Opština Sokolac u projektu "Via Dinarica"

U vremenu prije 14.Zimskih olimpijskih igara, koje su 1984.godine održane u Sarajevu, na području sokolačke opštine pokušalo se nešto uraditi u oblasti seoskog turizma. Sve je ostalo na pokušajima pojedinaca koji su imali volju da nešto promijene u privrednom ambijentu ove lokalne zajednice. Bilo je to i vrijeme masovnog odlaska mladosti iz ruralnih prostora u gradove. Danas su težački poslovi mahom na staračkim plećima.

I pored sumorne situacije kada je riječ o starosnoj strukturi romanijskih sela, u ovo vrijeme kada se teško dolazi do posla, selo pruža šansu za ostvarivanje prihoda. Selo, kažu, ne dozvoljava da se obogatite, ali i da ne ogladnite. Biserni seoski prostori na Romaniji mogu se iskoristiti i u oblasti turizma, na čemu se do sada skoro ništa nije uradilo. Treba poći primjerima brojnih seoskih domaćinstava u Srbiji, koja su i u velikim evropskim i svjetskim gradovima poznata po turističkoj ponudi. Sve je više stranih turista u zlatiborskim, kopaoničkim, šumadijskim i drugim selima. Naravno, da bi se u ovoj oblasti nešto značajnije uradilo u Republici Srpskoj, potrebna je snažna finansijska podrška lokalnih zajednica, entiteta i države.

Zahvaljujući projektu „Via Dinarica“,koji implementira Udruženje „Tera Dinarika“ iz Sarajeva, uz finansijsku podršku UNDP-a i USAID-a, već su učinjeni prvi koraci koji obećavaju da će se, konačno, i na području sokolačke opštine u seoskom turizmu krenuti sa mrtve tačke.

„Via Dinarica“ je koncept koji povezuje sedam država kroz koje se proteže planinski lanac Dinarskih Apla, od Slovenije do sjeverne Albanije. Riječ je o međunarodnoj planinarskoj stazi koja ima cilj povezivanje ekonomskih, ekoloških i društgvenih potencijala regije Dinarskog gorja. Naravno, na tom putu je BiH i ono što je veoma važno – prostor Romanije.

Prema riječima asistenta na prikupljanju podataka u Udruženju „Tera Dinarika“ Bojana Divčića, opština Sokolac je dio projekta „Via Dinarice“.

"'Via Dinarica' ima tri linije - plavu, bijelu i zelenu. Opština Sokolac se nalazi na zelenoj liniji, koja u BiH ulazi na podrčju opštine Višegrad, zatim ide preko Rogatice, Sokoca, paljanske opštine, Sarajeva, Zenice, i završava u Bihaću. Plava linija je bliže moru, a bijela prolazi preko Maglića, Zelengore, Prenja, Čvrsnice, i dalje, a sa teritorije pštine Livno ulazi u Hrvatsku. Plava linija je plava jer je bliže mora, bijela se kreće visokim planinskim masivima koji su pokriveni snijegom i u ljetnim mjesecima, a zelena nižim gorjem. Ovim stazama će se kretati planinari, biciklisti, šetači, atletičari i drugi sportisti i svi drugi koji žele vrijeme provesti u netaknutoj prirodi. Konkretno, zelena linija na područje opštine Sokolac, iz pravca opštine Rogatica, ulazi na rubu Glasinačkog polja, kreće se kroz sela Kula, Novoseoci, Bjelosavljevići, Vukosavljevići i Ravna Romanija, odakle prelazi na područje opštine Pale", kaže Divčić.

Divčić je juče, u društvu predstavnika Turističke organizacije opštine Sokolac i Ustanove za kulturu, obišao više domaćinstava u selima Kula, Podromanija, Bjelosavljevići i Novoseoci, koja su smještena na prostoru kuda će proći zelena linija. Upoznao je članova domaćinstava sa najvažnijim detaljima iz projekta i onome što ih čeka ako se uključe u njegovu realizaciju. Bio je društvu porodica Tomić, Zagajac, Vrbarac, Stašević, Karić i Boljanić.

"Svi sa kojima smo razgovarali su izrazili spremnost da se uključe u projekat „Via Dinarice“. Moja je obaveza da ih upoznam sa svim važnim detaljima, što sam i učinio. Želim da pomegnem domaćinstvima kako bi postali nosioci razvoja seoskog turizma na Romaniji. Procedura je veoma jednostavna. Samo treba popuniti formular u koji se bilježe najosnovniji podaci o domaćinstvu. Hoćemo da omogućimo seoskim domaćinstvima da ono što proizvode – mlijeko i mliječne prerađevine, meso i mesne prerađevine, voće, povrće, med i druge proizvode da prodaju na kućnom pragu. Naravno, domaćini će imati priliku da zarade i od smještajnih kapaciteta. Turisti, planinari, rekreativci, ljubitelji kristalno čiste prirode i drugi koji budu prolazili kroz ove predjele, nakon što se obrade i štampaju svi podaci, imaće na samoj stazi sve informacije, od planinarskih znakova, pa do imena lokaliteta gdje mogu prenoćiti, konzumirati zdravu hranu, posjetiti značajna mjesta iz bliže i dalje prošlosti kraja kroz koji prolaze. Postoji mogućnost dodjele manjih grantova od strane UNDP-a i USAID-a domaćinstvima koja zadovolje određene uslove", ističe Divčić.

Saradnici sarajevskog Udruženja „Tera Dinarika“, narednih dana posjetiće više domaćinstava na području sokolačkih mjesnih zajednica Bjelosavljevići, Podromanija i Ravna Romanija. Svi zaintereosovani, ako ispunjavaju uslove, mogu se uključiti u ovu turističku priču i obezbijediti dodatne prihode za svoje domaćinstvo.

Realizacija projekta počela je u oktobru 2014. godine i trajaće do septembra iduće godine. Pored USAID-a BiH i UNDP-a, partneri u projektu su Ministarstvo spoljne trgovine i ekonomskih odnosa BiH, Ministarstvo okoliša i turizma BiH, Ministarstvo trgovine i turizma Republike Srpske, lokalne vlasti, opštinske turističke organizacije, organizacije civilnog društva i privatni sektor iz oblasti turizma.