U RS ponovo aktuelizovana tema neradne nedjelje

Neradna nedjelja je već dugo tema u mnogim lokalnim zajednicama, a Bijeljina je jedna od malobrojnih opština u Republici Srpskoj koja je uspjela da do kraja i zabrani rad trgovinama nedjeljom. Nakon što je u Federaciji Bosne i Hercegovine ovo pitanje i zakonski riješeno pa će prva neradna nedjelja za trgovce biti 17. novembra, i u Republici Srpskoj ponovo je aktuelizovana ova tema. I dok jedni smatraju da Bosna i Hercegovina treba biti ujedinjena u ovoj inicijativi, stav drugih je da je to "populistička priča", koja bi nanijela štetu značajnom dijelu privrede, pogotovo u pograničnim mjestima.

U Bijeljini, Višegradu i Mrkonjić-Gradu nedjeljom su prodavnice zatvorene. Otvoreni su ugostiteljski objekti i poneka pekara. Ova slika trebalo bi da postane realnost u svakoj opštini i gradu, smatraju građani, jer i trgovci moraju imati dan za sebe i porodicu.

U Republici Srpskoj inicijativu za zabranu rada nedjeljom je krajem 2018. godine pokrenuo Sindikat trgovine, turizma i ugostiteljstva. Iako ideja nije zaživjela u cijelom entitetu, sindikalci kažu da ne odustaju od nje te da planiraju da upute inicijativu Ministarstvu trgovine i turizma da bi ova oblast bila zakonski regulisana.

"Za sada možemo da kažemo da smo u dobroj mjeri realizovali dio tih elemenata, kao što su neradne nedjelje u nekoliko gradova te skraćenje radne nedjelje, skraćenje radnog dana od 22 naveče pa najranije do 12 časova. I nećemo od toga odustati, imamo sve elemente i argumente da nedjelja bude neradna", kazao je Goran Savanović, predsjednik Sindikata trgovine, turizma i ugostiteljstva.

Propisi koji se odnose na radno vrijeme privrednih subjekata su u nadležnosti jedinica lokalne samouprave, jer nisu sve opštine i gradovi jednako razvijeni, kažu iz resornog ministarstva. Između potpunog rada i potpune zabrane treba pronaći rješenje kojim će svi biti zadovoljni, smatraju u Savezu opština i gradova RS-a.

"Nismo dovoljno detaljno pristupili ovome, nismo izvagali koliko dobijamo u dijelu radnika, a koliko gubimo u dijelu potrošnje, odnosno prihoda privrednih subjekata. Ukoliko dođe do situacije da se ovakve stvari rješavaju zakonski u RS-u, mi ćemo se kao savez aktivno uključiti, dati razloge za i protiv, a onda eventualno doći do najboljeg zakonskog rješenja ukoliko ono bude predviđeno", izjavio je Ljubiša Ćosić, predsjednik Saveza opština i gradova RS-a.

"Ono što mi zagovaramo kao rješenje jeste da i kada postoji radna nedjelja, ona ne mora biti problem sa aspekta radnih prava. Čini mi se da je to negdje osnovni razlog zašto se uvode neradne nedjelje, u smislu poštovanja radnih prava, odnosno prava na slobodan dan ili slobodne dane u sedmici", objašnjava Dragana Kokot, generalni sekretar Privredne komore RS-a.

Analiza je pokazala da sami trgovci problem rada nedjeljom ne označavaju najvećim nedostatkom. Na prvom mjestu su niske plate, zatim neplaćeni prekovremeni sati, te loši uslovi rada.