Program posebnog nadzora nad prisustvom karantinskih štetnih organizama na koštičavim voćkama

 

Službeni glasnik Republike Srpske - Broj 35 20.4.2021.

 

Na osnovu člana 31. Zakona o zaštiti zdravlja bilja u Republici Srpskoj (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 25/09) i člana 76. stav 2. Zakona o republič- koj upravi (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 115/18), ministar poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede donosi

 

PROGRAM
POSEBNOG NADZORA NAD PRISUSTVOM KARANTINSKIH ŠTETNIH ORGANIZAMA NA KOŠTIČAVIM VOĆKAMA NA PODRUČJU REPUBLIKE SRPSKE U 2021. GODINI

 

Član 1.
Ovim programom utvrđuju se mjere, rokovi, način sprovođenja mjera, subjekti koji ih sprovode, izvori i način obezbjeđivanja i korišćenja sredstava, kao i način kontrole sprovođenja mjera posebnog nadzora nad prisustvom karantinskih štetnih organizama na koštičavim voćkama u Republici Srpskoj u 2021. godini.

Član 2.
Cilj ovog programa je utvrđivanje prisustva, odnosno odsustva karantinskih štetnih organizama na mjestima proizvodnje sadnog materijala, u proizvodnim zasadima biljaka domaćina, te na mjestima ulaska pošiljki sadnog materijala biljaka domaćina koje se uvoze u Republiku Srpsku.

Član 3.
(1) Poseban nadzor radi detekcije karantinskih štetnih organizama sprovodi se na granici i na cijeloj teritoriji Republike Srpske gdje je zasnovana proizvodnja sad- nog materijala i gdje se nalaze proizvodni zasadi biljaka domaćina.
(2) Poseban nadzor i mjere nadzora sprovode Republička uprava za inspekcijske poslove Republike Srpske (u daljem tekstu: Inspektorat) i institucije koje imaju ovlašćenje Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vo- doprivrede (u daljem tekstu: Ministarstvo) za sprovođenje poslova od javnog interesa u oblasti dijagnostike štet- nih organizama i zaštite zdravlja bilja (u daljem tekstu: ovlašćene institucije).
(3) Ovlašćena institucija priprema informacione letke sa stručnim savjetima o načinima sprečavanja ši- renja i mogućim mjerama kontrole patogena i vektora.
(4) Program posebnog nadzora podrazumijeva monitoring koji se sprovodi nad prisustvom štetnih organizama (u daljem tekstu: monitoring).
(5) Uvozne pošiljke koje su obuhvaćene monitoringom ne zadržavaju se na graničnom prelazu i za njih fitosa- nitarni inspektor izdaje rješenje o zabrani prometa do dobijanja rezultata laboratorijskih analiza.
(6) U slučaju detekcije karantinskog štetnog organizma, Inspektorat preduzima sve neophodne radnje u skladu sa propisima kojima je regulisana ova oblast.

Član 4.
Vizuelni pregledi, uzorkovanje i laboratorijska te- stiranja uzoraka vrše se na prisustvo sljedećih karantinskih štetnih organizama:
1) Pseudomonas syringae pv. persicae – bakteriozno izumiranje breskve,
2) Xanthomonas arboricola pv. pruni – bakteriozna pjegavost lišća i rak-rane koštičavih voćaka.

Član 5.
(1) Glavne biljke domaćini karantinskog štetnog or- ganizma Pseudomonas syringae pv. persicae – prouzrokovača bakterioznog izumiranja breskve su breskva i nektarina Prunus persica L.
(2) Glavne biljke domaćini karantinski štetnog or- ganizma Xanthomonas arboricola pv. pruni – prouzrokova- ča bakteriozne pjegavosti lišća i rak-rana koštičavih voćaka su: Prunus spp., posebno breskva Prunus persica (L.) Batsch, šljiva Prunus domestica L., kajsija Prunus armeniaca L., višnja Prunus cerasus L., trešnja Prunus avium L., badem Prunus amygdalus (Mill.) D. A. Webb, P. japonica Thunb., P. salicina Lidl., kao i druge ukrasne vrste roda Prunus.

Član 6.
(1) Vizuelne preglede i uzorkovanje iz proizvodnih zasada biljaka domaćina vrše ovlašćene institucije, uz prisustvo zaposlenih u Ministarstvu koji obavljaju po- slove pružanja stručnih usluga u poljoprivredi i koji određuju lokaciju i zasad za uzimanje uzoraka.
(2) Poseban nadzor, mjere nadzora, kao i uzorkovanje matičnih stabala iz registrovanih zasada i sadnog mate- rijala iz uvoza sprovodi Inspektorat, pri čemu vizuelne preglede, uzorkovanje i šifriranje uzoraka vrše fitosa- nitarni inspektori.
(3) Propisani pregled broja vizuelnih pregleda i uzoraka za laboratorijsko testiranje biljaka domaćina iz proizvodnih zasada koje vrše ovlašćene institucije pri- kazan je u tabelama 1. i 2. – dio Proizvodni zasadi, koje se nalaze u Prilogu 1. ovog programa i čine njegov sastavni dio, a detaljan prikaz broja uzoraka biće definisan ugovo- rom o uslovima za realizaciju i korišćenje sredstava za finansiranje Programa iz oblasti zaštite zdravlja bilja.
(4) Propisani broj clužbenih uzoraka za laboratorij- sko testiranje prisustva štetnih organizama iz člana 5. ovog programa koje vrši Inspektorat prikazan je u tabela- ma 1. i 2. – dio Registrovani rasadnici i u Tabeli 4, koje se nalaze u Prilogu 1. ovog programa.

