Program posebnog nadzora nad prisustvom karantinski štetnog organizma Xylophilus Ampelinus

 

Službeni glasnik Republike Srpske - broj 41, 11.5.2021. 

 

Na osnovu člana 31. Zakona o zaštiti zdravlja bilja u Republici Srpskoj (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 25/09) i člana 76. stav 2. Zakona o republičkoj upravi (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 115/18), ministar poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede d o n o s i

 

PROGRAM

POSEBNOG NADZORA NAD PRISUSTVOM KARANTINSKI ŠTETNOG ORGANIZMA XYLOPHILUS AMPELINUS (PANAGOPOULOS) WILLEMS ET AL. - PROUZROKOVAČA BAKTERIOZNE PLAMENJAČE VINOVE LOZE NA PODRUČJU REPUBLIKE
SRPSKE U 2021. GODINI

 

Član 1.

Ovim programom utvrđuju se mjere, rokovi, način sprovođenja mjera, subjekti koji ih sprovode, izvori i način osiguranja i korištenja sredstava, područje djelovanja, kao i način kontrole sprovođenja mjera posebnog nadzora nad prisustvom Xylophilus ampelinus (Panagopoulos) Willems et al. - prouzrokovača bakteriozne plamenjače vinove loze na području Republike Srpske u 2021. godini.

Član 2.

(1) Cilj ovog programa je utvrđivanje prisustva, odnosno odsustva karantinski štetnog organizma Xylophilus ampelinus - prouzrokovača plamenjače vinove loze na poljopri- vrednim gazdinstvima, u proizvodnim zasadima, na okućni- cama i na mjestima ulaska pošiljki biljnih vrsta domaćina pa- togena u Republiku Srpsku, a koje podliježu fitosanitarnom pregledu prilikom uvoza.

(2) Jedini domaćin ovog patogena je vinova loza (Viti- svinifera L.).

(3) Posebnim nadzorom istražuju se lokaliteti na kojima se u Republici Srpskoj uzgaja vinova loza radi određivanja statusa istraživanog područja za navedeni organizam, te utvrđivanja mogućih putanja ulaska ili širenja u Republici Srpskoj.

Član 3.

(1) Poseban nadzor radi detekcije karantinski štetnog organizma Xylophilus ampelinus sprovodi se na cijeloj terito- riji Republike Srpske.

(2) Poseban nadzor i mjere nadzora na graničnim prijelazima sprovodi Republička uprava za inspekcijske poslove (u daljem tekstu: Inspektorat).

(3) Poseban nadzor u proizvodnim zasadima, na poljoprivrednim gazdinstvima i okućnicama sprovode institucije (u daljem tekstu: ovlašćene institucije), koje imaju ovlast Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede (u da- ljem tekstu: Ministarstvo) za sprovođenje poslova od javnog interesa u oblasti dijagnostike štetnih organizama i zaštite zdravlja bilja za štetni organizam iz stava 1. ovog člana.

(4) Ovlašćena institucija priprema informacione letke sa stručnim savjetima o načinima sprečavanja širenja i mogu- ćim mjerama kontrole patogena i vektora.

(5) Program posebnog nadzora podrazumijeva monitoring koji se sprovodi nad prisustvom štetnih organizama (u daljem tekstu: monitoring).

(6) Uvozne pošiljke koje su obuhvaćene monitoringom ne zadržavaju se na graničnom prijelazu i za njih fitosanitar- ni inspektor izdaje rješenje o zabrani prometa do dobivanja rezultata laboratorijskih analiza.

(7) U slučaju detekcije karantinskog štetnog organizma, Inspektorat preduzima sve neophodne radnje u skladu sa propisima kojima je regulirana ova oblast.

Član 4.

Odabir lokacija vrši se na osnovu poznavanja biologije karantinski štetnog organizma Xylophilus ampelinus, kli- matskih uvjeta za njegov razvoj i geografske distribucije i veličine komercijalnih proizvodnih zasada na kojima se uzgajaju biljke domaćini.

Član 5.

(1) Područja rada su mjesta ulaska pošiljki biljaka do- maćina u Republiku Srpsku, zatim proizvodni zasadi, poljo- privredna gazdinstva i okućnice na kojima se uzgaja vinova loza, biljka domaćin Xylophilus ampelinus.

(2) Nadzorom se obuhvaćaju mjesta ulaska pošiljki biljke domaćina na graničnim prijelazima, kao mogućeg puta uno- šenja karantinski štetnog organizma Xylophilus ampelinus u Republiku Srpsku, zatim proizvodni zasadi, poljoprivredna gazdinstva i okućnice na kojima se uzgaja vinova loza.

Član 6.

Vrijeme vršenja nadzora određuje se na osnovu životnog ciklusa štetnog organizama i fenologije biljke domaćina, a vrši se u skladu sa međunarodno priznatim i validnim dijagnostičkim metodama.

Član 7.

(1) Vizuelni pregledi i uzimanje službenih uzoraka vrši se tokom sezone rasta biljke domaćina, kada su simptomi vidljivi.

(2) Vizuelne preglede i uzimanje službenih uzoraka vrše ovlašćene institucije, uz prisustvo zaposlenih u Ministarstvu, koji obavljaju poslove pružanja stručnih usluga u poljoprivredi, a koji određuju lokaciju i zasad za uzimanje uzoraka.

