Povlačenjem Ujedinjenog Kraljevstva iz EU: Moguće implikacije za BiH

Vanjskotrgovinska komora Bosne i Hercegovine obavještava da je Ministarstvo vanjske trgovine i ekonomskih odnosa Bosne i Hercegovine pripremilo obavijest za poslovnu zajednicu u Bosni i Hercegovini o promjeni vanjskotrgovinskog režima i mogućim implikacijama u vanjskotrgovinskoj razmjeni sa Ujedinjenim Kraljevstvom Velike Britanije i Sjevernom Irskom nakon povlaćenja iz Evropske Unije, čime Ujedinjeno Kraljevstvo prestaje biti strana Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju između Bosne i Hercegovine i Evropske Unije.

Kao što je poznato Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Sjeverne Irske (u daljnjem tekstu „Ujedinjeno Kraljevstvo“) je 29. marta 2017. objavilo namjeru povlačenja iz Evropske unije u skladu s članom 50. Ugovora o Evropskoj uniji.

U međuvremenu predstavnici dvije strane, Ujedinjenog Kraljevstva i Evropske komisije pregovarali su uslove za sporazumni „Brexit“, koji je rezultirao ponudom Ujedinjenom Kraljevstvu od strane Evropske komisije tzv. “Sporazuma o povlačenju“ (draft Withdrawal Agreement) čiji je tekst dostupan na https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/draft_withdrawal_agreement_0.pdf).

Prema ponuđenom nacrtu Sporazuma, izlazak Ujedinjenog Kraljevstva iz Unije, odnosno njeno napuštanje jedinstvenog tržišta EU zasnovanog na slobodi kretanja ljudi, kapitala, roba i usluga, bi se odvijao u prijelaznom periodu koji bi trajao do 31.12.2020 godine, s mogućnošću produženja prijelaznog perioda od najviše dvije godine, uz uslov da se produženje ovog roka dogovori prije 01.jula 2020. godine.

U tom periodu bi Ujedinjeno Kraljevstvo ostalo u sastavu carinske unije i jedinstvenog tržišta i nastavilo da primjenjuje primarno i sekundarno zakonodavstvo EU, kao i sve obaveze preuzete međunarodnim sporazumima koje je EU zaključila. Za vrijeme prijelaznog perioda Ujedinjeno Kraljevstvo jedino ne bi bilo predstavljeno u institucijama, agencijama i tijelima EU.

Dakle, u slučaju sporazumnog izlaska Ujedinjenog Kraljevstva iz Evropske unije, do 31.12.2020. godine za Bosnu i Hercegovinu ne bi bilo nikakvih posljedica s aspekta primjene Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju.

Međutim, imajući u vidu činjenicu da je Parlament Ujedinjenog Kraljevstva već u više navrata odbijao prihvatanje ponuđenog Sporazuma, postoji ozbiljna mogućnost da uskoro dođe do izlaska Ujedinjenog Kraljevstva iz EU bez dogovora, a kao mogući datumi povlačenja su u opticaju 12. april 2019. godine u 00: 00h (SEV), ukoliko Parlament Ujedinjenog Kraljevstva ne prihvati sporazum o povlačenju iz EU, odnosno 22. maja 2019. godine u 00: 00h (SEV), u slučaju prihvatanja Sporazuma o povlačenju od strane Parlamenta Ujedinjenog Kraljevstva.

Obzirom na datu mogućnost, Evropska komisija je već pripremila set mjera u 18 različitih oblasti u kojima su regulirani odnosi EU i Ujedinjenog Kraljevsta, čime bi se preduprijedile eventualne negativne posljedice. (EU mjere dostupne na https://ec.europa.eu/info/brexit/brexit-preparedness/preparedness-notices_en).

U tom kontekstu, analizirane su sve relevantne odredbe Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju, kao i mjere koje su pripremljene od strane Evropske komisije povodom izlaska Ujedinjenog Kraljevstva iz EU bez dogovora i u tom smislu poslovna zajednica u Bosni i Hercegovini i drugi subjekti kojih se to tiče mogu da očekuju slijedeće:

Danom eventualnog izlaska Ujedinjenog Kraljevstva iz EU bez dogovora (12. april 2019. godine), prestaje primjena odredbi Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju između Bosne i Hercegovine i EU u trgovinskim odnosima sa Ujedinjenim Kraljevstvom, što podrazumijeva ukidanje preferencijalnog statusa za robu porijeklom iz Ujedinjenog Kraljevstva i obavezu da se na uvoz robe iz Ujedinjenog Kraljevstva primjenjuje uvozna dažbina po MFN carinskoj stopi, u skladu sa Zakonom o carinskoj tarifi Bosne i Hercegovine („Službeni glasnik BiH“, broj 58/12) i Odlukom o utvrđivanju carinske tarife za 2019. godinu („Službeni glasnik BiH“, broj 95/18).

U skladu s tim, prilikom utvrđivanja preferencijalnog porijekla robe koja se uvozi iz EU, inputi sadržani u robi (materijali i dorade) porijeklom iz Ujedinjenog Kraljevstva se ne bi mogli kumulirati. S tim u vezi, primjenjivale bi se odredbe vezane za nepreferencijalno porijeklo robe u skladu sa Zakonom o carinskoj politici u Bosni i Hercegovini („Službeni glasnik BiH“, broj 58/15).

Sve ostale mjere u pogledu vanjskotrgovinskog režima prema Ujedinjenom Kraljevstvu će se primjenjivati u skladu s principom najpovlaštenije nacije i s pravilima Svjetske trgovinske organizacije.

Prilikom izvoza na tržište Ujedinjenog Kraljevstva na robe porijeklom iz Bosne i Hercegovine će biti naplaćivane uvozne dažbine i unutrašnji porezi (VAT i akcize) u skladu s privremenim tarifnim režimom Ujedinjenog Kraljevstva koji je dostupan na: https://t.co/d6v5RWaTXv.

Za ostale mjere trgovinske politike Ujedinjenog Kraljevstva koje će se primjenjivati na robe i usluge porijeklom iz Bosne i Hercegovine možete se informirati putem sljedećeg linka: https://www.gov.uk/government/brexit.