Program posebnog nadzora nad prisustvom karantinski štetnog organizma Acidovorax Citrulli

 

Službeni glasnik Republike Srpske - broj 41, 11.5.2021. 

 

Na osnovu člana 31. Zakona o zaštiti zdravlja bilja u Republici Srpskoj (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 25/09) i člana 76. stav 2. Zakona o republičkoj upravi (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 115/18), ministar poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede d o n o s i

 

PROGRAM

POSEBNOG NADZORA NAD PRISUSTVOM KARANTINSKI ŠTETNOG ORGANIZMA ACIDOVORAX CITRULLI (SCHAAD ET AL.) - PROUZROKOVAČA BAKTERIOZNE MRLJAVOSTI PLODOVA LUBENICE NA PODRUČJU REPUBLIKE SRPSKE U 2021. GODINI

 

Član 1.

Ovim programom utvrđuju se mjere, rokovi, način sprovođenja mjera, subjekti koji ih sprovode, izvori i način osiguranja i korištenja sredstava, područje djelovanja, kao i način kontrole sprovođenja mjera posebnog nadzora nad prisustvom Acidovorax citrulli (Schaad et al.) - prouzrokovača bakteriozne mrljavosti plodova lubenice na području Republike Srpske u 2021. godini.

Član 2.

(1) Cilj ovog programa je utvrđivanje prisustva, odnosno odsustva karantinski štetnog organizma Acidovorax citrulli - prouzrokovača bakteriozne mrljavosti plodova lubenice kod proizvođača rasada, na poljoprivrednim gazdinstvima, u proizvodnim usjevima biljnih vrsta domaćina patogena i na mjestima ulaska pošiljki biljnih vrsta domaćina patogena u Republiku Srpsku, a koje podliježu fitosanitarnom pregledu prilikom uvoza.

(2) Potencijalne biljne vrste domaćini ovog patogena (u daljem tekstu: biljke domaćini) u Republici Srpskoj su biljke iz familije Cucurbitaceae, i to: lubenica, dinja, krastavac i tikve, odnosno biljne vrste navedene u Prilogu 1. ovog pro- grama, koji čini njegov sastavni dio.

(3) Posebnim nadzorom istražuju se lokaliteti na kojima se u Republici Srpskoj uzgajaju biljke domaćini iz stava 2. ovog člana radi određivanja statusa istraživanog područja za navedeni organizam, te utvrđivanja mogućih putanja ulaska ili širenja u Republici Srpskoj.

Član 3.

(1) Poseban nadzor radi detekcije karantinski štetnog organizma Acidovorax citrulli sprovodi se na cijeloj teritoriji Republike Srpske.

(2) Poseban nadzor i mjere nadzora na graničnim prijelazima i u prometu uvezenog sjemena sprovodi Republička uprava za inspekcijske poslove (u daljem tekstu: Inspekto- rat).

(3) Poseban nadzor u proizvodnim usjevima kod proizvođača rasada i u poljoprivrednim gazdinstvima sprovode institucije (u daljem tekstu: ovlašćene institucije), koje imaju ovlast Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede (u daljem tekstu: Ministarstvo) za sprovođenje poslova od javnog interesa u oblasti dijagnostike štetnih organizama i zaštite zdravlja bilja za štetni organizam iz stava 1. ovog čla- na.

(4) Ovlašćena institucija priprema informacione letke sa stručnim savjetima o načinima sprečavanja širenja i mogu- ćim mjerama kontrole patogena i vektora.

(5) Program posebnog nadzora podrazumijeva monito- ring koji se sprovodi nad prisustvom štetnih organizama (u daljem tekstu: monitoring).

(6) Uvozne pošiljke koje su obuhvaćene monitoringom ne zadržavaju se na graničnom prijelazu i za njih fitosanitar- ni inspektor izdaje rješenje o zabrani prometa do dobivanja rezultata laboratorijskih analiza.

(7) U slučaju detekcije karantinskog štetnog organizma, Inspektorat preduzima sve neophodne radnje u skladu sa propisima kojima je regulirana ova oblast.

Član 4.

Odabir lokacija vrši se na osnovu poznavanja biologije karantinski štetnog organizma Acidovorax citrulli, klimat- skih uvjeta za njegov razvoj i geografske distribucije i veliči- ne komercijalnih proizvodnih usjeva, kao i kod proizvođača rasada na kojima se uzgajaju biljke domaćini.

Član 5.

(1) Područja rada su mjesta ulaska pošiljki biljaka doma- ćina u Republiku Srpsku, promet, kod proizvođača rasada, zatim proizvodni usjevi i poljoprivredna gazdinstva na koji- ma se uzgajaju ili rastu biljke domaćini Acidovorax citrulli.

(2) Nadzorom se obuhvaćaju mjesta ulaska pošiljki bilja- ka domaćina na graničnim prijelazima, kao mogućih puteva unošenja karantinski štetnog organizma Acidovorax citrulli u Republiku Srpsku, promet, proizvodni usjevi, kod proizvo- đača rasada i poljoprivredna gazdinstva na kojima se uzgaja- ju: lubenica, dinja, krastavac i tikve.

Član 6.

Vrijeme vršenja nadzora kod proizvođača rasada i u pro- izvodnim usjevima određuje se na osnovu životnog ciklusa štetnog organizama i fenologije biljaka domaćina, a vrši se u skladu sa međunarodno priznatom i validnom EPPO dijag- nostičkom metodom.

Član 7.

