Predloženo ukidanje sudskih taksi i smanjenje naknada notarima u RS-u

Vlada Republike Srpske (RS) predložila je da se ukinu sudske takse i smanje naknade notarima kod prve registracije privrednih subjekata te da se smanje ostale naknade u nadležnosti entiteta, te preporuči smanjenje taksi Upravi za indirektno oporezivanje Bosne i Hercegovine.

U Informaciji o reformi registracije poslovanja, koju je entitetska vlada predložila parlamentu na usvajanje, ističe se da je analizom utvrđeno da se 80 posto ukupnih troškova registracije odnosi na notarske naknade i sudske takse i da je moguće realizirati ciljeve ove reforme samo ukoliko se ovi troškovi smanje.

"Pri predlaganju mjera rukovodilo se iskustvima visokorangiranih zemalja prema međunarodnim izvještajima koji se bave poslovnim ambijentom, kao što je Makedonija, Slovenija, Francuska, Velika Britanija i drugim",  tvrdi Vlada RS-a u ovom dokumentu.

Također, predlaže i smanjenje broja procedura i dana neophodnih za registraciju i to u nekoliko faza.

Izvršna vlast planira smanjiti potrebno vrijeme, odnosno broj dana za registaracijub s 23 (u nekim izvještajima 21 dan) na tri dana, smanjiti broj potrebnih procedura s 11 na pet, te troškove početka poslovanja na što je moguću manju mjeru, s 1.130 do 1.532 KM na 350 KM.

U planu je uspostavljanje jedinstvenog registra svih poslovnih subjekata (i pravnih i fizičkih subjekata) na jednom mjestu - koji trenutno postoji na više mjesta, ali nije međusobno uvezan i istovjetan te zadržati sistem pravne sigurnosti i smanjiti nivo mogućih sporova na najmanju moguću mjeru.

Reforma podrazumijeva uvođenje jednošalterskog sistema (one stop shop) prijema n zahtjeva kod Agencije za posredničke, informatičke i finansijske usluge (APIF) i informaciono uvezivanje APIF-a s privrednim sudovima, Poreskom upravom, Republičkim zavodom za statistiku, Inspektoratom RS-a i, po mogućnosti, Upravom za indirektno oporezivanje (UIO).

Poslovni subjekti bi se na ovaj način, nakon notarske ovjere potpisa (osnivača i ovlaštenih osoba) ili obrade osnivačkih akata, obraćali samo APIF-u, koji bikoristeći se jedinstvenim informacionim sistemom distribuirao informacije ostalim institucijama u sistemu.

Isto tako, poslovni subjekti bi sva rješenja o registraciji preuzimali kod APIF-a, najkasnije tri dana od dana podnošenja zahtjeva. Praktično, to bi značilo da APIF služi kao tehnički servis za prikupljanje i distribuciju podataka, te obavljanje svih potrebnih radnji umjesto podnosioca zahtjeva za registrovanje privrednog subjekta te vrši razvrstavanje poslovnih subjekata po klasifikaciji djelatnosti u RS-u.

Predviđene mjere podrazumijevaju izmjene identifikovanih zakona i podazkonskih akata da bi se stvorile zakonodavne pretpostavke za implementaciju projekta reforme poslovne registracije.

Naime, identifikovano je više od 20 propisa (zakona i podzakonskih akata) koji je potrebno izmijeniti ili dopuniti. Jedan broj njih već je predložen na usvajanje za sjednicu parlamenta RS-a koja počinje 28. maja. Osim spomenute izmjene zakonodavnog okvira, reforma podrazumijeva i izradu potpuno novog informacionog sistema, kao ključne pretpostavke za realizaciju jednošalterskog sistema.

U namjeri da osigura bespovratna sredstva, Vlada RS-a je kandidovala projekt Evropskoj komisiji da bi se osigurala finansijska podrška za spomenuti informacioni sistem, a te aktivnosti su još u toku i tek se očekuje finalna odluka.