Ukida se registar transakcionih računa kod Centralne banke?

Registar Centralne banke BiH strukturom podataka koje posjeduje, trenutno, ne zadovoljava zahtjeve identifikovanja i evidentiranja vrste računa poslovnih subjekata propisane Zakonom o unutrašnjem platnom prometu RS-a, kaže se u odgovoru Ministarstva finansija RS-a na pitanje Udruženja banaka BiH o ulozi Jedinstvenog registra transakcionih računa Centralne banke BiH sa aspekta glavne baze podataka i implementaciju uvođenja glavnog računa klijenta.

Nakon što je sredinom prošle godine usvojen Zakon o unutrašnjem platnom prometu u RS-u na čiji tekst su u postupku donošenje iz Udruženja banaka BiH uložili amandmane na koje nisu dobili odgovor, bankari su početkom ove godine uputili Ministarstvu finansija RS brojna pitanja o primjeni tog kao i Zakona o jedinstvenom registru računa poslovnih subjekata RS-a.

Iz Ministarstva finansija RS-a odgovoreno je nedavno na pitanja bankara.

- Jedinstveni registar računa koje vodi Agencija za posredničke, informatičke i finansijske usluge RS-a (APIF RS) po Zakonu predstavlja jedinstvenu javnu elektronsku bazu podataka o računima poslovnih subjekata u RS-u (u devizama i KM), sa oznakama o vrsti računa, glavnom računu, blokadi i deblokadi i sl. Informaciono povezivanje ovog registra sa drugim registrima iste namjene u BiH dozvoljeno je Zakonom. Očekujemo da će usvajanjem novih propisa o platnom prometu u FBiH biti uspostavljen i registar u FBiH, nakon čega bi trebalo uslijediti informaciono povezivanje ovih registara. Registar Centralne banke BiH strukturom podataka koje posjeduje, trenutno, ne zadovoljava zahtjeve identifikovanja i evidentiranja vrste računa poslovnih subjekata, propisane Zakonom o unutrašnjem platnom prometu RS-a - navode iz Ministarstva finansija RS-a.

Ovakav odgovor, po ocjeni bankara, znači da svi oni koji imaju sjedište u RS-u moraju biti registrirani u entitetskom Registru što znači da Registar kod CBBiH „de jure“ ne postoji jer ne sadrži novoregistrirane poslovne subjekte u RS-u.

Bankari upozoravaju da dio odgovora gdje se iznosi očekivanje da i FBiH uvede sličan registar koji bi tada trebali informaciono uvezati nameće pitanje kako će poslovni subjekti sa teritorije Brčko Distrikta poslovati obzirom da ih Zakon ne „poznaje“, te kako će poslovni subjekti iz FBiH poslovati u RS i obratno?

Bankari su i prije donošenja Zakona upozorili na negativne implikacije njegove primjene koje znače ograničavanje jedinstvenog ekonomskog prostora i prava poslovnih subjekata da po svojoj volji otvaraju transakcione račune na cijeloj teritoriji BiH, kao što su upozorili na činjenicu da to znači napuštenost i zapuštenost unutrašnjeg platnog prometa za koji je zakonski nadležna Centralna banka.

Guverner Centralne banke Kemal Kozarić je nedavno izjavio da su sadašnji platni sistemi u vlasništvu CBBiH, ali bankari postavljaju pitanje kako će ti sistemi da funkcioniraju bez jedinstvene baze transakcionih računa.

Bankari i predstavnici međunarodne zajednice jedinstvenog su stava da se radi o procesu koji je korak unazad i vraćanje stanja na nivo prije reforme 2001. godine kada je u BiH funkcionirao srbijanski dinar (područje RS), hrvatska kuna (područje Herceg - Bosne ) a u ostatku je funkcionirala konvertibilna marka.

U skladu sa Zakonom o Centralnoj banci BiH od 2001. godine uspostavljen je jedinstveni platni promet koji uvažava jedinstvenost tržišnog prostora u BiH a ukinuti su zavodi/službe za platni promet putem kojih je, smatraju bankari, vršena politička kontrola tokova novca poslovnih subjekata i građana. Reforma unutrašnjeg platnog prometa je po opštoj ocjeni jedna od najuspješnijih reformi u BiH.

Bankari su mišljenja da se usvajanjem Zakona o unutrašnjem platnom prometu u RS i Zakona o jedinstvenom registru računa poslovnih subjekata RS-a te pripremom da se i u Federaciji usvoji zakona o unutrašnjem platnom prometu dovodi u pitanje uspješno provedena reforma jedinstvenog platnog prometa u BiH.

Udruženja banaka BiH čini 29 članica-banaka iz oba bh entiteta.