EES sistem mijenja pravila: Šta čeka putnike iz BiH na granicama ovog ljeta?

Dok evropski kontinent privodi kraju uvođenje novog biometrijskog sistema ulaska za stanovnike zemalja koje nisu članice EU, mnoge destinacije se pripremaju za duge redove na aerodromima.

Kada je stručnjak za putovanja i autor Ash Bhardwaj letio za Oslo u februaru, očekivao je tipično višeminutno iskustvo na granici po kojem je Norveška poznata.

Umjesto toga, proveo je puni sat čekajući u redovima na pasoškoj kontroli – i to radnim danom kada su gužve manje.

Bhardwaj nije bio jedini. Ove zime, mnogi drugi državljani zemalja izvan EU koji su letjeli u Evropu dočekani su višesatnim redovima, propuštenim povezanim letovima i haosom na terenu.

Glavni krivac je novi evropski Entry/Exit System (EES), biometrijski granični program koji se postepeno uvodi u 29 zemalja šengenskog prostora od oktobra 2025. godine, a čija se potpuna implementacija očekuje do 10. aprila.

Sistem je dizajniran da prati ko ulazi i izlazi iz šengenske zone bez granica, i na koji period.

Bilježenjem biometrijskih podataka i datuma putovanja digitalnim putem, EU nastoji lakše identifikovati putnike koji prekorače limit od 90 dana boravka, koliko je državljanima zemalja van EU dozvoljeno unutar Šengena u periodu od 180 dana, piše BBC.

Šta putnici iz BiH moraju znati?

Dok se Evropa priprema za potpunu implementaciju sistema, evo ključnih promjena koje će osjetiti svi građani BiH koji putuju u šengensku zonu:

Prva registracija traje najduže: Prvi put kada budete prelazili granicu (bilo na aerodromu ili kopnenom prelazu), policija će vam uzeti otiske četiri prsta i skenirati lice. Upravo taj proces uzrokuje gužve o kojima izvještavaju putnici.

Kraj pečatima u pasošu: EES sistem u potpunosti digitalizuje proces. Vaši podaci se pohranjuju u centralnu bazu, a sistem automatski računa koliko vam je dana ostalo od dozvoljenih 90.

Pravilo 90/180 ostaje isto: Sistem ne mijenja vizni režim, već ga samo strožije kontroliše. I dalje imate pravo na boravak od 90 dana u bilo kojem periodu od 180 dana.

Gdje očekivati najveće redove: Osim na aerodromima, najveći pritisak se očekuje na kopnenim graničnim prelazima s Hrvatskom, Mađarskom i Slovenijom, koji su ključne ulazne tačke za putnike iz Bosne i Hercegovine.

Stručnjaci savjetuju putnike da na aerodrome dolaze ranije nego inače i da pripreme strpljenje za kopnene prelaze, jer će proces skeniranja biometrijskih podataka na početku neminovno usporiti protok saobraćaja.