Problemi u privredi RS-a i u 2013.

Velika nelikvidnost, pad industrijske proizvodnje i niz drugih negativnih ekonomskih pokazatelja u Republici Srpskoj, kao i složeni uvjeti poslovanja i niz fiskalnih i parafiskalnih opterećenja, predstavljali su i predstavljaju veliki problem za privredu u ovoj godini, a slični izazovi očekuju realni sektor i u 2013., ukazao je u razgovoru za Ageniciju Fena portparol Privredne komore RS-a Vladimir Blagojević. 

Analizirajući mjesečne, odnosno kvartalne pokazatelje privrednih kretanja Republike Srpske, vidljivo je da se negativan trend poslovanja i dalje nastavlja, na šta ukazuju i najnoviji podaci. 

Naime, prema ovim pokazateljima, industrijska proizvodnja u Republici Srpskoj, za period januar - oktobar 2012., u odnosu na isti period 2011., smanjena je za 4,4 posto, a osim toga, ostvarena je i manja stopa izvoza, uz istovremeni rast uvoza, što dovodi do smanjenja pokrivenosti vanjskotrgovinske razmjene. 

Također, ističe Blagojević, zabilježena je i negativna stopa rasta kvartalnog bruto domaćeg proizvoda od 0,3 posto, za period od šest mjeseci tekuće godine.

"Ovi podaci ukazuju da osnovni ciljevi Ekonomske politike Republike Srpske za 2012., a koji su predviđali pozitivan privredni rast, smanjenje nezaposlenosti i drugo, nisu ostvareni, a vjerujemo, da su usvojene neke od mjera, koje smo predlagali, kao što je rasterećenje privrede, vraćanje neoporezivog dijela dohotka, odnosno da su bar realizovane sve mjere koje su usvojene i ugrađene, danas bi pokazatelji privrednih kretanja Republike Srpske bili znatno povoljniji", upozorava Blagojević.

Podsjeća i na neke od mjera Poslovne zajednice RS-a, koje su ugrađene u Ekonomsku politiku RS-a za 2012. godinu, ali nisu realizovane, odnosno, nisu adekvatno realizovane, kao što su donošenje novog zakona o radu, blagovremena realizacija podsticajnih mjera, kao i reforma javne uprave. 

Blagojević u razgovoru za Fenu podsjeća i na zahtjeve privrednika za ukidanje fiskalnih i parafiskalnih nameta, a to se odnosi na komunalne i naknade za notarske usluge, naknade Geodetskoj upravi, Centralnom registru i berzi, zatim naknade koje privredni subjekti plaćaju prilikom registracije privrednih vozila, te mnogobrojne takse i naknade koje propisuju lokalne zajednice, zatim naknade za registraciju privrednih subjekata, gdje ovaj postupak u Republici Srpskoj, u odnosu na okruženje, osim što ima najskuplju proceduru, od oko 2.000 KM, također je i najkomplikovaniji, tj. traje najmanje 23 dana. 

"Da su adekvatno realizirani zahtjevi privrednika, mogli su u izvjesnoj mjeri, doprinijeti stvaranju boljih uslova za privređivanje, što bi sasvim sigurno rezultiralo i višim stepenom privredne aktivnosti, te prevazilaženjem i negativnih trendova u privredi RS-a. To bi, svakako, doprinijelo kako očuvanju domaće privrede, koja je sve manje konkurentna u odnosu na druge, tako i postojećih radnih mjesta", naglašava portparol entitetske Privredne komore. 

Međutim, ništa optimističniji nije pogled privrednika u narednu godinu.

"Sve prognoze govore da se kriza produbljuje, što znači da ćemo u 2013. godini biti izloženi izrazito složenim uslovima poslovanja. Ekonomskom politikom RS-a za 2013. godinu, Vlada RS-a predvidjela je privredni rast, ali da bi se to ostvarilo, neophodno je da se prihvate mjere koje je Privredna komora RS-a, uime poslovne zajednice predložila Vladi, kojim se predviđaju značajna rasterećenja privrede. Očekujemo dosljedno i blagovremeno provođenje zacrtanih mjera Ekonomske politike", naglašava Blagojević.

Privredna komora RS-a je već dostavila Vladi RS-a niz mjera za Ekonomsku politiku koja mora biti realizovana da bi se ostvarili pozitivni rezultati u narednoj godini. 

Neke od prioritetnih mjera odnose se na donošenje novog zakona o radu, koji bi bio prilagođen tržišnim uslovima privređivanja i kojim bi se pojednostavile procedure zaključivanja i otkazivanja ugovora o radu, odnosno postigla veća mobilnost radne snage, povećala odgovornost prema preuzetim obavezama i radnika i poslodavca, te smanjilo opterećenje privrede. 

Traže i izmjene Zakona o porezu na dohodak, u pravcu vraćanja neoporezivog dijela dohotka i poboljšanja opće likvidnosti privrede, te ukidanja obaveze plaćanja poreza na dohodak (kapitalni dobitak) koji se ostvari prilikom prometa poljoprivrednog zemljišta, u slučajevima kada se promet vrši radi ukrupnjavanja poljoprivrednih gazdinstava. 

Potrebno je donijeti i izmjene Zakona o dječijoj zaštiti radi sistemskog rješavanja pitanja porodiljskog bolovanja, odnosno osiguranja da se poslodavcima refundacija porodiljskog bolovanja vrši u brutoiznosu. 

"Neophodno je donijeti zakon o rokovima izmirenja novčanih obaveza u komercijalnim transakcijama između javnog sektora i privrednih subjekata, kao i između privrednih subjekata, radi sprječavanja kašnjenja u izmirenju novčanih obaveza", kaže Blagojević. 

Privrednici očekuju od vlasti i rješavanje nelikvidnosti fondova i privrede, povećanje podsticaja i njihovu blagovremenu raspodjelu, reformu javne uprave radi postizanja veće efikasnosti, efektivnosti i ekonomičnosti putem racionalizacije administarcije. 

Reforma javne uprave u konačnosti mora rezultirati smanjenjem javne potrošnje. 

"Potrebno je da kontrolni organi rade efikasnije i transparentnije, da kontrole budu planske i sveobuhvatne, a ne kampanjske i selektivne, da se osigura i kontinuitet obavljanja djelatnosti javnih preduzeća, s obzirom  na to da je riječ o privrednim subjektima od javnog interesa, te u slučaju poremećaja procesa rada uvesti radnu obavezu i time osigurati minimum procesa rada, ali i donijeti niz drugih mjera koje se odnose na rasterećenje privrede i unapređenje poslovnog ambijenta", zaključuje Vladimir Blagojević, portparol Privredne komore Republike Srpske.