Očauška pećina, neistraženo turističko blago BiH

Pećina Očauš se nalazi na sjeverozapadnim obroncima planine Očauš, u selu Gornji Očauš opštine Teslić, udaljena oko 50 km od grada.

Istražena dužina pećine je 512 metara, a ulaz se nalazi na visini od 973 mnv. Prilaz do ulaza je strm i prilično težak, pa zbog toga nije ni često posjećena.

Očauška pećina je stručno istraživana i premjeravana nekoliko puta, ali nijednom u potpunosti.

Prva istraživanja je vršila ekipa Zemaljskog muzeja iz Sarajeva, 1971. godine. Nakon toga, u periodu od 1983. do 1987. godine, profesor geografije iz srednje škole u Tesliću, Čedomir Crnogorac, je u više navrata sa svojim učenicima posjećivao pećinu i vršio neka od mjerenja.

Prva obimnija mjerenja i istraživanja je između 1997. i 1998. godine izvršilo Speleološko društvo "Pionir" iz Banjaluke.

Iako pećina nije uređena za obilazak, u kombinaciji sa planinarskim stazama koje su u blizini, seoskim domaćinstvima u Očaušu i lijepom prirodom ima svoje mjesto u turističkoj ponudi opštine Teslić.

Foto: turistteslic.org

ISTOIMENA PLANINA

Očauš je srednje visoka planina u Bosni i Hercegovini. Nalazi se kod Teslića i većim dijelom na teritoriju istoimene općine, u sjevernom dijelu srednje Bosne. ​

Planina se pruža dinarskim smjerom sjeverozapad-jugoistok. Leži nasuprot planine Borje, između gornje Usore i Vrbanje.

Sjeverno od Očauša nalazi se planina Borja, od koje ju razdvaja potok Mihajlovac i u daljem njegovom toku Velika Usora. Istočno od Očauša su planine Brić i Vučja planina, a od njih je razdvojen rječicama Očaušnicom, Crkvenom i Studenom.

Južno od Očauša su niske sjeverne padine Vlašića od kojih je izdvojen gornjim tokom rijeke Vrbanje i njenim pritokama.

Očauš je izražajan i prepoznatljiv po svojoj nepošumljenoj istočnoj strani koja se naziva Očauško Lice. Očauško Lice, s vrhom Biser glavica iznad njega, lako je uočljivo od Tešnja, Teslića, Usore, Stanara i Prnjavora.

Najviši vrh Očauša je Mihailovac, odn. Mihajlovac ili Ciganka (1402 m), koji se po nekim kriterijima smatra najvišim vrhom općine Kotor Varoš. Drugi po visini je Biser glavica (1383 m) koji se smatra najvišim vrhom općine Teslić. Ostali izraženiji vrhovi su Oštra glavica (1038 m), Tavani (1134 m), Police (1240 m), Ostjenjak (1244 m), Straža (1258 m), Ravno brdo (1280 m), Javor brdo (1313 m).

​Očauš obiluje vodnim resursima: izvorima pitke vode, potocima i rječicama, a veći su: Očaušnica, Pecana, Kamenica, Stankovac, Vukulja, Kojvana, Stubo, Pavina Voda, Vrela, Jakuša i Bukaljka.
Bogat je i šumama i pašnjacima.
​
Na ovoj planini je rasuto više sela i zaselaka, među kojima su i Gornji Očauš, Donji Očauš, Mihajlovačka Kosa, Tavani, Ðurđevac, Kilavac, Lepenica, Dolovi, Ceranska Kosa, Počivala, Glavička Kosa i Mosor.