(1) Vizuelni pregledi i uzimanje službenih uzoraka vrši se tokom sezone rasta biljaka domaćina, kada su simptomi vidljivi.

(2) Vizuelne preglede i uzimanje službenih uzoraka vrše ovlašćene institucije, uz prisustvo zaposlenih u Ministarstvu, koji obavljaju poslove pružanja stručnih usluga u poljopri- vredi, a koji određuju lokaciju i usjev za uzimanje uzoraka.

(3) Tok vizuelnog pregleda i način uzorkovanja propisan je u Prilogu 2. ovog programa, koji čini njegov sastavni dio.

(4) Nadzor ovisi o vrsti biljke domaćina i geografskom položaju i vrši se:

1) kod proizvođača rasada biljaka domaćina, 

2) u proizvodnim usjevima lubenice, dinje, krastavca i tikve.

(5) Biljke se pregledaju pojedinačno, a pri uzimanju uzo- raka detaljno se opisuje mjesto uzorkovanja sa obaveznim unošenjem GPS pozicije na obrascu Zapisnika o uzimanju uzoraka i prijavi uzoraka, koji se nalazi u Prilogu 3. ovog programa i čini njegov sastavni dio.

Član 8.

Broj uzoraka za laboratorijsko ispitivanje prisustva ka- rantinski štetnog organizma Acidovorax citrulli, koji vrši ovlašćena institucija, nalazi se u Tabeli 1. iz Priloga 4. ovog programa, koji čini njegov sastavni dio, a detaljan prikaz broja uzoraka bit će definiran Ugovorom o uvjetima za rea- lizaciju i korištenje sredstava za finansiranje programa iz oblasti zaštite zdravlja bilja.

Član 9.

Broj službenih uzoraka za laboratorijsko ispitivanje pri- sustva karantinski štetnog organizma Acidovorax citrulli, čije uzimanje vrši Inspektorat, propisan je u Tabeli 2. u Pri- logu 4. ovog programa.

Član 10.

(1) Laboratorijska ispitivanja uzoraka vrše se u skladu sa međunarodno priznatim i validnim dijagnostičkim meto- dama EPPO Diagnostics PM 7/127 (1): Acidovorax citrulli, Bulletin OEPP/EPPO 46 (3), 444–462.

(2) Laboratorijski izvještaji, osim rezultata analiza, sadr- že i metode po kojima je vršena detekcija.

Član 11.

(1) Lokacije uzorkovanja i vizuelnih pregleda unose se u Fito-Gis aplikaciju.

(2) Na osnovu rezultata sprovođenja ovog programa, uzorkovanja i izvještaja iz laboratorija, ovlašćene institucije dužne su da izrade kartu izvršenih vizuelnih pregleda, kartu lokacija uzorkovanja i kartu lokacija sa pozitivnim uzorcima koristeći Fito-Gis aplikaciju.

(3) Ovlašćene institucije dostavljaju Ministarstvu, u elektronskom obliku, karte iz stava 2. ovog člana i spisak GPS lokacija u XY koordinatnom sistemu.

Član 12.

(1) Rok za uzimanje uzoraka iz proizvodnih zasada, poljoprivrednih gazdinstava, proizvođača rasada i uvezenog sjeme- na u prometu, te dostavljanje uzoraka ovlašćenoj laboratoriji radi laboratorijskih analiza je 1. decembar 2021. godine.

(2) Konačan izvještaj o sprovedenom programu, kao i karte iz člana 11. stav 2. ovog programa dostavljaju se Mini- starstvu do 10. decembra 2021. godine.

(3) Rok za uzimanje uzoraka iz uvoza, te dostavljanje ovla- šćenoj laboratoriji radi laboratorijskih analiza, kao i dostavljanje izvještaja od Inspektorata je 31. decembar 2021. godine.

(4) Vršioci posebnog nadzora odmah izvještavaju Ministarstvo o posebnim događajima tokom sprovođenja ovog programa, a posebno o svim slučajevima otkrivanja štetnog organizma koji je predmet posebnog nadzora.

(5) U slučaju otkrivanja štetnih organizama koji su pred- met posebnog nadzora, vršioci odmah obavještavaju Mini- starstvo i Inspektorat, koji preduzima neophodne fitosani- tarne mjere s ciljem sprečavanja širenja i suzbijanja štetnog organizma, a u skladu sa propisima iz ove oblasti, te o tome obavještava Ministarstvo.

Član 13.

Sprovođenje ovog programa finansira se iz budžeta Republike Srpske, na osnovu Pravilnika o uvjetima i načinu ostvarivanja novčanih podsticaja za razvoj poljoprivrede i sela u 2021. godini – pravo na podsticajna sredstva za finan- siranje programa iz oblasti zaštite zdravlja bilja.

Član 14.

Rezultati ovog programa vode se i dostavljaju Ministarstvu na obrascima 1, 2. i 3, koji se nalaze u Prilogu 5. ovog programa i čini njegov sastavi dio.

Član 15.

Stupanjem na snagu ovog programa prestaje važiti Program posebnog nadzora nad prisustvom karantinski štetnog organizama Acidovorax citrulli (Schaad et al.), prouzroko- vača bakteriozne mrljavosti plodova lubenice na području Republike Srpske u 2020. godini (“Službeni glasnik Repu- blike Srpske”, broj 34/20).

Član 16.

Ovaj program stupa na snagu osmog dana od dana objave u “Službenom glasniku Republike Srpske”.

 

Broj: 12.03.3-330-1106/21
23. aprila 2021. godine

Banjaluka

 

Ministar,

Dr. Boris Pašalić, s.r.