(3) Tok vizuelnog pregleda i način uzorkovanja propisan je u Prilogu 1. ovog programa, koji čini njegov sastavni dio.

(4) Monitoring ovisi o geografskom položaju i vrši se:

1) u proizvodnim zasadima vinove loze, pridajući posebnu pažnju biljkama porijeklom iz Francuske, Grčke, Italije, Moldavije i Španije, gdje je prisutna ova bakterija,

2) na vinovoj lozi koja se uzgaja na okućnicama.

(5) Biljka domaćin pregleda se pojedinačno, a pri uzimanju uzoraka detaljno se opisuje mjesto uzorkovanja sa obaveznim unošenjem GPS pozicije na obrascu Zapisnika o uzimanju uzoraka i prijavi uzoraka, koji se nalazi u Prilogu 2. ovog programa i čini njegov sastavni dio.

Član 8.

Broj vizuelnih pregleda i uzoraka za laboratorijsko ispi- tivanje prisustva karantinski štetnog organizma Xylophilus ampelinus, koji vrši ovlašćena institucija, propisan je u Ta- beli 1. iz Priloga 3. ovog programa, koji čini njegov sastavni dio, a detaljan prikaz broja uzoraka bit će definiran Ugovorom o uvjetima za realizaciju i korištenje sredstava za finan- siranje programa iz oblasti zaštite zdravlja bilja.

Član 9.

Broj službenih uzoraka za laboratorijsko ispitivanje pri- sustva karantinski štetnog organizma Xylophilus ampelinus, čije uzimanje vrši Inspektorat, propisan je u Tabeli 2. u Pri- logu 3. ovog programa.

Član 10.

(1) Laboratorijska ispitivanja uzoraka vrše se u skladu sa međunarodno priznatim i validnim dijagnostičkim metoda- ma EPPO Diagnostics PM 7/96(1): Xylophilus ampelinus, Bulletin OEPP/EPPO Bulletin 39, 403–412.

(2) Laboratorijski izvještaji, osim rezultata analiza, sadr- že i metode po kojima je vršena detekcija.

(1) Lokacije uzorkovanja i vizuelnih pregleda unose se u Fito-Gis aplikaciju.

(2) Na osnovu rezultata sprovođenja ovog programa, uzorkovanja i izvještaja iz laboratorija, ovlašćene institucije dužne su da izrade kartu izvršenih uzorkovanja i vizuelnih pregleda i kartu lokacija sa pozitivnim uzorcima koristeći Fito-Gis aplikaciju.

(3) Ovlašćene institucije sačinjavaju spisak GPS lokacija u XY koordinatnom sistemu na Obrascu 4, koji se nalazi u Prilogu 4. ovog programa i čini njegov sastavni dio.

(4) Ovlašćene institucije dostavljaju Ministarstvu, u elektronskom obliku, karte iz stava 2. ovog člana i spisak GPS lokacija iz stava 3. ovog člana.

Član 12.

(1) Rok za uzimanje uzoraka iz proizvodnih zasada, poljoprivrednih gazdinstava i okućnica, te dostavljanje uzoraka ovlašćenoj laboratoriji radi laboratorijskih analiza je 1. decembar 2021. godine.

(2) Konačan izvještaj o sprovedenom programu, kao i karte iz člana 11. stav 2. ovog programa dostavljaju se Ministarstvu do 10. decembra 2021. godine.

(3) Rok za uzimanje uzoraka iz uvoza, te dostavljanje ovlašćenoj laboratoriji radi laboratorijskih analiza, kao i dostavljanje izvještaja od Inspektorata je 31. decembar 2021. godine.

(4) Vršioci posebnog nadzora odmah izvještavaju Mini- starstvo o posebnim događajima tokom sprovođenja ovog programa, a posebno o svim slučajevima otkrivanja štetnog organizma koji je predmet posebnog nadzora.

(5) U slučaju otkrivanja štetnih organizama koji su pred- met posebnog nadzora, vršioci odmah obavještavaju Ministarstvo i Inspektorat, koji preduzima neophodne fitosanitarne mjere s ciljem sprečavanja širenja i suzbijanja štetnog organizma, a u skladu sa propisima iz ove oblasti, te o tome obavještava Ministarstvo.

Član 13.

Rezultati ovog programa vode se i dostavljaju Ministarstvu na obrascima 1, 2. i 3, koji se nalaze u Prilogu 4. ovog programa i čine njegov sastavni dio.

Član 14.

Sprovođenje ovog programa finansira se iz budžeta Republike Srpske, na osnovu Pravilnika o uvjetima i načinu ostvarivanja novčanih podsticaja za razvoj poljoprivre- de i sela u 2021. godini – pravo na podsticajna sredstva za finansiranje programa iz oblasti zaštite zdravlja bilja.

Član 15.

Stupanjem na snagu ovog programa prestaje važiti Pro- gram posebnog nadzora nad prisustvom karantinski štetnog organizama Xylophilus ampelinus (Panagopoulos) Willems et al. – prouzrokovača bakteriozne plamenjače vinove loze na području Republike Srpske u 2020. godini (“Službeni gla- snik Republike Srpske”, broj 34/20).

Član 16.

Ovaj program stupa na snagu osmog dana od dana objave u “Službenom glasniku Republike Srpske”.

 

Broj: 12.03.3-330-1110/21

23. aprila 2021. godine

Banja Luka

 

Ministar,
Dr. Boris Pašalić, s.r.