Putevi u RS-u opasni po život: Mjere nadležnih ne daju rezultate

Aktivnosti i mjere nadležnih institucija u Republici Srpskoj (RS) u oblasti sigurnosti saobraćaja, prvenstveno saobraćajne policije i nadležnih za upravljanje putevima, nisu dali očekivane rezultate u pogledu smanjenja broja poginulih i teško povrijeđenih osoba u saobraćajnim nezgodama.

Glavni faktori nastanka teških saobraćajnih nezgoda su u stalnom porastu, dok su aktivnosti na identifikaciji, obilježavanju i otklanjanju opasnih mjesta na putevima na nivou nedovoljnom za značajnija unapređenja sigurnosti saobraćaja na putevima u RS-u.

Ove i još neke propuste utvrdila je Glavna služba za reviziju javnog sektora RS-a tokom revizije učinka za oblast „Bezbjednost saobraćaja na putevima u RS“.

Po istraživanjima EuroRAP-a, putevi u BiH ocijenjeni su kao najmanje sigurni u Evropi, s više od polovine dionica koje su označene kao visokorizične, na kojima je mogućnost pogibije dva do tri puta veća nego na putevima u Evropi.

Statistički podaci pokazuju da je u periodu 2009.-2011. godine na putevima u RS-u prosječno godišnje život gubilo oko 160 ljudi, dok je oko 3.200 lakše ili teže povrijeđeno.

Prema zvaničnim statistikama, stopa smrtnosti u saobraćaju (broj poginulih na 100.000 stanovnika) iznosi više od 11, što je dva do tri puta više nego u razvijenim evropskim zemljama.

Također, po posljednjim istraživanjima, ekonomija RS-a zbog saobraćajnih nezgoda izgubi više od 174 miliona KM godišnje, od čega samo na troškove liječenja, sudskih i administrativnih procedura, koje su uglavnom na teretu institucija koje se finansiraju javnim novcem, odlazi oko 25 miliona KM godišnje.

Naime, revizori su utvrdili da kontrole saobraćajne policije u periodu od 2009. do 2012. nisu rezultirale smanjenjem vodećih uzroka teških saobraćajnih nezgoda te da postojeći način provođenja kontrola brzine i vožnje pod djejstvom alkohola nije efikasan i ne ostvaruje očekivane efekte.

„I planiranje kontrola saobraćajne policije se vrši bez objektivnih kriterija i cjelovitog praćenja indikatora na osnovu kojih bi se utvrdili prioriteti i očekivani rezultati kontrola“, primjedba je Glavne službe za reviziju javnog sektora RS-a uz opasku da saobraćajna policija u posmatranom periodu nije modernizovala kontrole, a postojeći resursi nisu bili jednako raspoređeni između stanica za sigurnost saobraćaja.

Nije uspostavljen ni funkcionalan sistem razmjene podataka i informacija između institucija u sistemu sigurnosti saobraćaja, niti su baze podataka o svim značajnim pokazateljima sigurnosti saobraćaja uspostavljene u punom obimu.

Nadležni za upravljanje putevima u RS-u u posmatranom periodu nisu identifikovali, obilježavali niti otklanjali opasna mjesta na dionicama, a nije uspostavljen jasno definiran način provjere, analize adekvatnosti i usklađivanja postojećih ograničenja brzine na putevima.

„Veliki broj dionica u RS-u ne posjeduje projekte saobraćajne signalizacije niti elaborate o projektovanim brzinama, a oni koji upravljaju putevima su veoma rijetko koristili mjere za smirivanje saobraćaja, a još rjeđe su te mjere primjenjivane na osnovu pokazatelja o saobraćajnim nezgodama“, primjedba je revizije.

Na osnovu nalaza zaključili su da kontrole saobraćajne policije usmjerene na brzinu i vožnju pod djejstvom alkohola i drugih opijata nisu efikasne i njihovim provođenjem se ne ostvaruju očekivani efekti.

Također, i postojeći način finansiranja saobraćajne policije ne omogućava formiranje dodatnih finansijskih sredstva za opremanje i modernizaciju, a postojeće baze podataka ne predstavljaju dovoljnu i pouzdanu osnovu za analize i identifikaciju prostora za poboljšanje sigurnosti saobraćaja na putevima.

Konstatovani nalazi revizije i definirani zaključci ukazuju na postojanje značajnog prostora za unapređenje sigurnosti saobraćaja na putevima u RS, a samim tim i za smanjenje broja poginulih i teško povrijeđenih u saobraćajnim nezgodama, kao i smanjenju društvenih troškova posljedica saobraćajnih nezgoda.

Stoga je revizija ponudila preporuke koje bi trebale da osiguraju efikasniji rad institucija u sistemu sigurnosti saobraćaja, kao i efektivnije ostvarenje zadatih ciljeva.