i da nije donijela odluku, jer nije bilo jasno šta se s njom dobija, a rokovi i pravila očito nisu konačni.

"Svi očekuju da ministarstvo kaže koji je krajnji rok poslije kojeg legalizacije neće biti. Očekuje se da Zakonom o prostornom uređenju budu definisane mjere koje će bespravnu gradnju sasijecati u korijenu, a nijedno dosadašnje rješenje to nije uradilo. Stalno se ostavlja mogućnost legalizacije, pa se stiče utisak da zakonodavac u suštini gleda kroz prste bespravnoj gradnji i onda je logično da opštine ostavljaju sebi neki rezervni prostor u kojem štite svoje interese", kaže Krsmanović, koji smatra da se zbog loših propisa i došlo u fazu da je prevelika društvena šteta rušiti ono što je bespravno izgrađeno.

U opštinama koje su na vrijeme donijele nove odluke o legalizaciji potvrđuju da to nije dalo efekte.

"Donijeli smo odluku, ali od tada nismo imali dvije ili tri legalizacije. Neke opštine su davale i veliki popust, ali nije bilo efekata. Građani nisu mnogo zainteresovani za legalizaciju. Tu je teška ekonomska situacija, ali i veliki problem s regulisanjem zemlje ispod objekata koji se žele legalizovati u gradu. Većina te zemlje je katastarski društvena imovina, kao u gruntovnici na Beglucima i slično. U suštini, u to se upuštaju sada samo ljudi kojima treba hipoteka za kredit, pa time i uredni papiri", kaže načelnica opštine Novi Grad Snježana Rajilić.

Ona ističe da je bilo mnogo primjedaba građana i na davanje povlastica za naknadnu legalizaciju, pa je ova opština odlučila da ne propisuje popuste već samo mogućnost da se naknadna građevinska dozvola plati na rate. U ministarstvu još nisu odlučili kakvo će konačno rješenje za ovaj gorući problem oni predložiti, ali ističu da će svakako planirati neke olakšice za socijalno ugrožene kategorije bespravnih graditelja.