Privrednici traže niže notarske troškove

Poslovna zajednica Republike Srpske u više navrata upozoravala je na probleme koje privrednicima izaziva prenaglašena uloga notara u postupcima u vezi sa privrednim društvima, odnosno u vezi sa visinom notarskih troškova i radnjama koje oni preduzimaju.

Činjenica da su troškovi notarskih usluga u Republici Srpskoj visoki, što za posljedicu ima smanjenje konkurentske sposobnosti privrede, te da predstavljaju jednu od kočnica kreiranju povoljnijeg poslovnog ambijenta, potvrđena je i u analizama i izvještajima o postupku reforme registracije poslovnih subjekata u Republici Srpskoj, koje je razmatrala Vlada RS i Narodna skupština RS.

Shodno opredjeljenju vlasti Republike Srpske da se smanje troškovi i administrativne procedure sa ciljem stvaranja povoljnijih uslova poslovanja, Privredna komora RS smatra da je neophodno da u izmjene i dopune Zakona o notarima treba da budu uvršteni zahtjevi privrednika koji se odnose na rasterećenje privrede, te je Prijedloge na Nacrt zakona o izmjenama i dopunama Zakona o notarima uputila ministru pravde RS, Gorani Zlatković.

Imajući u vidu da je cilj zakona da bude jasan i precizan, pa je u tom smislu korisno eliminisati sve odredbe koje bi mogle dovesti do nedoumica u upotrebi propisa, posebno kada je određena oblast regulisana materijalnim propisom, kao npr. Zakonom o privrednim društvima, kojim je regulisana uloga notara, odnosno obaveza notarske obrade isprava, izdavanje potvrda i ovjera potpisa u vezi sa aktima i poslovima privrednih društava, neophodno je u tom smislu korigovati sadržaj Zakona o notarima.

Konkretan prijedlog je da se iz ovog zakona briše odredba kojom su propisani pravni poslovi za koje je obavezna notarska potvrda, a odnose se na potvrđivanje statuta i sve izmjene statuta privrednih društava.

"Podsjećamo da je uloga notara u vezi sa aktima privrednih društava precizno definisana Zakonom o privrednim društvima, tako da Zakon o notarima treba lišiti nepotrebnih odredbi, koje istovremeno predstavljaju nepotrebno povećanje troškova za privredna društva koja imaju statut, kao i ona privredna društva koja se odluče da pored osnivačkog akta imaju i statut, s obzirom da prema Zakonu o privrednim društvima to više nije obavezan akt", saopćavaju iz Privredne komore RS.

Takođe, navode odredba o obavezi potvrđivanja statuta i svih izmjena statuta privrednih društava ne postoji u zakonima koji regulišu oblast javnog bilježništva u zemljama u okruženju, odnosno u Srbiji i Hrvatskoj, a njena primjena je i nemoguća za novosonovana privredna društva, uzimajući u obzir odredbe Zakona o privrednim društvima. "I u navedenom slučaju treba ići u pravcu rasterećenja propisa nepotrebnim odredbama koje su već regulisane materijalnim propisima."

Privredna komora RS smatra i da je potrebno brisanje odredbe kojom se propisuje ograničenje u pogledu ovjere prepisa, odnosno odredbe koja navodi da će notar ovjeriti samo prepis koji je sastavljen u notarskoj kancelariji, odnosno sačinjen uz pomoć aparata za fotokopiranje u notarskoj kancelariji.

"Obavezivanje stranaka, korisnika notarskih usluga da i za sačinjavanje prepisa, odnosno kopiranje dokumenata koje ovjerava notar, moraju doći u notarsku kancelariju, predstavlja dodatno povećanje finansijskih i vremenskih troškova, s obzirom da Uredba o određivanju nagrada i naknada notarima u Republici Srpskoj, propisuje da je stranka dužna nadoknaditi notaru, između ostalih, i troškove fotokopiranja dokumentacije."

Napominjemo da je notar, u skladu sa relevantnom odredbom Zakona o notarima, u obavezi da tačno uporedi prepis sa ispravom i ako utvrdi da se slaže, potvrdiće to na samom prepisu, stoga ne postoji razlog za onemogućavanje stranaka da prepis, odnosno fotokopiju sačine i negdje drugo izvan notarske kancelarije.

"U Zakon o notarima neophodno je uvesti institut potvrde (solemnizacije) ne javne isprave. Zakoni o javnom bilježništvu Republike Srbije i Hrvatske sadrže institut solemnizacije nejavne isprave, koji podrazumijeva da notar može, ukoliko nisu u pitanju poslovi za koje je obavezna notarska obrada akta, ispravu o pravnom poslu potvrditi i tako joj dati snagu javne isprave, ukoliko ispunjava uslove propisane zakonom."

Poslovna zajednica traži i da se u Zakon o notarima doda nova odredba kojom će se propisati da se u slučaju službenih radnji, koje se odnose na ovjere i potvrde, ne pišu posebni zapisnici (isto definisati i u slučaju solemnizacije nejavne isprave).

"Dosadašnja praksa pokazala je da su notari u vršenju navedenih službenih radnji pisali zapisnike te na taj način povećavali notarske troškove na teret pravnih i fizičkih lica koji su koristila notarske usluge. S obzirom da vođenje zapisnika u konkretnim radnjama nije propisano Zakonom o notarima, niti Zakonom o privrednim društvima u slučaju pravnih lica, neophodno je to decidno i navesti u Zakonu kako bi se onemogućile zloupotrebe i neopravdano povećanje troškova", navodi se u saopćenju.