Zakon o metrologiji u RS

Službeni glasnik Republike Srpske, Broj 132, (30.12. 2022. godine)

 

Na osnovu člana 80. stav 1. tačka 4. Ustava Republike Srpske, donosim UKAZ O PROGLAŠENJU ZAKONA O METROLOGIJI U REPUBLICI SRPSKOJ Proglašavam Zakon o metrologiji u Republici Srpskoj, koji je Narodna skupština Republike Srpske usvojila na Petoj posebnoj sjednici, održanoj 28. decembra 2022. godine, a Vijeće naroda 29. decembra 2022. godine konstatiralo da se usvojeni Zakon o metrologiji u Republici Srpskoj ne odnosi na vitalni nacionalni interes nijednog od konstitutivnih naroda u Republici Srpskoj.

 

Broj: 01-020-5554/22

Banjaluka, 29. decembra 2022. godine

Predsjednik Republike, Milorad Dodik, s.r.

 

ZAKON

O METROLOGIJI U REPUBLICI SRPSKOJ

 

GLAVA I. OSNOVNE ODREDBE

Predmet Zakona

Član 1.

 

Ovim zakonom uređuje se sistem zakonske metrologije u Republici Srpskoj, upotreba mjernih jedinica, etalona i reerentnih materijala, stavljanje na tržište i upotreba mjerila, ocjenjivanje usaglašenosti mjerila sa propisanim zahtjevima, imenovanje tijela za ocjenjivanje usaglašenosti mjerila, verifi kacija mjerila, ovlašćivanje tijela za verifi kaciju mjerila, pretpakirani proizvodi, međunarodna saradnja, važenje stranih znakova i dokumenata, nadzor, kao i druga pitanja od značaja za metrologiju.

 

Cilj Zakona

Član 2.

Cilj ovog zakona je da obezbijedi:

1) upotrebu mjernih jedinica usklađenih sa Međunarodnim sistemom jedinica,

2) upotrebu tačnih mjerila usaglašenih sa međunarodno utvrđenim zahtjevima,

3) jedinstveno mjerenje u Republici Srpskoj i uspostavljanje povjerenja u rezultate mjerenja provedenih radi zaštite potrošača, života i zdravlja ljudi i životinja, zaštite životne sredine, opće bezbjednosti i zaštite prirodnih resursa,

4) sljedivost republičkih etalona do međunarodnih etalona ili nacionalnih etalona drugih država,

5) slobodnu trgovinu i da spriječi nepotrebne prepreke u trgovini,

6) podršku i razvoj odgovarajuće metrološke infrastrukture koja obezbjeđuje sljedivost mjernih rezultata,

7) usmjeravanje i finansiranje metroloških istraživačkih i razvojnih aktivnosti,

8) brzo, tačno i lahko razumljivo saopćavanje i prenošenje informacija o metrološkim pitanjima.

 

Primjena

Član 3.

Ovaj zakon primjenjuje se na mjerila koja se upotrebljavaju u sljedećim oblastima i postupcima:

1) zaštite zdravlja i života ljudi i životinja,

2) zaštite životne sredine i prirodnih resursa,

3) opće bezbjednosti,

4) kontrole i bezbjednosti saobraćaja,

5) prometa robe i usluga i zaštite potrošača,

6) provjere pretpakiranih proizvoda i boca kao mjernih posuda,

7) postupaka pred pravosudnim i upravnim organima.

 

Dostupnost rezultata mjerenja

Član 4.

Rezultati mjerenja koja se na zahtjev ili za potrebe republičkih organa vrše u javnom interesu, naročito u oblasti zaštite zdravlja i opće bezbjednosti, kao i zaštite životne sredine, dostupni su pravnim i fi zičkim licima u skladu sa ovim zakonom i posebnim propisima kojima se uređuje oblast u kojoj se vrši mjerenje. Značenje pojmova Član 5. (1) Pojedini pojmovi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

1) zakonska metrologija je dio metrologije koji se odnosi na mjerenja, mjerne jedinice, mjerila i mjerne metode koje provode mjerodavna tijela radi ostvarivanja bezbjednosti i tačnosti mjerenja, a koja proističe iz propisa,

2) mjerilo je uređaj koji je samostalno ili u sklopu sa drugim uređajima namijenjen za mjerenje,

3) komunalno mjerilo je svako mjerilo koje se koristi u svrhu prodaje električne energije, isporuke plina i pružanja usluga snabdijevanja vodom i toplotnom energijom, u skladu sa propisima kojima se uređuju ove oblasti,

4) etalon je mjera, mjerilo ili mjerni sistem namijenjen određivanju, pohranjivanju i reprodukciji neke mjerne jedinice radi prenošenja njene vrijednosti na druga mjerila i koji služi kao referentna vrijednost,

5) radni etalon je etalon kalibriran pomoću etalona višeg nivoa,

6) referentni materijal je materijal dovoljno homogen i stabilan u odnosu na određena svojstva, koji je ustanovljen da odgovara predviđenoj upotrebi u mjerenju ili ispitivanju nazivnih svojstava,

7) certificirani referentni materijal je referentni materijal za koji postoji certifikat, čija je jedna ili više vrijednosti osobina certificirana uz pomoć procedure kojom se uspostavlja sljedivost prema tačnoj realizaciji jedinice u kojoj su vrijednosti osobine izražene i za koju je svaka certifi cirana vrijednost praćena nesigurnošću pri navedenom nivou povjerenja, te se može koristiti kao radni etalon,

