Evropska komisija smanjuje finansiranje najsiromašnijih zemalja 2 milijarde eura

Evropska komisija planira da u naredne tri godine smanji finansiranje najsiromašnijih zemalja i to za dvije milijarde eura.

Dokument podijeljen predstavnicima EU krajem septembra, u koji je imao uvid portal Devex koji prati globalnu razvojnu agendu, pokazuje prosječno godišnje smanjenje za najmanje razvijene zemlje za 35% u periodu 2025-2027. u poređenju sa sumama alociranim za 2021-2024.

Haiti će npr. dobijati pet miliona eura godišnje do 2027. prema prosječno 33 miliona godišnje u periodu 2021-2024. dok Centralnoafrička Republika može da očekuje 12 miliona godišnje prema 43 miliona prethodno.

VELIKO SMANJENJE POMOĆI

Zemlje sa malim i srednjim prihodima suočit će se sa prosječnim smanjenjem od 37% a one iz grupe viših srednjih prihoda sa 40%, pokazuju kalkulacije portala.

U dokumentu se dalje navodi da će pomoć zemljama Afrike i Indijskog okeana pasti za 26%, Azije i Pacifika za 31% a Amerike i Kariba za 58%.

Analiza podataka pokazala je i da su do sada alocirani iznosi za neke zemlje bili daleko manji od predviđenih na startu višegodišnjeg budžeta EU za 2021-2027.

Kao primjeri su navedeni Nikaragva, Vijetnam, Gabon, Honduras, Liberija.

PROCES BUDŽETIRANJA JOŠ U TOKU

Portparol Evropske komisije je u odgovoru portalu Devex naveo da Komisija ne komentariše "curenja" (dokumenata), da proces budžetskog planiranja "još traje" i da ne žele ništa da prejudiciraju.

Planovi za smanjenje pomoći najsiromašnijima odgovor su Komisije na odluku nacionalnih lidera iz februara da smanje ukupan budžet bloka za razvoj za oko dvije milijarde eura kako bi se podstakli drugi prioriteti, poput podrške Ukrajini i zaustavljanja migracija u Evropu.

Izvori su za Devex rekli da se Komisija uspješno oduprla potezu mađarskog eurokomesara Olivér Várhelyija da zaštiti države iz susjedstva od rezova.

RIZIK OD PREKIDA VEZA

U međuvremenu je evrokomesar za humanitarnu pomoć Janez Lenarčič nedavno u obraćanju u Evropskom parlamentu upozorio da postoji rizik od prekida veze između kratkoročne pomoći i dugoročnog razvoja ako previše novca za razvoj nastavi da odlazi u infrastrukturne projekte umjesto u zdravstvo ili obrazovanje.

Evropska komisija u dokumentu u koji je Devex imao uvid objašnjava da smanjenje pomoći narednih godina nije rezultat samo rezova koje su odobrili lideri EU.

Komisija navodi još dva faktora - tendenciju da su iznosi veći u prvoj polovini sedmogodišnjeg budžeta EU i potrebu da se sredstva drže u rezervi kako bi se pokrile potencijalne garancije u projektima.

Ipak, prema dokumentu, neke zemlje će dobiti više, poput Zelenortskih Ostrva, gdje Komisija i Evropska investiciona banka investiraju u luke i obnovljive izvore energije, i Mauritanije, za koju je Brisel najavio investicioni paket povezan sa podrškom za zaustavljanje migracije.

PRISTUP LIČNOG INTERESA

Komisija Ursule von der Leyen, kojoj počinje drugi mandat, otvorenije prihvata "pristup ličnog interesa" odnosno stava da je potrošnja za razvoj dio onog što sada zovu ekonomskom spoljnom politikom.

Za to vrijeme su nevladine organizacije i neki evroposlanici izrazili bojazni da bi EU zbog strategije Globalna kapija (Global Gateway) mogla da u svom radu na razvoju stavlja u prvi plan poslovne interese umjesto obaveze da daje prioritet iskorenjivanju siromaštva.

Ljetos su predstavnici članica EU u Briselu izrazili zabrinutost što je zvanična razvojna pomoć (Komisije i članica) najmanje razvijenim zemljama pala na 0,10% bruto nacionalnog dohotka (GNI), što je ispod cilja UN od 0,15-0,2%.

Potez Komisije uslijedio je pošto zemlje vodeći evropski donatori smanjuju potrošnju za pomoć, uključujući Holandiju, Švedsku, Francusku i Nemačku, što je zapanjilo zvaničnike međunarodnih organizacija koje pružaju pomoć.