Industrijska proizvodnja u Republici Srpskoj za osam mjeseci ove godine pala je 7,2 odsto, u odnosu na isti period lani, a istovremeno se smanjuje i broj zaposlenih u ovom sektoru, što ekonomisti ocjenjuju kao nastavak višegodišnjeg negativnog trenda i upozoravaju na ozbiljne probleme u domaćoj privredi.
Brojke upozoravaju
Industrijska proizvodnja pala 7,2 odsto
U avgustu zabilježen pad od 11,1 odsto
Smanjuje se i broj zaposlenih u industriji
Ekonomisti upozoravaju na višegodišnji negativan trend
Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku Republike Srpske, desezonirana industrijska proizvodnja u avgustu ove godine bila je manja za 9,2 odsto u odnosu na jul, dok je kalendarski prilagođena proizvodnja u odnosu na avgust prošle godine smanjena za 11,1 odsto.
"Industrijska proizvodnja u Srpskoj je u prvih osam mjeseci ove godine, u poređenju sa istim periodom 2025. godine, manja za 7,2 odsto", navodi se u podacima Zavoda.
Koliko je manje zaposlenih u industriji?
Pad proizvodnje prati i smanjenje broja zaposlenih u industriji. Tako je broj zaposlenih u avgustu, u odnosu na jul ove godine, manji za 0,7 odsto, dok je u poređenju sa prosjekom iz 2025. godine smanjen za 4,3 odsto.
Istovremeno, broj zaposlenih u industriji u avgustu ove godine bio je manji za 3,9 odsto u odnosu na isti mjesec prošle godine.
Milenko Stanić, ekonomista, rekao je da Republika Srpska već godinama bilježi pad industrijske proizvodnje, upozoravajući da takav trend pokazuje ozbiljne poremećaje u privredi.
"Ne polazimo mi od 2025. ili 2026. godine. Mi permanentno imamo stagnaciju i pad industrijske proizvodnje iz godine u godinu i ove godine se nastavlja taj trend. Kada imate pad proizvodnje dvije ili tri godine, a onda na tu osnovicu poredite sadašnji nivo proizvodnje i ponovo imate pad, onda to pokazuje da se dešavaju ozbiljni poremećaji, odnosno da faktički ostajemo bez industrije", rekao je Stanić za "Nezavisne novine".
Prema njegovim riječima, stanje u pojedinim nekada velikim industrijskim sistemima najbolje pokazuje razmjere problema.
"U realnosti vidimo nekoliko ugašenih preduzeća", kazao je Stanić.
Šta se dešava sa proizvodnjom i izvozom?
On je upozorio da se, uz pad industrijske proizvodnje, bilježi i pad izvoza, dok istovremeno raste uvoz, što dodatno produbljuje trgovinski deficit.
"Imamo pad industrijske proizvodnje, pad izvoza, a, naravno, rast uvoza, odnosno stalni trgovinski deficit. Modernizacija privrede je bila neophodna, kao i nova tehnologija i oprema, da bi se domaće kompanije mogle boriti na međunarodnom tržištu i biti konkurentne", rekao je Stanić.
Koliko problemi u Evropi utiču na domaću industriju?
Komentarišući uticaj kretanja na evropskom tržištu na domaću industriju, Stanić je rekao da problemi u zemljama zapadne Evrope jesu jedan od faktora, ali da ne mogu biti jedino objašnjenje za pad industrijske proizvodnje u Republici Srpskoj.
"Naravno da stanje na evropskom tržištu utiče na našu privredu. Mnoge privrede zapadne Evrope suočavaju se sa problemima, prije svega zbog energetskih pitanja. Međutim, ni evropsko tržište ne bilježi padove kakve bilježi naša industrija. Naš pad je višestruko veći u odnosu na probleme koje imamo na evropskom tržištu", istakao je Stanić.
Prema njegovim riječima, činjenica da Evropska unija i dalje ostvaruje određeni rast, dok Republika Srpska već godinama bilježi pad industrijske proizvodnje, pokazuje da uzroke problema domaće privrede treba tražiti i unutar samog sistema.
"Prosjek Evropske unije i dalje pokazuje određeni rast, možda 0,5 ili 0,6 odsto, dok mi imamo pad industrijske proizvodnje već nekoliko godina, od oko sedam odsto. Znači, djelimično na nas utiče smanjenje industrijske tražnje na evropskom tržištu, ali to nije ključni faktor naših zastoja. Naš problem je odnos prema privredi u cjelini", rekao je Stanić.
Dodao je da bez modernizacije i ozbiljnijeg ulaganja u privredu nema dugoročnog oporavka industrije.
"Nismo prošli proces modernizacije, nismo podstakli razvoj akcionarske svojine i nismo dovoljno pažnje posvetili mnogim segmentima, od privatizacije pa do sadašnjih potreba da razvijamo nauku i uvodimo nove tehnologije", zaključio je Stanić.
Od čega zavisi oporavak industrije?
Goran Račić, predsjednik Privredne komore Republike Srpske, rekao je ranije za "Nezavisne novine" da je domaća industrija u velikoj mjeri zavisna od kretanja na tržištima zapadne Evrope, gdje završava značajan dio proizvoda iz Republike Srpske.
"Oporavak industrijske proizvodnje u velikoj mjeri zavisi od oporavka tržišta zapadne Evrope. Ukoliko dođe do povećanja tražnje na tim tržištima, to bi se moglo pozitivno odraziti i na domaću industriju", rekao je Račić.
Istakao je da pad industrijske proizvodnje predstavlja zabrinjavajući podatak, posebno imajući u vidu da se istovremeno smanjuje i broj zaposlenih u ovom sektoru.
