Prepreke za ulaganja blokiraju energetsku uniju

Energetska unija, vodeća inicijativa za smanjenje zavisnosti Evropske unije od ruskog gasa, suočena je sa regulatornim, finansijskim i političkim preprekama koje mogu da odlože ili spriječe finansiranje ključne infrastrukture, upozorila je radna grupa EU za investicije. U izvještaju su predočeni brojni infrastrukturni projekti, uključujući 72 od zajedničkog interesa u sektoru prenosa energije od kojih se realizacija 20 smatra hitnom za osiguranje energetske bezbjednosti i snabdijevanja. Radna grupa je ocijenila da finansiranje važnih energetskih projekata koče i nepovjerenje privatnih investitora, manjak novca, ponekad i potrošači koji ne žele više cijene energije i insistiraju na zaštiti čovjekove okoline.

Članovi radne grupe predvođene Evropskom komisijom i Evropskom investicionom bankom (EIB) predstavnici su svih članica Evropske unije a osnovana je na zahtjev nacionalnih ministara finansija kojima je nedavno dostavljen izvještaj radne grupe.

U izvještaju je pobrojano oko 2.000 projekata za potencijalne investicije širom EU u vrijednosti 1,3 hiljade milijardi evra a lista je sačinjena na osnovu podataka članica. Među projektima su oni iz oblasti transportne infrastrukture, digitalne ekonomije, zaštite čovjekove okoline, kao i energetike.

Projekti vredni 500 milijardi evra mogli bi da budu pokrenuti u naredne tri godine, a mnogi podrazumjevaju javno-privatno partnerstvo, navela je radna grupa. Javna sredstva za te projekte trebalo bi da dođu iz raznih resursa, uključujući iz novoosnovanog Evropskog fonda za strateške investicije (EFSI).

Fond za strateške investicije, kojim upravlja EIB, raspolaže sa 21 milijardom evra garancija investicija i pokrenut je s ciljem da se privuku privatne investicije u EU i pokrene posustala ekonomija. Evropska komisija očekuje da taj fond privuče 15 puta veće privatne investicije, odnosno 315 milijardi evra.

Energetska unija

Energetska bezbjednost prioritet je EU od 2009. godine, kada je iskusila prekid isporuka ruskog gasa zbog spora Rusije i Ukrajine. U 2014. kontinuirana kriza u Ukrajini ponovo je zaprijetila isporukama gasa EU ali je 30. oktobra postignut sporazum Rusije i Ukrajine o snabdijevanju tokom zime, čime su obezbjeđene isporuke ka EU.

Nacionalne regulative, budžetska ograničenja, nevoljnost potrošača da plaćaju više cijene ili prihvate određene infrastrukturne projekte, kao i manjak novca, mogu da osujete investicije u energetsku infrastrukturu, poput one za povezivanje mreža, navodi se u izvještaju.

Bolje interkonekcije širom EU i dozvoljavanje zemljama da lakše trguju energijom između sebe ključno će doprinijeti da EU lakše podnese rusko korišćenje gasa u političke svrhe, ocjenjuju u radnoj grupi EU za investicije.

 Kompanije koje upravljaju nacionalnim mrežama, kako se navodi, ne trude se mnogo da prevaziđu razlike u regulatornim režimama širom EU i procjenjuje se da će do 2020. biti potrebno 119 milijardi evra za sprovođenje svih 248 projekata od zajedničkog interesa (PCI) u domenu prenosa energije.

Projekti od zajedničkog interesa su energetski infrastrukturni projekti od kojih koristi imaju najmanje dvije članice, koji pomažu integraciju tržišta, podstiču konkurenciju i energetsku bezbjednost, kao i smanjenje emisije ugljen dioksida (CO2).

 Radna grupa je ocijenila da su 72 projekta od zajedničkog interesa, ukupne vrijednosti 50 milijardi evra, spremna i da mogu da budu sprovedena do kraja 2017. Od tih projekata, 20 se smatra hitnim kako bi se obezbjedili energetska bezbjednost EU i snabdjevanje.

 Hitne mjere potrebne su i da bi se bolje povezale elektromreže, posebno u nekim regionima, poput Iberijskog poluostrva ili baltičkog regiona. Ti regioni predstavljaju "energetska ostrva" i zahtjevaju naročitu pažnju, ističe se u izvještaju radne grupe.