Ghibli estetika kroz ChatGPT: Ljubav publike, zabrinutost umjetnika

Ljubitelji Studija Ghibli, legendarnog japanskog animacijskog studija zaslužnog za klasike poput Spirited Away i My Neighbor Totoro, bili su oduševljeni ove sedmice kada su otkrili da najnovija verzija ChatGPT-a omogućava pretvaranje internet memova i ličnih fotografija u vizuelni stil Hajaoa Mijazakija, osnivača Ghiblija i jednog od najcjenjenijih animatora današnjice.

Ipak, dok su društvene mreže preplavile slike maca, djece i viralnih scena obrađenih u prepoznatljivom Ghibli stilu – sa sanjivim bojama, mekim konturama i daškom magičnog realizma – ponovo su otvorena pitanja o etici upotrebe veštačke inteligencije u kreativnim industrijama.

Mačka u stilu Totoroa

Jedan od korisnika, Janu Lingeswaran iz Njemačke, iskoristio je novu funkciju da bi prenio fotografiju svog trogodišnjeg ragdoll mačka Malija u svijet Ghiblijeve estetike. Rezultat? Slika koja podsjeća na ručno crtane likove iz Kiki's Delivery Service, sa svim elementima koji odlikuju Mijazakijevu magiju.

"Stvarno sam se zaljubio u rezultat," rekao je Lingeswaran. "Razmišljamo da je odštampamo i okačimo na zid."

Slični rezultati pojavili su se i za poznate meme slike – uključujući čuvenu “Disaster Girl” i fotografiju turskog olimpijca Jusufa Dikeča u ležernoj pozi sa srebrnom medaljom. Svi su oni "Ghiblifikovani" kroz AI alat koji oponaša specifičan umjetnički stil.

Stari majstor, nova dilema

Međutim, za mnoge profesionalne umjetnike, ovakav trend ne djeluje bezazleno. Hajao Mijazaki, danas 84-godišnjak, više puta je javno izražavao duboko neslaganje sa idejom da tehnologija može zamijeniti ljudsku kreativnost. Njegova reakcija na jednu AI animaciju iz 2016. godine, koja je nedavno ponovo postala viralna, bila je oštra i emotivna: "Ovo je uvreda za sam život," rekao je tada.

Za Mijazakija, umjetnost bez ljudske emocije i iskustva gubi dušu. Njegove riječi i danas odjekuju u sve češćim raspravama o ulozi veštačke inteligencije u umjetnosti.

Pravno sivo područje

Kompanija OpenAI, kreator ChatGPT-a, pod istragom je zbog više tužbi koje se odnose na korišćenje autorskih djela za treniranje svojih modela. Ipak, čini se da ne planiraju stati. Direktor OpenAI-ja Sem Altman čak je promijenio profilnu fotografiju na mreži X u AI portret izrađen u Ghibli stilu, što mnogi tumače kao simboličan stav kompanije prema pitanju inspiracije naspram imitacije.

U nedavno objavljenom tehničkom dokumentu, OpenAI tvrdi da novi alat koristi "konzervativan pristup“"kada je riječ o stilizaciji prema radovima konkretnih umjetnika. Ipak, granice ostaju nejasne – gdje se završava poštovanje, a počinje prisvajanje?

Šta dalje?

Kako AI alati postaju sve sofisticiraniji, sve više umjetnika, dizajnera i animatora pita se da li će njihova uloga biti marginalizovana, ili će tehnologija ipak ostati u službi čovjeka – kao alat, a ne zamjena.

Za sada, milioni korisnika uživaju u digitalnim verzijama svojih ljubimaca i uspomena, pretvorenim u fantastične svjetove Ghiblijeve mašte. Ipak, pitanje ostaje: po kojoj cijeni?