Cijene proizvoda i usluga koje se koriste za ličnu potrošnju u Republici Srpskoj su u februaru ove godine, poredeći sa istim mjesecom prethodne godine, u prosjeku više za 3,6 posto, piše u podacima Republičkog zavoda za statistiku.
U odnosu na januar cijene su u prosjeku više za 0,6 posto. Ipak, znajući da je zbog rata u Iranu početkom marta došlo do drastičnog skoka cijena goriva koje je vezano za skoro svu robu i usluge, očekivanja su da bi inflacija tokom ove godine mogla biti mnogo veća.
"Od 12 glavnih odjeljaka proizvoda i usluga, više cijene na godišnjem nivou zabilježene su u deset, a niže cijene u dva odjeljka. Najveći godišnji rast cijena u februaru 2026. godine zabilježen je u odjeljku stanovanje 9,5%, uslijed povećanja cijena u grupi čvrsta goriva (ogrevno drvo i pelet) od 17% i snabdijevanje vodom od 13,1%, zatim u odjeljku zdravstvo 9,4%, uslijed poskupljenja u grupi bolničke usluge od 139,1%, potom u odjeljku restorani i hoteli 6,3%, zbog viših cijena u grupi usluge smještaja od 8,7%", piše u podacima.
Slijedi rekreacija i kultura sa procentom povećanja od 6%, uslijed viših cijena u grupi putni aranžmani od 20,3% i usluge za rekreaciju i sport od 10,8%.
Zatim je tu odjeljak hrana i bezalkoholna pića sa višim cijenama od 4%, uslijed poskupljenja u grupama bezalkoholna pića od 13,6% i voće od 11,1%, potom odjeljak obrazovanje sa povećanjem od 2,9%, uslijed viših cijena u grupi obrazovanje koje se ne definiše prema nivou od 9,4%, dok je rast od 2,8% zabilježen u odjeljku alkoholna pića i duvan, zbog povećanja u grupi duvan od 4,3%.
Rast cijena od 2,7% zabilježen je u odjeljku ostali proizvodi i usluge, uslijed poskupljenja u grupi usluge njege i lične higijene od 11,1%, slijedi odjeljak komunikacije sa višim cijenama od 1,3%, zbog povećanja u grupi poštanske usluge od 8,4%, dok je povećanje od 1,2% zabilježeno u odjeljku namještaj i pokućstvo, uslijed viših cijena u grupi tepisi i podne obloge od 3,7%", stoji u podacima.
Šta je pojeftinilo?
Dodali su da su niže cijene u februaru 2026. godine, na godišnjem nivou od 3,6%, zabilježene u odjeljku odjeća i obuća, uslijed sezonskih sniženja konfekcije i obuće tokom godine.
"Smanjenje od 3,5% zabilježeno je u odjeljku prevoz, uslijed nižih cijena u grupi karte za avionski prevoz od 16,8%", ističe se u podacima.
Rast cijena nafte
Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, smatra da rast cijena nafte predstavlja tipični šok ponude koji u sebi posjeduje značajan inflatorni potencijal.
"Sam uticaj na ukupnu inflaciju će zavisiti od dužine trajanja rata u Iranu i problema sa rutama za snabdijevanje sirovom naftom, sa jedne, i nivoa prelijevanja na transportne i proizvodne troškove, sa druge strane. Također, sprečavanje zloupotreba situacije u svrhu sticanja ekstraprofita zavisiće od kvaliteta inspekcijskog nadzora. Kombinacija mjera u vidu smanjenja nameta na naftne derivate, kao svojevrsnog amortizera naftnog šoka, i kontrola marži u cilju prevencije 'lova u mutnom', mogli bi obuzdati inflatorni talas", naveo je Mlinarević za "Nezavisne novine".