8) kalibracija (etaloniranje) je skup postupaka kojima se u određenim uvjetima uspostavlja odnos između vrijednosti veličina koje pokazuje neko mjerilo ili vrijednosti koju predstavlja neki referentni materijal i odgovarajućih vrijednosti ostvarenih etalonom,

9) sljedivost je osobina da se rezultat nekog mjerenja može dovesti u vezu sa međunarodnim etalonom preko neprekinutog lanca upoređivanja,

10) dokument o usaglašenosti je certifi kat ili drugi dokument kojim se potvrđuje usaglašenost mjerila sa propisanim zahtjevima,

11) privredni subjekt je svako pravno lice ili preduzetnik,

12) popravka mjerila je skup tehnoloških postupaka kojima se mjerilo ili njegovi sklopovi, podsklopovi i sastavni dijelovi, uključujući mehanička oštećenja i softver, dovode iz nefunkcionalnog stanja u ispravno stanje tako da mogu obavljati zahtijevanu tehničku funkciju,

13) prepravka mjerila je aktivnost kojom se mijenjaju neke tehničke ili metrološke karakteristike kojima se ugrožava usaglašenost mjerila sa propisanim zahtjevima, nakon čega se obavezno provodi djelimično ili ponovno ispitivanje tipa mjerila, odnosno ocjenjivanje usaglašenosti mjerila. (2) Gramatički izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu za označavanja muškog ili ženskog roda podrazumijevaju oba pola.

 

GLAVA II. MJERNE JEDINICE, MJERILA I ETALONI

Mjerne jedinice Član 6.

(1) U Republici Srpskoj obavezno se upotrebljavaju sljedeće mjerne jedinice:

1) jedinice Međunarodnog sistema jedinica (Systeme International d′Units, SI),

2) jedinice koje nisu obuhvaćene Međunarodnim sistemom jedinica, a koje se mogu koristiti u skladu sa ovim zakonom.

(2) Vlada Republike Srpske (u daljem tekstu: Vlada) donosi uredbu kojom se propisuju mjerne jedinice iz stava 1. ovog člana, njihove nazive, oznake, kao i način njihove upotrebe.

 

Mjerila zakonske metrologije

Član 7.

(1) Mjerila zakonske metrologije su mjerila koja se primjenjuju u oblastima iz člana 3. ovog zakona.

(2) Mjerila zakonske metrologije obavezno podliježu verifi kaciji i metrološkom nadzoru. (3) Direktor Republičkog zavoda za standardizaciju i metrologiju (u daljem tekstu: Zavod), uz saglasnost ministra nadležnog za poslove metrologije (u daljem tekstu: ministar), donosi pravilnik kojim se propisuju vrste mjerila zakonske metrologije za koja je obavezna verifi kacija, kao i periode njihove verifi kacije. Etaloni i referentni materijali

 

Član 8.

(1) Za verif kaciju mjerila upotrebljavaju se kalibrirani etaloni, odnosno certifi cirani referentni materijali.

(2) Kalibraciju etalona, odnosno certifi ciranje referentnih materijala za potrebe verifi kacije mjerila mogu obavljati: 1) Zavod, 2) akreditirane kalibracione laboratorije, 3) državni metrološki instituti država potpisnica odgovarajućeg sporazuma o međunarodnom priznavanju državnih etalona, kalibracija i certifi kata o mjerenjima. Republički etaloni

 

Član 9.

(1) Republički etalon je etalon koji je rješenjem o proglašenju priznat kao osnov za dodjeljivanje vrijednosti veličine drugim etalonima iste veličine i pomoću koga se najtačnije ostvaruje određena SI jedinica u Republici Srpskoj.

(2) Direktor Zavoda donosi rješenje iz stava 1. ovog člana.

(3) Zavod razvija, ostvaruje, proglašava, čuva, održava i usavršava republičke etalone i obezbjeđuje njihovu sljedivost do međunarodnog nivoa. (4) Republički etaloni obavezno su sljedivi do odgovarajuće reference, odnosno međunarodnih etalona ili državnih etalona drugih država sa odgovarajućim metrološkim karakteristikama. Nosioci republičkih etalona

 

Član 10.

(1) Direktor Zavoda može rješenje iz člana 9. stav 1. ovog zakona donijeti i za etalon koji se čuva, održava i čije se metrološke karakteristike unapređuju od strane drugog republičkog organa uprave, odnosno drugog pravnog lica.

(2) Direktor Zavoda rješenjem iz stava 1. ovog člana imenuje za nosioca republičkog etalona određene SIjedinice drugi organ republičke uprave, odnosno drugo pravno lice.

(3) Organ republičke uprave, odnosno drugo pravno lice imenuje se za nosioca republičkog etalona ako ispunjava propisane uvjete, a naročito u pogledu:

1) stručne osposobljenosti zaposlenih i drugih angažiranih lica,

2) prostorija i opreme za rad,

3) obezbjeđenja sljedivosti do međunarodnog etalona ili državnih etalona drugih država,

4) sistema menadžmenta kvalitetom.

(4) Nosilac republičkog etalona obavezan je da: 1) ostvaruje, čuva i održava proglašeni republički etalon, 2) osigurava diseminaciju vrijednosti mjerne jedinice prema nižim nivoima za datu oblast mjerenja. (5) Direktor Zavoda, uz saglasnost ministra, donosi pravilnik kojim se propisuju način utvrđivanja ispunjenosti uvjeta za priznavanje republičkih etalona iz člana 9. ovog zakona, uvjeti i način za imenovanje nosioca republičkog etalona, kao i druga pitanja od značaja za upotrebu republičkih etalona.

 

Kompletan zakon se nalazi u attachment-u