Član 7.
Odabir lokacija izvršen je na osnovu biologije cilja- nih štetnih organizama, klimatskih uslova za njihov ra- zvoj, geografske distribucije registrovanih rasadnika sadnog materijala i proizvodnih zasada, kao i fenologije i zastupljenosti biljaka domaćina.

Član 8.
(1) Biljke se pregledaju pojedinačno, dok je pri opisu mjesta uzimanja uzoraka obavezno što detaljnije opisati mjesto uzorkovanja sa obaveznim označavanjem GPS pozi- cije, što se navodi i u Zapisniku o uzimanju uzoraka i prijavi uzoraka, koji se nalazi se u Prilogu 2. ovog pro- grama i čini njegov sastavni dio.
(2) Unos GPS pozicije svih mjestā uzorkovanja obavlja se u Fito-Gis aplikaciji.
(3) Propisani tok vizuelnog pregleda i uzimanje slu- žbenih uzoraka naveden je u Prilogu 3. ovog programa, koji čini njegov sastavni dio.
(4) Inspektorat šalje šifrovane uzorke iz registrovanih rasadnika i sa graničnih prelaza na laboratorijsko testiranje ovlašćenim institucijama.

Član 9.
(1) Laboratorijska ispitivanja uzoraka vrše se u skladu sa međunarodno priznatim i validnim EPPO dijag- nostičkim metodama:
1) Pseudomonas syringae pv. persicae – EPPO quarantine procedure (OEPP/EPPO, 1992) for detection of the bacterium on growing host plants. EPPO Diagnostic procedures PM 7/43(1) i PM 7/100(1) i
2) Xanthomonas arboricola pv. pruni – EPPO Diagnostic procedures PM 7/64(1), PM 7/100(1).
(2) Laboratorijski izvještaji, pored rezultata anali- za, moraju sadržavati metode po kojima je vršena detek- cija.
(3) Laboratorijska testiranja uzoraka biljaka domaći- na iz proizvodnih zasada, registrovanih rasadnika, uvoza, kao i izradu izvještaja i rezultata testiranja vrše ovla- šćene institucije.

Član 10.
(1) Svaka lokacija uzorkovanja unosi se u Fito-Gis aplikaciju.
(2) Na osnovu rezultata sprovođenja ovog programa, uzorkovanja i izvještaja iz laboratorija, ovlašćena institucija i Inspektorat izrađuje kartu lokacija uzorko- vanja koristeći Fito-Gis aplikaciju.
(3) Karte iz stava 2. ovog člana dostavljaju se Mi- nistarstvu u elektronskom obliku.

Član 11.
(1) Rok za uzimanje uzoraka matičnih stabala iz reg strovanih rasadnika, proizvodnih zasada, te dostavljanje uzoraka ovlašćenoj laboratoriji radi laboratorijskih analiza je 1. decembar 2021. godine.
(2) Konačni izvještaj o sprovedenom programu, kao i karte iz člana 10. stava 3. ovog programa, dostavljaju se Ministarstvu do 10. decembra 2021. godine.
(3) Rok za uzimanje uzoraka iz uvoza, dostavljanje uzoraka ovlašćenoj laboratoriji radi laboratorijskih analiza, te dostavljanje izvještaja Inspektorata je 31. decembar 2021. godine.
(4) Vršioci nadzora odmah izvještavaju Ministar- stvo o posebnim događajima tokom sprovođenja ovog pro- grama, a posebno o svim slučajevima otkrivanja štetnih organizama koji su predmet posebnog nadzora.
(5) U slučaju otkrivanja štetnih organizama koji su predmet posebnog nadzora, vršioci odmah obavještavaju Ministarstvo i Inspektorat, koji preduzima neophodne fitosanitarne mjere s ciljem sprečavanja širenja i suzbi- janja štetnog organizma, a u skladu sa propisima iz ove oblasti, te o tome obavještava Ministarstvo.
(6) Rezultati ovog programa vode se i dostavljaju Ministarstvu na propisanim obrascima 1, 2, 3, 4. i 5, koji se nalaze u Prilogu 4. ovog programa i čine njegov sastavni dio.

Član 12.
Sprovođenje ovog programa finansira se iz budžeta Republike Srpske na osnovu Pravilnika o uslovima i načinu ostvarivanja novčanih podsticaja za razvoj poljoprivrede i sela u 2021. godini – pravo na podsticajna sredstva za finansiranje programa iz oblasti zaštite zdravlja bilja.

Član 13.
Stupanjem na snagu ovog programa prestaje da važi Program posebnog nadzora nad prisustvom karantinskih štetnih organizama na koštičavim voćkama na području Republike Srpske u 2020. godini (“Službeni glasnik Re- publike Srpske”, broj 27/20).

Član 14.
Ovaj program stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srpske”.

 

Broj: 12.03.3-330-948/21

7. aprila 2021. godine

Banjaluka

Ministar,
Dr Boris Pašalić, s.r.