Novi model oporezivanja u RS: Masovna procjena nekretnina za veće prihode

Iskustvo Laktaša, gdje je kroz pilot-projekat popisa i procjene nepokretnosti povećana naplata poreza, biće primijenjeno i u drugim lokalnim zajednicama u Republici Srpskoj kroz projekat masovne procjene vrijednosti nepokretnosti.

Zvanični početak projekta "Unapređenje geoprostorne infrastrukture i procjene vrijednosti nepokretnosti - dodatno finansiranje" (GIVE AF) obilježen je u Banjoj Luci potpisivanjem supsidijarnog sporazuma kojim se reguliše prenos 35,2 miliona evra (oko 68,8 miliona KM), obezbijeđenih kroz kredit Svjetske banke.

Projekat će trajati do 30. januara 2032. godine, a predviđeno je angažovanje do 1.000 stručnjaka na poslovima praćenja realizacije.

Vistruko veći prihodi bez povećanja stope

Gradonačelnik Laktaša Miroslav Bojić ističe da poreska stopa nije povećavana, već su pojedinim građanima poreska rješenja bila veća zbog utvrđivanja stvarne kvadrature objekata, usklađivanja procijenjene vrijednosti sa tržišnom, te uključivanja ranije neevidentiranih i legalizovanih objekata u sistem.

Pored toga, porez se u slučajevima odstupanja površine može obračunati i retroaktivno za pet godina.

Procijenjena vrijednost stana u centru Laktaša ranije je iznosila oko 1.000 KM po kvadratu, nakon čega je približena realnoj tržišnoj vrijednosti.

Rezultat toga je skok prihoda od poreza na nepokretnosti sa oko 900.000 KM na više od dva miliona KM.

Inače, zakonske poreske stope u Republici Srpskoj mogu iznositi do 0,20 posto za opštu stopu, odnosno do 0,10 posto za proizvodne objekte.

Građanima koji rješavaju stambeno pitanje ostaju olakšice, odnosno umanjenje poreske osnovice za 50 kvadratnih metara za nosioca domaćinstva i po dodatnih 10 kvadratnih metara za svakog člana.

Rast naplate poreza na nivou RS

Podaci Poreske uprave RS pokazuju da je naplata poreza na nepokretnosti u 2025. godini iznosila 40,4 miliona KM, što je za 12 posto više u odnosu na godinu ranije.

Sav prihod od ovog poreza u potpunosti pripada lokalnim zajednicama.

Cilj projekta GIVE AF, u kojem ključnu ulogu ima Republička uprava za geodetske i imovinsko-pravne poslove (RUGIPP), jeste stvaranje pouzdane i ujednačene baze podataka te efikasnija naplata lokalnih prihoda bez nužnog povećanja poreskih stopa.